Bộ trưởng GD&ĐT hé lộ thay đổi lớn trong cách xét tuyển đại học từ năm 2028

Tại phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn ngày 20/9, đại biểu Quốc hội Đỗ Chí Nghĩa, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, đề nghị Bộ trưởng làm rõ căn cứ khoa học, thực tiễn của việc giới hạn phương thức xét tuyển đại học.

Theo đại biểu, học sinh đã đầu tư thời gian, chi phí để chuẩn bị theo những phương thức xét tuyển mà các trường công bố trước đó. Do đó, việc thay đổi chính sách cần bảo đảm tính ổn định, khả năng dự báo và quyền lợi của những thí sinh đã chuẩn bị theo quy định hiện hành.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cũng đề nghị Bộ trưởng làm rõ dự kiến bỏ cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ, giải học sinh giỏi và một số tiêu chí bổ sung trong tuyển sinh từ năm 2027.

Bà đặt vấn đề, trước khi đề xuất thay đổi, Bộ GD&ĐT đã đánh giá tác động đối với những học sinh đang chuẩn bị theo quy định hiện hành hay chưa; đồng thời việc áp dụng có bảo đảm yêu cầu công bố thay đổi trước ít nhất 12 tháng và có lộ trình chuyển tiếp phù hợp hay không.

Từ hơn 20 phương thức xét tuyển xuống còn 1

Trả lời các đại biểu, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết việc một trường sử dụng quá nhiều phương thức tuyển sinh có thể gây khó khăn trong việc quy đổi kết quả giữa các phương thức.

Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, các trường hiện đưa ra hơn 20 phương thức tuyển sinh, thậm chí con số thực tế có thể còn cao hơn.

Bộ trưởng cho rằng, với cùng một ngành hoặc chương trình đào tạo, khi đã lựa chọn phương thức tuyển sinh thì cần có tiêu chí thống nhất. Điểm chuẩn đầu vào giữa các phương thức cũng phải bảo đảm tiêu chuẩn tương đương.

“Lâu nay, có sự chênh lệch điểm giữa các phương thức. Ngay cả việc quy đổi điểm, mỗi trường cũng có cách quy đổi khác nhau”, Bộ trưởng nói.

Theo ông, việc quy đổi kết quả từ các phương thức khác nhau không phải lúc nào cũng hoàn toàn chính xác. Đây là một trong những lý do Bộ GD&ĐT đang xây dựng lộ trình giảm số phương thức xét tuyển trong từng ngành.

Cụ thể, Bộ dự kiến từ năm 2027, mỗi ngành, chương trình đào tạo được sử dụng tối đa 3 phương thức xét tuyển. Đến năm 2028, con số này sẽ giảm xuống còn 1 phương thức.

Theo Bộ trưởng, mục tiêu của việc điều chỉnh là đưa các thí sinh cùng dự tuyển một ngành về những tiêu chí đánh giá thống nhất hơn, qua đó bảo đảm công bằng và độ tin cậy trong tuyển sinh.

Vì sao Bộ muốn bỏ cộng điểm chứng chỉ tiếng Anh?

Một nội dung khác được các đại biểu đặt vấn đề là dự kiến điều chỉnh việc cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, thành tích học sinh giỏi quốc gia và một số tiêu chí bổ sung trong tuyển sinh đại học từ năm 2027.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết các quy định được xây dựng trên cơ sở dữ liệu và thực tiễn tuyển sinh.

Theo ông, học sinh lựa chọn tổ hợp có tiếng Anh có thể quy đổi kết quả chứng chỉ để xét tuyển. Tuy nhiên, nếu tiếp tục cộng thêm điểm, một lợi thế có thể được tính đến hai lần, từ đó dẫn đến bất lợi cho những thí sinh khác.

“Nhưng nếu có điểm cộng thêm thì có thể dẫn đến bất lợi cho các học sinh khác, bởi một lợi thế được tính đến hai lần”, Bộ trưởng nói.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng cho rằng việc học và thi chứng chỉ quốc tế cũng đòi hỏi chi phí đáng kể. Vì vậy, đây là một vấn đề cần được xem xét, điều chỉnh trong chính sách tuyển sinh.

Dù vậy, ông nhấn mạnh việc điều chỉnh cộng điểm chứng chỉ không đồng nghĩa với việc phủ nhận giá trị của việc học tiếng Anh.

“Học tiếng Anh không phải để thi mà còn cần thiết để sử dụng, nên không có chuyện bỏ cộng điểm là lãng phí việc học”, Bộ trưởng nói.

Bộ trưởng cũng khẳng định các trường đại học vẫn có quyền tự chủ tuyển sinh. Tuy nhiên, khi cách thức thực hiện có thể dẫn đến bất công bằng giữa các thí sinh, Bộ GD&ĐT sẽ phải có biện pháp hạn chế.

Theo Bộ trưởng, Bộ sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến của các chuyên gia để hoàn thiện chính sách, đồng thời xây dựng lộ trình thay đổi trong tuyển sinh theo hướng thống nhất hơn giữa các phương thức.