Anh công nhân mỏ than một thời được phong tặng danh hiệu NSND ở tuổi 63, là thầy của hàng loạt ca sĩ Việt thành danh

NSND Đức Long từ lâu được xem là “quý ông hát” của làng nhạc Việt. Hình ảnh quen thuộc của ông là phong thái lịch lãm trong những bộ vest chỉn chu, cặp kính gọng đặc trưng cùng giọng ca trầm ấm, giàu cảm xúc và kỹ thuật, đủ sức chinh phục nhiều thế hệ khán giả.

Hơn 4 thập niên gắn bó với âm nhạc, ông vẫn giữ được phong độ ổn định và niềm đam mê chưa bao giờ vơi cạn, ghi dấu ấn sâu đậm qua các ca khúc trữ tình, nhạc cách mạng và đặc biệt là những tác phẩm của Trịnh Công Sơn.

Ca sĩ Đỗ Đức Long sinh năm 1960 tại TP. Hạ Long (cũ), tỉnh Quảng Ninh. Tuổi thơ của ông trải qua nhiều mất mát khi mồ côi cha mẹ từ năm 8 tuổi. Để tự nuôi sống bản thân và tiếp tục việc học, ông từng làm nhiều công việc nặng nhọc như đóng gạch thuê, kéo xe bò, bốc vác.

Sau này, Đức Long trở thành công nhân của Xí nghiệp Tuyển than Hòn Gai và tích cực tham gia các hoạt động văn nghệ quần chúng tại địa phương. Tên tuổi của ông bắt đầu được chú ý khi giành Huy chương Vàng tại Hội diễn nghệ thuật quần chúng toàn quốc khu vực I năm 1978 với ca khúc Chiều Hạ Long.

Sự tỏa sáng tại các hội diễn đã mở ra con đường nghệ thuật chuyên nghiệp cho Đức Long. Năm 1982, ông được kết nạp vào Đoàn Ca múa Phòng không - Không quân, đến năm 1989 tiếp tục chuyển về Đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Song song với hoạt động biểu diễn, ông theo học chuyên ngành Thanh nhạc tại Nhạc viện Hà Nội để hoàn thiện nền tảng chuyên môn. Từ năm 1994, Đức Long chính thức trở thành ca sĩ của Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam, đánh dấu một giai đoạn bền bỉ và nhiều thành tựu trong sự nghiệp.

Sau hơn 40 năm cống hiến, tên tuổi Đức Long gắn liền với loạt ca khúc được khán giả yêu mến như Biển nhớ, Bài ca bên cánh võng, Mơ về nơi xa lắm, Hà Nội và tôi. Đặc biệt, với Trường ca sông Lô, ông từng giành giải Người hát và trình bày Trường ca sông Lô hay nhất tại cuộc thi thính phòng toàn quốc, khẳng định vị thế vững chắc trong dòng nhạc chính thống và hàn lâm.

Không chỉ đứng trên sân khấu, NSND Đức Long còn dành nhiều tâm huyết cho công tác giảng dạy tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Ông đã đào tạo nhiều học trò thành danh như Tùng Dương, Minh Thu, Hiền Anh. Năm 2007, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu NSƯT. Đến năm 2023, với những đóng góp bền bỉ cho nền âm nhạc nước nhà, Đức Long tiếp tục được ghi nhận khi có tên trong danh sách các nghệ sĩ được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu NSND đợt 10.

Trên sân khấu, Đức Long luôn cháy hết mình với âm nhạc, nhưng trong đời sống riêng tư, ông chọn sự lặng lẽ. Nam nghệ sĩ từng chia sẻ rằng việc được dốc toàn bộ tâm sức cho nghệ thuật và nhận được tình cảm yêu mến của khán giả trong và ngoài nước đã là niềm hạnh phúc lớn. Theo ông, nếu có thêm một tình yêu nào khác quá lớn, bản thân khó có thể gánh vác trọn vẹn.

Đức Long kết hôn muộn nhưng cũng sớm trở lại cuộc sống độc thân. Sau 5 năm chung sống, cuộc hôn nhân của ông khép lại trong hòa bình. Chia sẻ với báo chí, nam ca sĩ cho biết cuộc sống vợ chồng dần trở nên nhạt nhẽo vì nhiều nguyên nhân, đến mức có những ngày cả hai không trò chuyện với nhau dù không hề xảy ra mâu thuẫn.

Ở giai đoạn cuối, khi trở về nhà, ông cảm nhận rõ khoảng cách xa lạ, mỗi người sống một nhịp riêng, không còn sự gắn kết. Trải qua nhiều trăn trở, ông chấp nhận ly hôn và đến nay vẫn không thể xác định rạch ròi nguyên nhân thuộc về ai.

Sau đổ vỡ, Đức Long không còn đặt nặng chuyện lập gia đình. Ông quan niệm hạnh phúc không nhất thiết phải gắn với hôn nhân. Với ông, nếu một ngày không còn đủ khả năng tự chăm sóc bản thân, việc chọn sống trong nhà dưỡng lão cũng là điều có thể chấp nhận. Trải nghiệm nhiều khó khăn giúp ông thấu hiểu những nỗi cùng cực trong cuộc đời, đồng thời cũng cảm nhận rõ sự may mắn của mình khi được đi nhiều nơi, biểu diễn ở nhiều quốc gia và có cơ hội sống trọn với nghề.

Hiện vợ cũ của Đức Long đã chuyển vào TP. HCM sinh sống. Hai người vẫn giữ mối quan hệ thân tình như bạn bè, thỉnh thoảng liên lạc hỏi thăm nhau. Sau nhiều thập niên ca hát, nam nghệ sĩ vẫn sống trong một căn nhà nhỏ, không xe sang, không tích lũy tài sản lớn.

Với ông, danh tiếng, cát-sê hay vật chất không phải là đích đến quan trọng. Điều ông trân trọng nhất là được khán giả ghi nhận bằng chính sức lao động và sự cống hiến, cùng sự đồng cảm, cộng hưởng cảm xúc mỗi khi đứng trên sân khấu.

Tổng hợp

Ảnh: Internet