Giám đốc Nhãn hàng iPOS.vn: Giai đoạn sàng lọc là bước đệm cần thiết để ngành F&B Việt Nam tăng trưởng bền vững
Những ngày đầu năm, khi thị trường F&B Việt Nam đang chuẩn bị bước vào một nhịp chuyển động mới, chúng tôi đã có dịp gặp anh Nguyễn Đỗ Anh Quân, Giám đốc Nhãn hàng Công ty Cổ phần iPOS.vn.
Cuộc trò chuyện không nhấn vào những con số tăng trưởng hay dự báo hoành tráng, mà từ những vấn đề rất thực tế: thị trường đang vận hành ra sao, người tiêu dùng đã chi tiêu cởi mở hơn chưa, và đâu là những thay đổi mà người làm F&B buộc phải chấp nhận.
Từ trải nghiệm làm việc trực tiếp với hàng chục nghìn nhà hàng, quán ăn trên cả nước, anh Quân chia sẻ một cách thẳng thắn về giai đoạn “thử lửa” mà ngành F&B Việt Nam đang đi qua. Đó không chỉ là câu chuyện sàng lọc, điều chỉnh hay tái cấu trúc, mà còn là quá trình để thị trường tự tìm lại nhịp phát triển bền vững hơn. Trong cuộc trò chuyện này, anh cũng chỉ ra những từ khóa được kỳ vọng sẽ định hình bức tranh F&B Việt Nam trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
Nhìn lại năm 2025, anh có đánh giá gì về thị trường F&B Việt Nam, vì sao hàng chục nghìn cửa hàng phải chấp nhận đóng cửa?
Thị trường F&B Việt Nam để lại một bức tranh nhiều gam màu đối lập trong năm 2025. Ở thời điểm hiện tại, dù chưa có dữ liệu toàn diện để kết luận, nhưng tôi có cơ sở để tin rằng quy mô doanh thu toàn thị trường không suy giảm so với năm 2024. Đây có thể coi là một tín hiệu tích cực, trong bối cảnh nhiều lĩnh vực khác đang phải đối mặt xu hướng thắt chặt chi tiêu của người tiêu dùng.
Trong nửa đầu năm 2025, khoảng 50.000 cửa hàng F&B đã phải đóng cửa khiến nhiều người trong ngành không khỏi bất ngờ. Con số trong nửa cuối năm có thể sẽ còn tăng thêm. Tuy nhiên, tôi cho rằng đây là kết quả tất yếu của một giai đoạn tăng trưởng nóng kéo dài nhiều năm trước đó.
Nhìn từ góc độ nghiên cứu thị trường, một phần lớn sự rút lui này mang tính tự nhiên. Sau giai đoạn mở rộng quá nhanh, những mô hình yếu sẽ khó tránh khỏi việc bị đào thải.
Nguyên nhân mang tính quyết định khiến số lượng của hàng đóng ngày càng gia tăng nằm nhiều ở chính nội lực của từng doanh nghiệp và cửa hàng. Những mô hình thiếu nền tảng quản trị, kiểm soát chi phí kém, phụ thuộc vào tăng trưởng ngắn hạn, chạy theo trend thiếu bền vững sẽ gặp khó khăn bởi biên lợi nhuận ngày càng mỏng và hành vi người tiêu dùng thay đổi.
Cùng với đó, các yếu tố vĩ mô như sức mua chậm lại, chi phí đầu vào tăng hay thay đổi chính sách đóng vai trò như "giọt nước tràn ly", khiến quá trình đào thải diễn ra nhanh hơn. Dù vậy, quan sát cho thấy các doanh nghiệp có nội lực tốt, dòng tiền ổn định và khả năng thích ứng linh hoạt vẫn có thể trụ vững, thậm chí tận dụng giai đoạn này để củng cố vị thế.
Từ góc độ cá nhân, tôi cho rằng năm 2025 đã phản ánh rõ hơn quá trình tái cấu trúc và sàng lọc mạnh mẽ của toàn ngành. Đây được coi giai đoạn điều chỉnh, thích nghi và củng cố nội lực, tạo nền tảng cho một chu kỳ phát triển bền vững hơn trong tương lai.
Theo anh, làn sóng đóng cửa thời gian qua phản ánh việc nhiều chủ quán rút lui hoàn toàn khỏi ngành F&B, hay chủ yếu là quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh và tái cơ cấu?
Làn sóng đóng cửa thời gian qua không đồng nghĩa với việc các chủ cửa hàng, nhà hàng rời bỏ ngành F&B. Thực tế, đúng là đã có một số thương hiệu trong và ngoài nước quyết định rút khỏi thị trường Việt Nam, như Café Amazon (Thái Lan), Dodo Pizza hay Hot & Cold - các thương hiệu từng gắn bó nhiều năm tại TP. HCM. Tuy nhiên, đây chỉ là một phần của bức tranh chung.
Ở chiều ngược lại, nhiều doanh nghiệp F&B đang lựa chọn tái cấu trúc thay vì rút lui hoàn toàn. Điển hình là trường hợp Starbucks Reserve đóng cửa điểm bán trên đường Hàn Thuyên nhưng lại chuyển sang vị trí mới tại Bitexco.
Câu chuyện ở đây không đơn thuần là giá mặt bằng, bởi chi phí hai địa điểm này có thể xem là tương đương. Đây có thể là định hướng của Starbucks về việc có lãi trên từng điểm bán.
Trong bối cảnh nhiều cửa hàng rút lui, nguồn cung mặt bằng chất lượng tăng lên, các chuỗi lớn có thêm cơ hội tái định vị. Các chủ quán chủ động đóng bớt những điểm bán kém hiệu quả, chuyển sang những mặt bằng phù hợp hơn với tệp khách hàng mục tiêu, đồng thời điều chỉnh quy mô, danh mục sản phẩm và cách vận hành để tối ưu chi phí và dòng tiền.
Vì vậy, theo tôi, việc đóng cửa trong giai đoạn này không hẳn là tín hiệu tiêu cực, mà trong nhiều trường hợp là một “nước đi” cần thiết. Nó giúp các chuỗi F&B nhìn lại hiệu quả thật sự của từng cửa hàng, tập trung nguồn lực cho những mô hình có khả năng tạo lợi nhuận và đặt nền móng cho sự phát triển bền vững ở chặng đường tiếp theo.
Thị trường F&B thời gian qua dường như đang xuất hiện sự phân hóa: trong khi các doanh nghiệp có nền tảng quản trị tốt và chiến lược rõ ràng vẫn tiếp tục mở rộng sự hiện diện, thì nhiều cửa hàng thiếu kinh nghiệm và khả năng thích ứng lại buộc phải thu hẹp quy mô. Góc nhìn của anh về xu hướng này như thế nào?
Sự phân hóa thực sự đang ngày càng rõ rệt trên thị trường F&B. Những doanh nghiệp có nền tảng quản trị tốt, năng lực tài chính vững và chiến lược phát triển dài hạn đang nắm lợi thế lớn. Họ có khả năng tiếp cận những vị trí tốt, mặt bằng phù hợp với mức giá hợp lý hơn, đồng thời có dư địa đàm phán với chủ nhà. Chính vì vậy, các chuỗi này không chỉ trụ vững mà còn chủ động tìm kiếm cơ hội để mở rộng, thậm chí tận dụng giai đoạn khó khăn để gia tăng hiện diện.
Ở chiều ngược lại, nhiều cửa hàng và thương hiệu thiếu kinh nghiệm quản trị, dòng tiền mỏng buộc phải thu hẹp quy mô, thậm chí rời bỏ thị trường. Theo tôi, đây là quy luật tất yếu trong những giai đoạn kinh tế biến động, khi các điểm yếu trong mô hình kinh doanh bị bộc lộ nhanh và rõ hơn.
Tôi nhìn nhận xu hướng này theo hướng tích cực. Những giai đoạn khó khăn thường tạo ra “khoảng trống” cần thiết để các doanh nghiệp có nội lực thực sự bứt lên, tái định hình lại cục diện ngành. Về dài hạn, quá trình sàng lọc này sẽ giúp F&B Việt Nam xuất hiện nhiều doanh nghiệp mạnh hơn, vận hành bài bản hơn, và tôi kỳ vọng trong tương lai không xa, thị trường sẽ chứng kiến thêm những doanh nghiệp F&B Việt Nam đủ năng lực phát triển lớn và tiến tới niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Năm 2026 được nhiều người kỳ vọng sẽ là năm “dễ thở” hơn cho F&B nhờ các chính sách vĩ mô thuận lợi, theo anh, cơ hội và thách thức lớn nhất của ngành sẽ nằm ở đâu?
Theo tôi, triển vọng của thị trường F&B trong năm 2026 sẽ chịu tác động hai chiều từ bối cảnh kinh tế vĩ mô. Việc nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn, đi kèm chính sách tiền tệ và tài khóa được điều hành linh hoạt, vừa mở ra cơ hội, vừa tạo ra những rào cản mới đối với doanh nghiệp trong ngành.
Ở chiều tích cực, nếu tín dụng được nới lỏng một cách có chọn lọc và mặt bằng lãi suất duy trì ở mức hợp lý, dòng tiền vào khu vực sản xuất – dịch vụ sẽ có điều kiện cải thiện. Trong bức tranh đó, F&B là một trong những ngành có khả năng hưởng lợi khá rõ, khi sức mua của người tiêu dùng, đặc biệt ở nhóm thu nhập trung bình, được cải thiện và tần suất ăn uống bên ngoài có xu hướng tăng trở lại. Điều này có thể tạo ra một làn sóng tăng trưởng mới cho thị trường, nhưng theo tôi, đó sẽ không còn là tăng trưởng bùng nổ trên diện rộng như giai đoạn trước đại dịch.
Ở chiều ngược lại, chính sự linh hoạt trong điều hành cũng đồng nghĩa với việc dòng vốn được phân bổ thận trọng hơn. Không phải mọi doanh nghiệp F&B đều dễ dàng tiếp cận tín dụng hay tận dụng được cơ hội từ chính sách. Vì vậy, năm 2026 nhiều khả năng vẫn sẽ là một năm phân hóa mạnh: những doanh nghiệp có nền tảng quản trị tốt, dữ liệu minh bạch và chiến lược dài hạn sẽ có điều kiện mở rộng, trong khi các mô hình yếu về quản trị hoặc phụ thuộc quá nhiều vào tăng trưởng ngắn hạn sẽ phục hồi chậm hơn.
Nếu phải chọn ra hai từ khóa quan trọng nhất cho ngành F&B trong năm 2026, theo tôi đó sẽ là “tối ưu” và “tinh gọn”.
Tối ưu không đơn thuần là cắt giảm chi phí, mà là khả năng vận hành hiệu quả trên từng điểm bán: dòng tiền lành mạnh, tài chính minh bạch, kiểm soát chi phí chặt chẽ và quan trọng nhất là mỗi cửa hàng đều phải tạo ra lợi nhuận thực. Trong bối cảnh biên lợi nhuận ngày càng mỏng, việc “có lãi trên từng điểm bán” sẽ trở thành thước đo sống còn đối với mọi mô hình F&B.
Còn tinh gọn phản ánh sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Khi người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, những mô hình mang lại giá trị thực - sản phẩm tốt, mức giá hợp lý, trải nghiệm vừa đủ - sẽ có lợi thế rõ rệt. Thay vì mở rộng dàn trải hay đầu tư cầu kỳ, các doanh nghiệp F&B cần tập trung vào cốt lõi: làm tốt sản phẩm, đơn giản hóa vận hành và phù hợp hơn với túi tiền của khách hàng.
Tổng thể, tôi cho rằng bức tranh F&B năm 2026 là tăng trưởng có chọn lọc, nơi cơ hội sẽ thuộc về những doanh nghiệp đủ nội lực và sẵn sàng thích ứng với một giai đoạn cạnh tranh mới.
Hiện tại có phải thời điểm "vàng" để bắt đầu kinh doanh hoặc đẩy mạnh mở rộng quy mô trong lĩnh vực F&B?
Theo tôi, nếu nhìn ngay ở thời điểm này, đây chưa phải là lúc nên vội vàng mở quán mới hay đẩy mạnh mở rộng. Khoảng thời gian từ sau tháng 11 đến hết Tết Nguyên đán vốn là mùa cao điểm của F&B, khi sức mua tốt hơn và tâm lý tiêu dùng cũng cởi mở hơn. Tuy nhiên, những con số tích cực trong giai đoạn này mang nhiều yếu tố mùa vụ, nên nếu lấy đó làm căn cứ cho một quyết định đầu tư dài hạn thì rất dễ dẫn đến đánh giá thiếu thận trọng.
Theo kinh nghiệm quan sát của tôi, cũng như quan điểm của nhiều chuyên gia trong ngành, thời điểm sau Tết Nguyên đán mới là lúc phù hợp hơn để tính chuyện bắt đầu hoặc mở rộng kinh doanh. Khi thị trường quay về nhịp sinh hoạt bình thường, sức mua phản ánh sát hơn thu nhập và thói quen chi tiêu thực tế của người tiêu dùng. Lúc đó, người làm F&B sẽ nhìn rõ hơn mô hình của mình có vận hành ổn không, dòng tiền có đủ khỏe không và khả năng duy trì lâu dài ra sao.
Dù ở giai đoạn nào của chu kỳ kinh tế, làm F&B vẫn cần sự thận trọng. Thay vì mở rộng nhanh, theo tôi, các chủ quán nên ưu tiên kiểm soát chi phí, tối ưu cách vận hành và kiểm chứng hiệu quả mô hình dựa trên dữ liệu thực. Khi mọi thứ đã rõ ràng và đủ “độ chín”, việc mở rộng khi đó sẽ an toàn và bền vững hơn.
Năm qua, thị trường F&B ghi nhận nhiều thay đổi liên quan đến chính sách thuế, hóa đơn điện tử và yêu cầu minh bạch dòng tiền. Theo anh, những thay đổi này đang tác động như thế nào đến các cửa hàng và hộ kinh doanh F&B nhỏ lẻ?
Ở giai đoạn đầu, việc thích ứng với những điều này chắc chắn không dễ, đặc biệt với các cửa hàng và hộ kinh doanh nhỏ lẻ vốn quen vận hành theo cách làm truyền thống. Chuyển sang hóa đơn điện tử, kê khai thuế hay quản lý dòng tiền một cách bài bản đòi hỏi người kinh doanh phải thay đổi nhiều thói quen, cách làm việc cũ trước đây. Không ít chủ quán vì thế cần thêm thời gian để làm quen, thậm chí còn có những băn khoăn, dè dặt trong những bước đi đầu tiên.
Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ dài hạn, tôi cho rằng đây cũng là cơ hội để các hộ kinh doanh F&B chuyển mình theo hướng chuyên nghiệp hơn. Khi doanh thu, chi phí và dòng tiền được ghi nhận rõ ràng, người kinh doanh sẽ hiểu hoạt động của mình tốt hơn, kiểm soát được rủi ro và chủ động hơn trong việc điều chỉnh mô hình vận hành. Việc quản lý bài bản không chỉ để đáp ứng quy định, mà còn giúp nội lực của cửa hàng được củng cố và “sức đề kháng” trước biến động thị trường tốt hơn.
Ở góc độ của iPOS, chúng tôi xác định vai trò của mình là đồng hành cùng các hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi này. iPOS cung cấp các công cụ quản lý bán hàng và hóa đơn điện tử đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu pháp lý, giúp người kinh doanh yên tâm hơn khi chuyển từ hình thức thuế khoán sang kê khai. Quan trọng hơn, chúng tôi không chỉ cung cấp giải pháp công nghệ, mà còn hỗ trợ sát sao người dùng từng bước làm quen với cách vận hành mới, để quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ và không làm gián đoạn hoạt động kinh doanh.
Chuyển đổi số và AI đang được nhắc đến rất nhiều trong ngành F&B. Theo anh, công nghệ và dữ liệu thực sự đóng vai trò như thế nào ở thời điểm hiện nay, và doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu để không rơi vào tình trạng "làm cho có"?
Theo tôi, chuyển đổi số hay ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong F&B không phải là câu chuyện chạy theo trào lưu, càng không chỉ gói gọn trong giai đoạn “AI đang hot” như hiện nay. Đây là một quá trình dài hơi và gần như là con đường bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn vận hành bài bản và bền vững hơn. Càng làm việc sâu trong lĩnh vực này, tôi càng thấy rõ một điều: dữ liệu chính là nền tảng quan trọng nhất. Có dữ liệu, doanh nghiệp mới biết mình đang làm ăn ra sao, hiệu quả hay chưa, và cần điều chỉnh ở điểm nào.
Ở thời điểm hiện tại, vai trò quan trọng nhất của công nghệ không nằm ở những thứ quá phức tạp, mà bắt đầu từ việc làm cho dữ liệu trở nên rõ ràng và đáng tin cậy hơn. Các doanh nghiệp F&B nên đi từ những việc rất cơ bản nhưng mang tính quyết định: kiểm soát tốt quy trình bán hàng, ghi nhận đầy đủ số lượt khách, số hóa đơn, doanh thu theo từng khung giờ, chi phí nguyên liệu, tồn kho và chi phí vận hành. Khi những con số này được ghi nhận đúng và đủ, chủ quán sẽ nhìn thấy “sức khỏe” kinh doanh của mình rõ ràng hơn, phát hiện vấn đề sớm hơn và ra quyết định dựa trên số liệu, thay vì cảm tính.
Để chuyển đổi số thực sự mang lại hiệu quả, doanh nghiệp F&B nên đi theo một lộ trình đơn giản nhưng chắc chắn: đầu tiên là chuẩn hóa dữ liệu và cách vận hành, sau đó lựa chọn những công cụ công nghệ phù hợp với quy mô của mình, và khi đã đủ dữ liệu, đủ nền tảng, mới tính đến việc khai thác AI để hỗ trợ ra quyết định tốt hơn. Chỉ khi dữ liệu đủ tốt và tư duy quản trị sẵn sàng thay đổi, công nghệ mới thực sự trở thành đòn bẩy giúp doanh nghiệp F&B tăng trưởng bền vững.
Ở tầm nhìn dài hạn, anh kỳ vọng iPOS sẽ đóng vai trò như thế nào trong hệ sinh thái F&B Việt Nam?
Theo tôi, iPOS không đơn thuần là một công ty phần mềm hay chỉ dừng lại ở vai trò cung cấp công cụ quản lý. Chúng tôi định vị mình là một hệ sinh thái công nghệ dành riêng cho ngành F&B, với mục tiêu lớn nhất là giúp các doanh nghiệp và hộ kinh doanh vận hành hiệu quả hơn, bền vững hơn trong một thị trường ngày càng nhiều biến động.
Điều iPOS hướng tới không phải là bán một sản phẩm công nghệ, mà là đồng hành cùng người kinh doanh trong suốt quá trình phát triển: từ giai đoạn khởi đầu còn nhiều bỡ ngỡ, đến lúc mở rộng quy mô, đối mặt với cạnh tranh và những thay đổi về chính sách, thị trường. Khi người kinh doanh gặp rào cản, điều họ cần không chỉ là một phần mềm, mà là một giải pháp phù hợp và sự hỗ trợ kịp thời.
Về dài hạn, tôi kỳ vọng iPOS sẽ trở thành một phần hạ tầng nền của ngành F&B Việt Nam - nơi công nghệ, dữ liệu và kinh nghiệm vận hành được kết nối để hỗ trợ cộng đồng F&B phát triển bài bản hơn. Nếu các doanh nghiệp và hộ kinh doanh làm ăn hiệu quả hơn, đứng vững hơn qua các chu kỳ thăng trầm, thì đó cũng chính là giá trị lớn nhất mà iPOS muốn tạo ra cho thị trường.
Xin cảm ơn những chia sẻ sâu sắc của anh!
