Bộ trưởng Tài chính Mỹ: ‘Châu Âu quá yếu để bảo vệ Greenland’
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng châu Âu “không đủ mạnh” để đảm bảo an ninh cho Greenland, trong bối cảnh Washington kiên quyết duy trì yêu cầu tiếp quản vùng lãnh thổ chiến lược này từ tay Đan Mạch.
Phát biểu trên NBC News, ông Bessent lập luận rằng Mỹ cần phải nắm quyền kiểm soát đảo tự trị thuộc Bắc Cực và cáo buộc châu Âu không thể bảo vệ Greenland trước nguy cơ từ Nga hoặc Trung Quốc.
“Châu Âu thể hiện sự yếu đuối, nước Mỹ thể hiện sức mạnh”, ông nói. “Tổng thống tin rằng an ninh không thể được củng cố nếu Greenland không thuộc Mỹ”.
NATO khủng hoảng vì thuế 10%
Ngày 17/01, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế 10% từ tháng tới đối với hàng hóa của 8 nước châu Âu, trong đó có Anh, để “trừng phạt” việc phản đối tham vọng mở rộng ảnh hưởng của Mỹ tại Bắc Cực.
Danh sách các nước bị nhắm tới gồm Pháp, Đức, Anh, Hà Lan, Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển và Phần Lan. Quyết định gây phẫn nộ trong nội bộ NATO và được đánh giá là “rạn nứt sâu nhất” của liên minh kể từ khi thành lập năm 1949.
Ông Bessent bảo vệ quyết định áp thuế bất chấp nguy cơ phá vỡ các thỏa thuận thương mại gần đây giữa Mỹ với EU và Anh. “Thỏa thuận thương mại vẫn chưa hoàn tất”, ông nói, nhấn mạnh rằng “hành động khẩn cấp có thể rất khác với một hiệp định thương mại thông thường".
Ông cũng bác bỏ lo ngại rằng quyết định áp thuế sẽ khiến các nước mất niềm tin vào Mỹ, tuyên bố Tổng thống đang hành động một cách “chiến lược”.
EU cân nhắc kích hoạt “vũ khí thương mại mạnh nhất”
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 19/01 kêu gọi EU kích hoạt công cụ chống cưỡng ép "anti coercion instrument", cơ chế được thông qua từ năm 2023 nhưng chưa từng sử dụng. Công cụ này cho phép EU đáp trả các hành vi “cưỡng ép kinh tế” bằng những biện pháp trừng phạt tương xứng.
Nhiều quan chức châu Âu cho rằng việc Mỹ gây sức ép lên Đan Mạch – thành viên NATO – để buộc nhượng lại Greenland là hành vi vượt quá giới hạn. Tuy nhiên, ông Bessent vẫn khẳng định Mỹ “không có ý định rời NATO”, đồng thời tin rằng lãnh đạo châu Âu “sớm muộn sẽ hiểu họ phải nằm dưới chiếc ô an ninh của Mỹ”, đồng thời cảnh báo “toàn bộ cục diện Ukraine sẽ sụp đổ” nếu Mỹ ngừng hỗ trợ.
Phản ứng bất thường từ chính nội bộ Washington
Các mức thuế mới của Trump đã vấp phải chỉ trích ngay trong đảng Cộng hòa.
Thời điểm Nhà Trắng đưa ra tuyên bố, một phái đoàn lưỡng đảng gồm 11 nghị sĩ Mỹ đang có mặt tại Copenhagen nhằm trấn an với giới chức Đan Mạch và Greenland rằng Quốc hội vẫn ủng hộ họ.
Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski (Alaska) gọi mức thuế mới là “không cần thiết, mang tính trừng phạt và là sai lầm nghiêm trọng”, đồng thời kêu gọi Quốc hội giành lại quyền hiến định trong vấn đề thuế quan.
Thượng nghị sĩ Thom Tillis (North Carolina) cho rằng thuế trả đũa “gây hại cho nước Mỹ, doanh nghiệp Mỹ và các đồng minh của Mỹ”, chỉ trích nhóm cố vấn đã thúc giục ông Trump “áp dụng biện pháp cưỡng ép để chiếm lãnh thổ của một đồng minh” là hành động “vô cùng ngu xuẩn”.
Trả lời CNN, nghị sĩ Don Bacon cảnh báo rằng nếu ông Trump can thiệp quân sự vào Greenland, đó sẽ là dấu chấm hết cho nhiệm kỳ của ông.
Đan Mạch và Greenland tăng cường vận động hành lang tại Washington
Những tuần gần đây, quan chức Đan Mạch và Greenland đã tiếp xúc với hàng chục nghị sĩ Mỹ nhằm củng cố sự ủng hộ tại Washington. Tuần trước, Đại sứ quán Đan Mạch tại Mỹ tổ chức tiếp tân cho khoảng 40 nghị sĩ, với sự tham dự của Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen và đối tác Greenland Vivian Motzfeldt.
Ông Rasmussen phát biểu: “Tôi hoàn toàn đồng ý rằng Tổng thống Trump là một người quyền lực. Nhưng nước Mỹ không phải chế độ độc tài. Đây là một nền dân chủ, nơi quyền lực được kiểm soát và cân bằng”.
Theo FT
