Chính thức trình Quốc hội đề án thành lập thêm 2 thành phố trực thuộc Trung ương

Ngày 6/8, Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường Diên Hồng, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về việc thành lập TP. Quảng Ninh và TP. Bắc Ninh.

Trình bày Tờ trình về việc thành lập TP. Quảng Ninh, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc thành lập TP. Quảng Ninh đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý theo quy định, phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn, quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng, quy hoạch tỉnh và quy hoạch chung đô thị của Quảng Ninh.

Quảng Ninh là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng - an ninh của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước; là địa phương duy nhất ở Việt Nam có đường biên giới cả trên bộ và trên biển với Trung Quốc - thị trường tiêu thụ hàng hóa lớn của Việt Nam thông qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái, đồng thời là điểm trung chuyển hàng hóa quốc tế sầm uất, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế cửa khẩu và thương mại song phương.

Tỉnh có hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, bao gồm đường bộ, đường hàng không và đường biển. Năm 2025, Quảng Ninh đóng góp 2,87% vào quy mô GRDP cả nước và 9,4% vào GRDP vùng Đồng bằng sông Hồng; đóng góp 4,1% vào tăng trưởng của cả nước và 11,3% vào tăng trưởng của vùng.

Toàn tỉnh có 247 dự án FDI với tổng vốn đăng ký đạt 17,05 tỷ USD, đứng thứ 7 cả nước và thứ 4 vùng Đồng bằng sông Hồng về thu hút vốn đầu tư nước ngoài; xếp thứ 6 cả nước về thu ngân sách, với tỷ trọng đóng góp vào thu ngân sách nhà nước duy trì khoảng 3,1%.

Với nền tảng hạ tầng số, đô thị thông minh, hệ thống giao thông - logistics hiện đại cùng các thế mạnh về du lịch biển, đảo, di sản và công nghiệp chế biến, chế tạo, Quảng Ninh đang phát triển trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, trung tâm du lịch quốc gia mang tầm quốc tế, hướng tới đô thị xanh, thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Về phương án và kết quả sau khi thành lập, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, trên cơ sở giữ nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số lượng đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay, sau khi thành lập, TP. Quảng Ninh có diện tích tự nhiên 6.231,27km2, quy mô dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.

Đối với Tờ trình tóm tắt về việc thành lập TP. Bắc Ninh, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc thành lập TP. Bắc Ninh đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý theo quy định.

Thực tiễn phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng, Bắc Bộ và cả nước thời gian qua cho thấy Bắc Ninh luôn giữ vị trí, vai trò quan trọng. Tỉnh đã phát huy tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển, trở thành một trong những địa phương có quy mô kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Bắc Ninh có vị trí chiến lược ở cửa ngõ phía Đông Bắc Thủ đô Hà Nội, nằm trên hành lang kinh tế quan trọng kết nối ASEAN với thị trường Trung Quốc.

Tỉnh đang từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông đa phương thức gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường không với các công trình trọng điểm như cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, đường bộ và đường sắt tốc độ cao kết nối với Hà Nội cùng các địa phương trong khu vực, ga liên vận quốc tế Kép và hệ thống cảng, trung tâm logistics hiện đại, tạo lợi thế nổi trội về kết nối liên vùng và quốc tế.

Năm 2025, Bắc Ninh có quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước, đứng thứ 3 vùng Đồng bằng sông Hồng; tăng trưởng kinh tế đạt 10,27%, đóng góp 5,34% vào tăng trưởng của cả nước và 15,3% vào tăng trưởng của vùng; thu ngân sách đạt trên 123.600 tỷ đồng. Với nền tảng công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ hiện đại, logistics và kết cấu hạ tầng đồng bộ, gắn với bản sắc văn hóa Kinh Bắc đặc sắc, Bắc Ninh đang phát triển theo hướng đô thị thông minh, xanh, hiện đại và bền vững, có năng lực cạnh tranh cao, hội nhập quốc tế sâu rộng, từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của Vùng Thủ đô và cả nước.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, TP. Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở giữ nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số lượng đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh. Sau khi thành lập, TP. Bắc Ninh có diện tích tự nhiên 4.713,75km2, quy mô dân số 3.989.623 người và 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 45 phường và 54 xã.

Về điều kiện và tiêu chuẩn, việc thành lập TP. Quảng Ninh và TP. Bắc Ninh bảo đảm đầy đủ 5/5 điều kiện theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 và đáp ứng 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định tại Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.

Về trình tự, thủ tục, việc xây dựng đề án và lập hồ sơ đã bảo đảm đúng quy định của Đảng và pháp luật.

Nội dung các đề án đã nêu rõ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn; đánh giá hiện trạng phát triển, các điều kiện và tiêu chuẩn thành lập thành phố; đồng thời đánh giá kỹ các tác động về kinh tế, xã hội, môi trường và đời sống nhân dân, đề xuất mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phát triển cũng như khắc phục những tồn tại, hạn chế sau khi thành lập TP. Quảng Ninh và TP. Bắc Ninh.

Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra về việc thành lập TP. Bắc Ninh, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết thành lập TP. Bắc Ninh vì những lý do đã nêu trong Tờ trình và Đề án của Chính phủ. Việc thành lập TP. Bắc Ninh đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng tán thành việc xác định thời điểm có hiệu lực thi hành của Nghị quyết về thành lập TP. Bắc Ninh là ngày 20/9/2026 nhằm phù hợp với mức độ chuẩn bị, đồng thời đáp ứng nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương.

Đối với TP. Quảng Ninh, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng tán thành sự cần thiết thành lập thành phố với các lý do đã nêu trong Tờ trình và Đề án của Chính phủ. Việc thành lập TP. Quảng Ninh đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương và giao Chính phủ hoàn thiện đề án, hồ sơ theo quy định để trình Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành việc xác định thời điểm có hiệu lực thi hành của Nghị quyết về việc thành lập TP. Quảng Ninh là ngày 1/9/2026 nhằm phù hợp với mức độ chuẩn bị, đồng thời đáp ứng nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương.