'Cây đại thụ' dẫn Thời sự đời đầu của VTV: Từng là công nhân xí nghiệp, con trai là MC, BTV nổi tiếng cả nước

Trong lịch sử hơn nửa thế kỷ của Đài Truyền hình Việt Nam, nhà báo Trần An Duyệt được nhắc đến như một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ làm truyền hình đầu tiên. Với giọng đọc trầm ấm, phong thái điềm đạm cùng tác phong làm nghề chuẩn mực, ông đã góp phần tạo nên diện mạo của truyền hình Việt Nam trong những năm tháng đầu xây dựng và phát triển.

Nhiều khán giả từng dõi theo chương trình Thời sự 8 giờ tối vẫn còn nhớ hình ảnh người biên tập viên sở hữu chất giọng đặc biệt, lối dẫn mạch lạc và phong thái đĩnh đạc trên sóng truyền hình. Đến nay, nhà báo Trần An Duyệt vẫn được xem là thần tượng nghề nghiệp của nhiều thế hệ phát thanh viên, biên tập viên và người dẫn chương trình.

“Cây đại thụ” dẫn Thời sự của VTV

Sinh năm 1947, Trần An Duyệt thuộc lớp nhà báo trưởng thành trong giai đoạn đất nước còn nhiều khó khăn. Trước khi đến với nghề báo, ông từng là công nhân tại xí nghiệp Mạ Kền trên phố Hàng Điếu (Hà Nội). Hoàn cảnh gia đình đông anh em khiến ông sớm bước vào cuộc sống lao động sau khi học hết phổ thông.

Những trải nghiệm từ thực tiễn đời sống đã trở thành hành trang quý giá trong quá trình làm nghề sau này. Khi trở thành phóng viên, biên tập viên của Đài Truyền hình Việt Nam, ông luôn được đồng nghiệp đánh giá cao bởi sự tận tâm, trách nhiệm và tinh thần bám sát hiện trường.

Trong thời kỳ chiến tranh cũng như những năm đầu đất nước thống nhất, Trần An Duyệt nhiều lần có mặt tại các địa bàn nóng để phản ánh tình hình thực tế. Với ông, nhiệm vụ của người làm báo là đưa thông tin đến công chúng một cách nhanh chóng, chính xác và trung thực nhất.

Nhắc đến Trần An Duyệt, nhiều khán giả nhớ ngay đến chương trình Thời sự 8 giờ tối - bản tin có sức ảnh hưởng lớn trong nhiều thập niên.

Ở thời điểm công nghệ truyền hình còn nhiều hạn chế, chưa có hệ thống hỗ trợ hiện đại như ngày nay, mỗi lần lên sóng đều đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng cùng bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng. Chính trong môi trường ấy, Trần An Duyệt đã khẳng định tên tuổi bằng phong cách dẫn chuẩn mực, khả năng xử lý thông tin linh hoạt và chất giọng truyền cảm đặc trưng.

Trong chương trình "Ký ức vui vẻ", BTV Trần Quang Minh đã nhiều lần xúc động khi nhắc về người cha của mình. Anh kể rằng những năm nhà báo Trần An Duyệt công tác thường trú tại Campuchia, mỗi lần ông xuất hiện trên sóng truyền hình đưa tin từ chiến trường, cả gia đình và hàng xóm đều quây quần trước màn hình để dõi theo.

"Ngày ấy, bố tôi đi thường trú ở Campuchia và cũng về theo đoàn quân tình nguyện cuối cùng. Khi bố xuất hiện trên truyền hình đưa tin từ Campuchia về, cả gia đình và hàng xóm cùng quây quần xem. Mặc dù khi ấy hình ảnh bố đôi khi chỉ chớp qua thôi nhưng cũng khiến tôi và cả nhà rất tự hào", Quang Minh chia sẻ.

Theo nam BTV, mỗi dịp kỷ niệm của VTV hay Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6, anh lại được nghe đồng nghiệp cũ nhắc đến cha mình với sự trân trọng đặc biệt. "Quang Minh ơi, xem em lên TV không đẹp bằng bố em đâu nhé" là câu nói mà các sếp của Quang Minh "rỉ tai" anh và nam MC đã thừa nhận như vậy.

Trong ký ức của những người từng làm việc cùng, Trần An Duyệt là một nhà báo giàu trải nghiệm thực tiễn, từng đi qua nhiều địa bàn tác nghiệp và luôn sẵn lòng truyền đạt kinh nghiệm cho lớp phóng viên trẻ.

Tình cảm ấy cũng được nhà báo Lại Văn Sâm nhắc tới khi nói về người đồng nghiệp đi trước: “Tôi chắc chắn không chỉ có BTV Quang Minh mới nhớ bố. Cậu ấy nhớ bố với tình cảm của một người con dành cho bố của mình. Tôi cũng nhớ bố cậu ấy lắm, đó là tình thương của một đồng nghiệp”.

Chuyện tình vượt qua bom đạn

Bên cạnh sự nghiệp báo chí, chuyện tình của nhà báo Trần An Duyệt và bà Vũ Đặng Thủy cũng để lại nhiều xúc động. Hai người quen nhau khi bà Thủy về thực tập tại xí nghiệp nơi ông đang làm việc. Sau 5 năm gắn bó, họ quyết định tiến tới hôn nhân.

Theo chia sẻ của bà Vũ Đặng Thủy trong chương trình "Quán thanh xuân", thời điểm đó bà mới 18 tuổi, còn ông Trần An Duyệt 21 tuổi. Tình yêu của họ lớn lên từ những lần gặp gỡ giản dị giữa một nữ sinh thực tập và chàng công nhân trẻ có hoàn cảnh gia đình khó khăn.

"Tôi ở Bát Đàn. Khi về thực tập ở xí nghiệp của anh thì chúng tôi quen nhau. Từ tình cảm anh em rồi dần trở thành tình yêu. Sau 5 năm mới xây dựng gia đình", bà Thủy nhớ lại.

Đám cưới dự kiến diễn ra ngày 23/12/1972 nhưng phải hoãn lại do chiến dịch ném bom B52 xuống Hà Nội. Khi gia đình chuẩn bị tổ chức lại vào ngày 30/12, bom đạn tiếp tục trút xuống khu vực Khâm Thiên khiến mọi kế hoạch một lần nữa dang dở.

Mãi tới sau khi Hiệp định Paris được ký kết, hai gia đình mới quyết định tổ chức hôn lễ vào ngày 14/1/1973. Trong hoàn cảnh đất nước vừa trải qua những ngày tháng khốc liệt của chiến tranh, lễ cưới giản dị ấy trở thành dấu mốc đáng nhớ trong cuộc đời của đôi vợ chồng trẻ.

Trong gia đình, Trần An Duyệt là người cha nghiêm khắc nhưng giàu tình yêu thương. Ông đặc biệt coi trọng việc giáo dục con cái về nhân cách, trách nhiệm và lòng yêu nghề.

Hai người con của ông đều lựa chọn gắn bó với lĩnh vực truyền hình. Con gái là BTV Hà Trang, giữ cương vị Trưởng phòng Công nghệ của VTV2. Con trai là BTV Trần Quang Minh - gương mặt quen thuộc với khán giả qua nhiều chương trình truyền hình.

Nhà báo Lại Văn Sâm từng kể lại rằng chính Trần An Duyệt là người đưa Quang Minh tới gặp ông sau khi tốt nghiệp khóa đào tạo phát thanh - truyền hình tại Cuba trở về nước năm 2002. Từ cuộc gặp ấy, Quang Minh bắt đầu hành trình gắn bó với VTV và sau này trở thành một trong những MC nổi bật của truyền hình Việt Nam.

BTV Quang Minh đã có hàng chục năm cống hiến ở VTV. Anh từng hoàn thành khóa học Phát thanh - truyền hình dài 3 năm ở Cuba vào năm 2001 và sau đó trở thành biên dịch viên tiếng Tây Ban Nha cho Thông tấn xã Việt Nam. Đến năm 2002, Quang Minh đầu quân cho VTV3, tạo dấu ấn qua làng loạt gameshow như “Trẻ em luôn đúng”, “Đối mặt”, “Chúng tôi là chiến sĩ”... Năm 2018 anh tạm chia tay với VTV6 để đầu quân cho VTV8. Năm 2021, Quang Minh trở thành Phó Giám đốc Truyền hình FPT kiêm Giám đốc Nội dung.

Ngoài ra, anh còn xây kênh YouTube về du lịch, thu hút hàng chục nghìn người đăng ký.

Theo Quang Minh, cha anh thường tổ chức những buổi gặp mặt gia đình để kể về nghề báo, những chuyến công tác và những bài học làm người.

Nhà báo Trần An Duyệt đã rời xa gia đình, đồng nghiệp và khán giả nhiều năm. Tuy vậy, những giá trị mà ông để lại vẫn hiện diện trong ký ức của những người từng làm việc cùng ông cũng như nhiều thế hệ người xem truyền hình.