Hàng vạn người tràn vào Tây Ban Nha đã quay về

Tây Ban Nha đang triển khai lực lượng vũ trang và cảnh sát tăng cường để lập lại trật tự tại Ceuta. Ít nhất 41 người di cư đã thiệt mạng, trong đó có những người chết đuối hoặc bị giẫm đạp khi cố vượt qua đê chắn sóng gần cửa khẩu biên giới.

Người di cư từ Ma-rốc cũng tìm cách vượt biên vào Melilla - vùng lãnh thổ khác của Tây Ban Nha ở mũi Bắc Phi.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez tới Ceuta trong ngày 31/7 và lên án vụ vượt biên, gọi đây là “hành vi vi phạm toàn vẹn lãnh thổ của Tây Ban Nha”.

Ông Sánchez quy trách nhiệm cho các đường dây buôn người, cho rằng họ “đánh lừa rất nhiều thanh niên và cuối cùng đẩy nhiều người đến chỗ chết”, dù là trên biển hay tại thành phố tự trị này.

Bộ Nội vụ Tây Ban Nha ban đầu từ chối công bố số liệu, sau đó cho biết khoảng 50.000 người vượt biên từ Ma-rốc kể từ ngày 30/7, trong đó khoảng 25.000 người đã trở về Ma-rốc, và mỗi giờ có thêm hàng trăm người khác tiếp tục quay về.

Video ghi hình vào sáng 31/7 cho thấy hàng trăm người di cư tập trung trên ngọn đồi nhìn xuống Ceuta đã bị lực lượng Ma-rốc giải tán bằng hơi cay, nhưng một số người vẫn tiếp tục bơi sang lãnh thổ Tây Ban Nha. Tuy nhiên, đến chiều cùng ngày, nhiều người tìm cách rời Ceuta do điều kiện sống tại đây quá khắc nghiệt.

Ông Rachid Sbihi - người đứng đầu hiệp hội địa phương đại diện cho lực lượng vệ binh dân sự, mô tả đây là “cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng”. Ông cho biết hàng nghìn người di cư, trong đó có nhiều trẻ em không có người đi cùng, phải ngủ ngoài công viên và trên vỉa hè, trong khi những người khác lang thang vô định trên đường phố.

“Mọi thứ đều hỗn loạn”, ông Sbihi nói.

Bộ Nội vụ Ma-rốc chưa đưa ra phản hồi đề nghị bình luận về số liệu do phía Tây Ban Nha công bố.

Khu vực gần hàng rào biên giới ngổn ngang phao nổi, giày dép và nhiều đồ đạc bị bỏ lại.

Nhiều thanh niên Ma-rốc vượt biên sang Ceuta nói với hãng tin AP, rằng họ hy vọng tìm được việc làm tốt hơn ở Tây Ban Nha, nhưng quyết định quay về vì tình trạng hỗn loạn tại đây.

“Ở quê nhà chẳng có gì cả. Tôi phải làm việc 12 tiếng mỗi ngày với mức lương rất thấp. Đó là lý do tôi đến đây. Nhưng tôi cũng không tìm được cơ hội nào ở đây nên đành phải quay về”, Abdulah Buji, 21 tuổi, đến từ thành phố Tetouan, cho biết.

Châu Âu lo ngại

Chính quyền Ceuta và Madrid cho rằng làn sóng người di cư tăng đột biến liên quan đến phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha. Theo đó, những người di cư đến bằng đường biển không thể bị trục xuất ngay lập tức, khác với những người vượt biên bằng đường bộ hoặc trèo qua hàng rào biên giới.

Thủ tướng Sánchez cho rằng các đường dây buôn người đã diễn giải sai phán quyết này.

“Dường như như cách hiểu đó về phán quyết của Tòa án Tối cao đã lan truyền rất nhanh trong vài giờ qua các mạng lưới buôn người, dẫn đến làn sóng vượt biên quy mô lớn mà chúng ta chứng kiến hôm qua”, ông nói.

Ông Sánchez là một trong số ít nhà lãnh đạo châu Âu đi ngược xu hướng siết chặt nhập cư ở châu Âu và Mỹ.

Đầu năm nay, chính phủ của ông quyết định cấp giấy phép cư trú và lao động cho hàng trăm nghìn người di cư đang sinh sống trái phép tại Tây Ban Nha. Những người nhập cảnh bất hợp pháp sau ngày 1/1 năm nay không thuộc diện được hưởng chính sách mới.

Nhà lãnh đạo thuộc đảng Xã hội cho rằng biện pháp này sẽ có lợi cho nền kinh tế và giúp giải quyết vấn đề già hóa dân số của Tây Ban Nha.

Tuy nhiên, các đối thủ chính trị cho rằng chính sách như vậy khuyến khích thêm nhiều người di cư tìm đến nước này.

“Ông Sánchez để Tây Ban Nha bị xâm nhập thông qua Ceuta”, chính trị gia bảo thủ Isabel Díaz Ayuso viết trên mạng xã hội X.

Đáp lại, ông Sánchez khẳng định chính sách nhập cư của mình không liên quan đến tình hình tại Ceuta.

Cuộc khủng hoảng cũng tạo ra tác động lan tỏa ở châu Âu. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni đe dọa đình chỉ áp dụng cơ chế biên giới mở Schengen với Tây Ban Nha để “bảo vệ biên giới và đảm bảo an toàn cho công dân”, dù Ý không có chung biên giới với Tây Ban Nha và bản thân nước này cũng là điểm đến của hàng chục nghìn người di cư vượt Địa Trung Hải mỗi năm.

Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nunez cũng cho biết, Pháp sẽ tăng cường kiểm soát tại biên giới với Tây Ban Nha.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho rằng “những hình ảnh từ Ceuta là không thể chấp nhận được”.

“Chúng ta không thể để bất kỳ ai vào Liên minh châu Âu mà không tuân thủ các quy định của chúng ta. Các cuộc vượt biên nguy hiểm phải chấm dứt ngay lập tức. Các mạng lưới buôn người phải bị triệt phá. Và việc hồi hương phải được tiến hành nhanh chóng theo đúng quy định”, bà Ursula von der Leyen viết trong tuyên bố đưa ra ngày 31/7.