Chỉ đạo của Thống đốc như 'cơn gió ngược', lãi suất ngân hàng vẫn âm thầm lên tới 9,2%

NHNN liên tiếp yêu cầu giảm lãi suất

Chỉ trong chưa đầy 3 tháng kể từ khi được Quốc hội phê chuẩn giữ chức Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), ông Phạm Đức Ấn đã liên tiếp có 4 động thái chỉ đạo nhằm kéo mặt bằng lãi suất đi xuống, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn với chi phí thấp hơn.

Động thái đầu tiên diễn ra vào chiều 9/4/2026, khi NHNN tổ chức cuộc họp với lãnh đạo 46 ngân hàng thương mại. Tại đây, Thống đốc Phạm Đức Ấn yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm lãi suất huy động, đặc biệt ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, qua đó tạo dư địa để hạ lãi suất cho vay. Sau cuộc họp, các ngân hàng đồng thuận cam kết giảm cả lãi suất tiền gửi và lãi suất cho vay.

Hiệu ứng từ chỉ đạo này xuất hiện khá nhanh. Ngay trong ngày 10/4/2026, nhiều ngân hàng đồng loạt điều chỉnh giảm lãi suất huy động, với mức giảm phổ biến 0,3-0,5 điểm %/năm ở nhiều kỳ hạn. Một số nhà băng cũng hạ lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ khách hàng.

Ngày 14/5/2026, NHNN ban hành Công văn số 3972/NHNN-CSTT, yêu cầu các đơn vị kiểm tra việc thực hiện chủ trương giảm mặt bằng lãi suất tại các tổ chức tín dụng. Động thái này cho thấy cơ quan quản lý đã chuyển từ định hướng sang giám sát thực thi, rà soát những ngân hàng vẫn duy trì mức lãi suất cao hơn mặt bằng chung.

Chỉ một tuần sau, ngày 21/5/2026, NHNN tiếp tục ban hành Công văn số 4190/NHNN-CSTT, quán triệt các ngân hàng nghiêm túc thực hiện yêu cầu giảm lãi suất, đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra.

Mới nhất, tại Hội nghị sơ kết hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm diễn ra sáng 3/7, Thống đốc Phạm Đức Ấn một lần nữa yêu cầu toàn ngành tiếp tục giảm mặt bằng lãi suất, tạo điều kiện để doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Nhiều ngân hàng âm thầm tăng lãi suất, có nơi lên tới 9,2%/năm

Trái với định hướng giảm lãi suất của cơ quan quản lý, khảo sát ngày 3/7/2026 cho thấy mặt bằng lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng thương mại đã có dấu hiệu tăng trở lại từ cuối tháng 6.

Nhiều ngân hàng âm thầm tăng lãi suất, có nơi lên tới 9,2%/năm.

Theo VnExpress, một số ngân hàng như SeABank và Cake by VPBank công khai biểu lãi suất ưu đãi trong tháng 7, với mức lãi suất huy động cao nhất lần lượt đạt 8,55%/năm và 8,9%/năm ở một số kỳ hạn.

Đáng chú ý, tại nhiều ngân hàng khác, lãi suất chỉ được tăng một cách âm thầm, không thông qua niêm yết hay công bố chính thức.

Cụ thể, tại ngân hàng P., lãi suất huy động cao nhất theo niêm yết hiện chỉ ở mức 6,3%/năm. Tuy nhiên, khách hàng gửi tiết kiệm trực tuyến kỳ hạn 12 tháng với số tiền từ 100 triệu đồng có thể được hưởng mức lãi suất thực tế lên tới 9,2%/năm. Đối với kỳ hạn 6 tháng, lãi suất thực tế cũng đạt 9%/năm.

Tương tự, tại một ngân hàng có trụ sở tại TP. HCM, khách hàng gửi tiết kiệm từ 100 triệu đồng kỳ hạn 12 tháng đang được hưởng lãi suất lên tới 9,1%/năm.

Tại ngân hàng N., lãi suất huy động tại quầy đối với kỳ hạn 6-11 tháng đang ở mức 8,6%/năm, trong khi gửi trực tuyến là 8,2%/năm. Với kỳ hạn 12 tháng, lãi suất tại quầy đạt 8,8%/năm và trực tuyến là 8,3%/năm. Đối với các kỳ hạn từ 13-36 tháng, lãi suất tại quầy lên tới 8,9%/năm, còn gửi trực tuyến là 8,35%/năm.

Đáng chú ý, ngân hàng này áp dụng lãi suất tiền gửi tại quầy cao hơn gửi tiết kiệm trực tuyến, trong đó mức cao nhất lên tới 8,9%/năm.

Tại ngân hàng V. - một ngân hàng thuộc khối tư nhân - lãi suất niêm yết cao nhất hiện là 6%/năm. Tuy nhiên, khách hàng gửi từ 100 triệu đồng đã có thể nhận mức lãi suất thực tế 8,6%/năm ngay từ kỳ hạn 6 tháng.

Trong khi đó, ngân hàng S. đang niêm yết lãi suất tiết kiệm cao nhất ở mức 6,9%/năm, song lãi suất thực tế cũng vượt 8%/năm nếu khách hàng đáp ứng các điều kiện về kỳ hạn và số dư tiền gửi.

Không chỉ tăng lãi suất, nhiều ngân hàng cũng triển khai các chương trình cộng thêm lãi suất hoặc tặng quà nhằm thu hút dòng tiền gửi.

Vì sao lãi suất vẫn tăng?

Diễn biến lãi suất huy động tăng trở lại diễn ra trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt xa tốc độ huy động vốn, khiến các ngân hàng chịu áp lực cân đối nguồn vốn.

Chia sẻ tại họp báo công bố kết quả hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, cho biết ngành ngân hàng đang đối mặt với khó khăn lớn nhất là tốc độ tăng trưởng huy động vốn luôn thấp hơn tăng trưởng tín dụng.

Theo ông, bình quân 5 năm trở lại đây, tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn tăng trưởng huy động khoảng 3-4 điểm %. Đến ngày 15/6/2026, tín dụng đã tăng 6,38%, trong khi huy động vốn mới tăng khoảng 4,3%, tạo mức chênh lệch khoảng 2 điểm %.

Sự chênh lệch này khiến tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) - một chỉ tiêu an toàn quan trọng trong hoạt động ngân hàng - tiếp tục ở mức cao.

Theo ông Quang, hệ số LDR của toàn hệ thống hiện dao động khoảng 112-117%; riêng nhóm ngân hàng thương mại nhà nước khoảng 111-112%, tức bình quân cứ huy động được 100 đồng thì cho vay khoảng 111-112 đồng, phần chênh lệch được bù đắp từ các nguồn vốn khác ngoài tiền gửi của dân cư.

Ông nhấn mạnh, đây là áp lực về cân đối nguồn vốn chứ không phải áp lực thanh khoản. Thanh khoản của hệ thống vẫn được đảm bảo, các tổ chức tín dụng đều đáp ứng đầy đủ nhu cầu chi trả và rút tiền của người dân. Tuy nhiên, việc duy trì các tỷ lệ an toàn ngày càng khó khăn khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động.

Đây cũng được xem là một trong những nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng trong giai đoạn cuối năm 2024 và năm 2025 khi việc cân đối nguồn vốn ngày càng khó khăn.