Founder Julyhouse Trần Lâm: ‘Không chấp nhận giảm chất lượng để giảm giá, mập mờ về nguồn gốc nguyên liệu’
‘Tôi không chấp nhận giảm chất lượng để giảm giá, không mập mờ về nguồn gốc nguyên liệu và không xây doanh nghiệp bằng cách vắt kiệt nhân sự. Có thể vì vậy mà tăng trưởng chậm hơn một chút, nhưng tôi ngủ ngon hơn’, nhà sáng lập Julyhouse Trần Lâm.
Mỗi dịp đầu năm, thay vì nói về tham vọng hay những kế hoạch hào nhoáng, Trần Lâm- Founder Julyhouse, Macaland, Hợp tác xã Đá Bạc Xanh…chọn nhìn lại chính mình và những bài học buộc phải trả giá trong suốt năm qua.
Với anh, năm 2025 là một năm đặc biệt, có nhiều thuận lợi đến từ những chính sách ‘mở cửa’ cho khu vực kinh tế tư nhân, nhưng cũng không ít gian nan, thậm chí có phần khắc nghiệt đối với những người kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử.
Sự thay đổi liên tục của chính sách quản lý, chi phí sàn và các yếu tố vĩ mô khiến anh nhận ra một điều cốt lõi: trong một môi trường luôn biến động, mọi sai lầm dù nhỏ nhất đều có thể trở thành cái giá rất đắt.
Và rốt cuộc, thứ duy nhất có thể kiểm soát được không nằm ở bên ngoài, mà là chính năng lực nội tại của bản thân và tổ chức. Bước sang năm 2026, đó cũng là điều mà anh và cộng sự dành nhiều thời gian suy ngẫm nhất.
Trần Lâm kể, anh sinh ra vào những năm đầu thập niên 1980, ký ức Tết trong anh vẫn còn nguyên vẹn những mùi hương rất riêng: mùi xác pháo vương lại sau giao thừa, bánh tét, mứt gừng, hương hoa mai và sắc xuân tràn ngập khắp sân nhà. Anh đặc biệt nhạy cảm với mùi hương và vị giác của cỏ cây, hoa lá- một sự yêu thích rất đời thường, nhưng sau này lại âm thầm dẫn lối cho con đường anh đang theo đuổi: ứng dụng tinh dầu thiên nhiên vào các sản phẩm chăm sóc đời sống gia đình.
Dù bận rộn đến đâu, Tết với anh vẫn là khoảng thời gian để trở về, giữ thói quen về quê ở Bà Rịa - Vũng Tàu cũ (nay thuộc TP.HCM), sáng mồng Một đi thắp nhang cho ông bà tại nghĩa trang, ghé Thánh Thất hái lộc đầu xuân, rồi quây quần bên mâm cơm gia đình. Sau đó là những cuộc thăm hỏi họ hàng, trò chuyện về sức khỏe, công việc cùng dự định cá nhân. Với anh, chính những điều nhỏ bé ấy tạo nên sự cân bằng cần thiết trước khi bắt đầu một hành trình mới…
Ngược dòng thời gian một chút, anh có thể chia sẻ về khoảnh khắc quyết định rời công việc ổn định ở nhà máy để bắt đầu khởi nghiệp với Julyhouse?
Quyết định rời nhà máy là một trong những quyết định khó khăn nhất đời tôi. Khi đó, tôi có một công việc ổn định, thu nhập tốt, con đường thăng tiến khá rõ.
Nhưng càng ở lâu, tôi càng cảm thấy mình đang lặp lại chính mình mỗi ngày và cảm thấy cần một điều gì đó mới mẻ hơn cho cuộc sống và cho chính ngành hàng mình đang làm. Và Julyhouse bắt đầu từ bằng việc mang tinh dầu thiên nhiên- thứ tôi hiểu rất rõ đến gần hơn với đời sống người Việt, bằng một cách tử tế và minh bạch.
Anh học được bài học lớn nhất gì từ 12 năm làm việc tại nhà máy tinh dầu mà sau này giúp anh trong kinh doanh?
12 năm trong nhà máy là thời gian rất quan trọng với tôi, vì nếu không có nó tôi không thể biết cách tạo ra 1 sản phẩm ổn định chất lượng, tôi không bao giờ xem nhẹ những thứ “không nhìn thấy được” như kiểm soát đầu vào, tiêu chuẩn sản xuất, hay tính ổn định của chuỗi cung ứng. Nhiều người nghĩ thương mại điện tử (TMĐT) là cuộc chơi của marketing, nhưng với tôi, marketing chỉ có ý nghĩa khi phía sau là một sản phẩm đủ tốt.
Khi anh bắt đầu bán hàng online từ 2017, TMĐT vẫn còn rất mới ở Việt Nam, có lúc nào anh nghi ngờ quyết định này không?
Tôi vẫn luôn suy nghĩ điều này và mỗi thời điểm sẽ có một lý do để nghi ngờ, khi bắt đầu những năm 2017 thì thương mại điện tử quá mới nó có thật đi xa không? những năm 2019 - 2020 thì khuyến mãi giảm giá quá nhiều mình nghi ngờ tính bền vững thật sự của kênh này.
Bây giờ là chi phí cao mình nghi ngờ nó có bền vững khi so với các kênh phân phối khác không? mình đã vượt qua nó như thế nào - ví dụ bây giờ mình nghĩ ở đâu có khách hàng thì mình có mặt ở đó, chỉ cần làm chủ được sản phẩm và giá trị của mình thì sẽ có cách điều chỉnh phù hợp.
Nhìn lại 7 năm Julyhouse hiện diện trên các sàn TMĐT, theo anh sự khác biệt cốt lõi giữa một thương hiệu “sống sót” và một thương hiệu “đi đường dài” nằm ở đâu?
Theo tôi, sự khác biệt nằm ở tư duy đầu tư. Thương hiệu “sống sót” thường tối ưu cho ngắn hạn: chạy theo giá rẻ, khuyến mãi mạnh, ăn xổi.
Thương hiệu “đi đường dài” chấp nhận tăng trưởng chậm hơn một chút để xây nền: đầu tư vào sản phẩm, con người, hệ thống. TMĐT thay đổi rất nhanh, nhưng những thứ cốt lõi thì không. Ai xây được cái lõi đủ vững thì sẽ trụ lại, đó là cuộc chơi khắc nghiệt cùng khả năng thích nghi.
“TMĐT là cuộc chơi khắc nghiệt của khả năng thích nghi”. Cụ thể, thứ gì đã buộc anh phải học lại từ đầu nhiều lần?
Là sự chấp nhận mình không quá giỏi mọi thứ, sẵn sàng thay đổi khi cần. Mỗi lần nền tảng thay đổi thuật toán, mỗi lần chi phí tăng, tôi buộc phải học cách bỏ đi những gì từng hiệu quả.
Điều khó nhất không phải học cái mới, mà là dám từ bỏ cái cũ. Có những công thức từng giúp Julyhouse tăng trưởng rất tốt, nhưng khi thị trường thay đổi, nếu cố bám vào, nó trở thành lực cản.
Với sự trỗi dậy của Tik Tok Shop – nơi nội dung, tốc độ và cảm xúc quyết định doanh số, anh làm thế nào để không đánh mất bản sắc thương hiệu?
Tôi nghĩ đây chính là cơ hội cho các doanh nghiệp xây dựng thương hiệu riêng ở Việt Nam nhiều hơn.
Đặc biệt với các thương hiệu tập trung vào khai thác các lợi thế tại Việt Nam và tạo ra các sản phẩm có giá trị, minh bạch thì đây là 1 cơ hội lớn, những video chia sẻ về nông trại Đá Bạc Xanh, về câu chuyện sản phẩm July House hay Macaland của chúng tôi đã được lan tỏa rất tốt từ đó cũng khiến khách hàng biết đến và yêu thích hơn.
Chất lượng sản phẩm, sự minh bạch với khách hàng và cuối cùng là cách đối xử với nhau ở nội bộ công ty. Tôi không chấp nhận giảm chất lượng để giảm giá, không mập mờ về nguồn gốc nguyên liệu, và không xây doanh nghiệp bằng cách vắt kiệt nhân sự. Có thể vì vậy mà tăng trưởng chậm hơn một chút, nhưng tôi ngủ ngon hơn.
Julyhouse không chọn con đường “hương liệu công nghiệp”, mà đi sâu vào tinh dầu thiên nhiên và chuỗi nguyên liệu. Quyết định này xuất phát từ chiến lược hay niềm tin cá nhân?
Ban đầu là niềm tin, sau đó mới trở thành chiến lược. Tôi tin rằng Việt Nam có lợi thế rất lớn về nguyên liệu tự nhiên, nhưng chúng ta chưa khai thác đúng cách.
Khi xây dựng nông trại Đá Bạc Xanh theo hướng kinh tế tuần hoàn (trồng sả - nấu tinh dầu - sản xuất sản phẩm tẩy rửa từ nước bão hoà - giá thể trồng nấm - phân hữu cơ), tôi muốn chứng minh rằng làm nông nghiệp, sản xuất - thương mại một cách tử tế vẫn có thể tạo ra giá trị kinh tế.
Không chỉ cho riêng nông trại Đá Bạc Xanh, chúng tôi còn đi khắp Việt Nam để hợp tác cũng hỗ trợ các hợp tác xã khác phát triển cùng định hướng, sẵn sàng mua nguyên liệu minh bạch nguồn gốc tại Việt Nam với giá cao hơn thị trường.
Anh từng chia sẻ kế hoạch dành tới 20% cổ phần cho nhân sự. Điều gì khiến một đội ngũ sẵn sàng đồng hành lâu dài?
Để một đội ngũ sẵn sàng đồng hành không đến từ lời hứa tặng cổ phần (vì thật ra tôi vẫn chưa thực hiện được lời hứa này).
Trước hết cần tạo môi trường làm việc mà ở đó mọi người cảm thấy đang phát triển được tiếp tục và có thể đạt được những thành quả nhất định để cảm thấy mình có giá trị.
Cuối cùng là nhận lại lương hay các chính sách xứng đáng với điều mình đã làm được. Đặc biệt, ở công ty tôi có thể có thêm 2 điều là sự an tâm và sự minh bạch, hai thứ này cũng rất quan trọng trong thời điểm hiện tại.
Có quyết định nhân sự nào khiến anh đau đầu nhất nhưng cũng trưởng thành nhất?
Là khi phải nói lời chia tay với những người gắn bó lâu năm nhưng không còn phù hợp. Đó là những quyết định rất khó, nhưng cần thiết để tổ chức tiếp tục phát triển.
Tôi học được rằng làm lãnh đạo không phải lúc nào cũng được yêu mến và quan trọng mình nhận ra sự yêu mến lâu dài không đến được tính tình dễ thương mà đến từ giá trị bạn làm được cho người khác.
Là người từng trải qua vai trò kỹ sư, quản lý nhà máy và CEO, anh nhìn vai trò lãnh đạo năm 2025 khác gì so với 5–7 năm trước?
Theo tôi, lúc này lãnh đạo là phải làm gương để mọi người thấy mình nói được làm được và đi theo, và để công ty có thể luôn phát triển lãnh đạo bây giờ không chỉ là ra quyết định, mà là tạo môi trường để người khác ra quyết định tốt.
Thế giới thay đổi quá nhanh, không ai có thể kiểm soát hết. Vai trò của CEO là giữ phương hướng và giá trị cốt lõi, mục tiêu của chúng tôi là đạt 11 số 0 vào năm 2026,
Mục tiêu doanh thu “10 số 0” rất tham vọng. Anh làm thế nào để tham vọng lớn nhưng không đánh đổi bằng sự kiệt sức của tổ chức?
Để cân bằng giữa mục tiêu doanh số mà không làm kiệt sức của tổ chức thì chúng tôi chia nhỏ các mục tiêu để dễ quản lý và tìm các đối tác từ bên ngoài để hỗ trợ doanh nghiệp, điều quan trọng nhất nữa mình nghĩ đó là tinh thần, nếu hoàn thành mục tiêu với tinh thần tự chủ tích cực vui vẻ thì nó sẽ không kiệt sức mà còn thấy tràn đầy năng lượng.
Năm mới, Julyhouse ưu tiên 3 chiến lược. Thứ nhất, củng cố chuỗi giá trị bền vững từ nguyên liệu đến sản xuất theo hướng kinh tế tuần hoàn, minh bạch nguồn gốc từ vùng trồng đến sản xuất sản phẩm cuối.
Thứ hai, đầu tư mạnh vào con người và hệ thống để chuẩn bị cho việc phát triển đa kênh từ online đến offline.
Thứ ba, mở rộng các dự án tạo trải nghiệm, trong đó có dự án cá nhân hóa mùi hương tinh dầu Julai, khách hàng không chỉ mua sản phẩm, mà tự tay tạo ra mùi hương của riêng mình như một cách kết nối sâu hơn với cảm xúc và ký ức.
Xin cảm ơn anh về cuộc trò truyện!
