Apple lách luật để mua chip nhớ từ 2 công ty Trung Quốc, 'chọc giận' ông Trump

Hai công ty Trung Quốc lọt danh sách đen của Mỹ nhưng Apple vẫn muốn hợp tác

Apple đang trong quá trình đàm phán để mua chip từ hai nhà sản xuất bán dẫn Trung Quốc nằm trong danh sách đen của Lầu Năm Góc. Động thái này nhằm giảm bớt tác động từ tình trạng thiếu hụt chip nhớ toàn cầu - nguyên nhân đã buộc “gã khổng lồ công nghệ Mỹ” này phải tăng giá trên toàn bộ danh mục sản phẩm của mình, bao gồm cả iPhone, iPad, Macbook, Apple Watch…

Theo các nguồn tin thân cận với vụ việc, nhà sản xuất iPhone đang tìm cách mua các linh kiện bộ nhớ từ hai công ty Công nghệ Bộ nhớ Trường Tân (ChangXin Memory Technologies - CXMT) và Công nghệ Bộ nhớ Trường Giang (Yangtze Memory Technologies - YMTC) để sử dụng cho các thiết bị bán tại thị trường Trung Quốc.

Các cuộc đàm phán giữa Apple với hai công ty này vẫn đang tiếp diễn và chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra. Các nguồn tin đều yêu cầu giấu tên vì đây là những thảo luận mang tính bảo mật.

Nguồn tin cũng cho biết, nỗ lực của Apple bao gồm cả việc Giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook trực tiếp kêu gọi các quan chức trong chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump, bao gồm cả Bộ trưởng Bộ Tài chính Scott Bessent, nhằm giảm bớt các hệ lụy chính trị từ bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào với các nhà sản xuất chip Trung Quốc.

Cả hai công ty (thường được gọi tắt là CXMT và YMTC) đều nằm trong danh sách thực thể Trung Quốc vừa được Bộ Quốc phòng Mỹ cập nhật gần đây, vốn bị Washington cáo buộc là có hoạt động hỗ trợ cho quân đội Bắc Kinh.

Mặc dù Apple không cần sự chấp thuận chính thức từ Chính phủ Mỹ để mua chip từ CXMT hoặc YMTC, nhưng công ty này sẽ phải đối mặt với rủi ro phản ứng dữ dội từ các thế lực diều hâu về an ninh quốc gia tại Washington. Thời điểm này cũng là lúc căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc đang leo thang, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ tiên tiến.

Một số quan chức trong chính quyền của ông Trump đã bày tỏ sự phản đối đối với việc tạo điều kiện cho Apple đưa hai công ty Trung Quốc này vào chuỗi cung ứng của mình.

Người phát ngôn của Bộ Thương mại, Bộ Tài chính Mỹ và Nhà Trắng hiện chưa phản hồi các yêu cầu bình luận. Phía Apple cũng từ chối đưa ra ý kiến.

Video vì sao Apple có thể sớm sử dụng chip nhớ của Trung Quốc và điều đó thực sự có ý nghĩa gì? - Nguồn clip: Tech Blueprint

Khủng hoảng chuỗi cung ứng trong cơn sốt AI

Nỗ lực này diễn ra trong bối cảnh Apple cùng các nhà sản xuất thiết bị điện tử tiêu dùng khác đang phải vật lộn với tình trạng khan hiếm chip nhớ chưa từng có, bắt nguồn từ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu.

Các bộ vi xử lý cao cấp dùng trong các trung tâm dữ liệu (Data Center) đòi hỏi dung lượng bộ nhớ khổng lồ. Do đó, các nhà sản xuất linh kiện bộ nhớ đã chuyển dịch dây chuyền sản xuất để phục vụ thị trường đang tăng trưởng chóng mặt này - nơi họ có thể thu được lợi nhuận cao hơn.

Nếu mua chip từ CXMT và YMTC thành công, danh sách các nhà cung cấp chip nhớ của Apple sẽ được mở rộng lên con số 5.

Hiện tại, đối với nhu cầu chip nhớ cho toàn bộ các dòng thiết bị di động và máy tính để bàn, Apple đang phụ thuộc vào các doanh nghiệp dẫn đầu thị trường có trụ sở tại Hàn Quốc là Samsung Electronics (Samsung) và SK Hynix, cùng với Micron Technology của Mỹ.

Các nhà sản xuất chip nhớ này đang phải chật vật để bắt kịp nhu cầu thị trường. Mỗi bên đều đã vạch ra các kế hoạch mở rộng dây chuyền sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI.

Đầu tuần này, Samsung và SK Hynix đã cam kết chi hơn 880 tỷ USD (hơn 23,1 triệu tỷ đồng) để xây dựng thêm cho mỗi bên hai nhà máy sản xuất chip nhằm nhanh chóng mở rộng công suất. Trong khi đó, Micron cũng công bố kế hoạch chi hàng tỷ USD để tăng cường sản xuất tại Mỹ.

Áp lực tăng giá và rào cản chính trị

Tuần trước, Apple đã tăng giá toàn bộ các dòng máy Mac, iPad, thiết bị gia đình thông minh và kính thực tế ảo Vision Pro nhằm bù đắp chi phí gia tăng do thiếu hụt chip nhớ. Người phát ngôn của công ty này cho biết sự phát triển thần tốc của AI chính là nguyên nhân và nhấn mạnh rằng Apple “chưa từng chứng kiến mức giá linh kiện nào tăng mạnh và nhanh đến như vậy”.

Microsoft cũng có động thái tương tự trong cùng ngày khi thông báo tăng giá máy chơi game Xbox lần thứ ba trong vòng 13 tháng, phần lớn cũng do áp lực từ cuộc khủng hoảng chip nhớ.

Chiến dịch của Apple có nguy cơ vấp phải sự phản đối từ chính bên trong chính quyền của Tổng thống Trump, nơi các quan chức vào đầu năm 2026 đã quyết định giữ cả CXMT và YMTC trong danh sách 1260H được giám sát chặt chẽ. Đây là danh sách do Quốc hội Mỹ ủy nhiệm, bao gồm các công ty mà Bộ Quốc phòng nước này kết luận là có hỗ trợ cho Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA).

YMTC đã bị đưa vào danh sách đen của Lầu Năm Góc từ tháng 1 năm 2024, còn CXMT được thêm vào năm 2025.

Bên cạnh đó, YMTC còn phải đối mặt với các hạn chế khác trong việc làm ăn với các công ty Mỹ do bị đưa vào một danh sách đen khác của Bộ Thương mại Mỹ vào năm 2022. Lệnh trừng phạt này cấm các công ty Trung Quốc kể trên mua công nghệ từ các nhà cung cấp Mỹ, trừ khi họ xin được giấy phép xuất khẩu.

Trước đó, tờ Financial Times cũng đã đưa tin về các cuộc thảo luận của nhà sản xuất iPhone liên quan đến CXMT.

Mặc dù danh sách của Lầu Năm Góc ít mang lại hậu quả pháp lý ngay lập tức, nhưng Mỹ đang ngày càng sử dụng nó như một công cụ để hạn chế khả năng ký kết hợp đồng của các công ty với quân đội Mỹ hoặc tiếp nhận các nguồn quỹ nghiên cứu. Việc bị đưa vào danh sách 1260H cũng đóng vai trò như một lời cảnh báo đối với các nhà đầu tư Mỹ và được xem là một “dấu hiệu đỏ” có thể dẫn đến các biện pháp hạn chế thương mại mang tính trừng phạt nặng nề hơn.

Apple từng cố gắng tìm kiếm nguồn cung chip nhớ từ YMTC vào năm 2022, nhưng nỗ lực đó đã bị đổ bể do sự phản đối từ Washington sau khi công ty Trung Quốc này bị đưa vào danh sách thực thể của Bộ Thương mại Hoa Kỳ.

Bằng cách giới hạn phạm vi sử dụng chip nhớ do Trung Quốc sản xuất vào các thiết bị chỉ bán tại thị trường Trung Quốc - nơi Apple vốn đã có các phiên bản sản phẩm dành riêng - công ty này hy vọng có thể giảm thiểu phần nào làn sóng phản đối từ các nhà lập pháp Mỹ.