Chủ nhân Nobel Hòa Bình 2025 trao lại giải thưởng cho ông Trump

Lãnh đạo phe đối lập Venezuela María Corina Machado đã trao huy chương Nobel Hòa bình của mình cho Tổng thống Mỹ Donald Trump vào ngày 15/1, song không đạt được bất kỳ cam kết chính trị nào từ Washington trong bối cảnh Mỹ tiếp tục làm việc với chính phủ lâm thời Venezuela sau sự kiện Mỹ tấn công và bắt giữ vợ chồng cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.

Bà Machado, người từng bị ông Trump nhận định là "không có sự ủng hộ" nào ở Venezuela, đã có cuộc gặp kéo dài khoảng hai tiếng rưỡi tại Nhà Trắng. Thái độ của tổng thống Mỹ dường như đã dịu lại khi ông ca ngợi cử chỉ của bà.

"Bà ấy là một người phụ nữ tuyệt vời, đã trải qua rất nhiều khó khăn. María đã trao tặng tôi giải Nobel Hòa bình của bà ấy vì những đóng góp của tôi. Một cử chỉ tuyệt vời thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau. Cảm ơn María!", ông đăng tải trên Truth Social vài giờ sau cuộc gặp.

Ông Trump nổi tiếng khao khát giải Nobel Hòa bình, từng tuyên bố sẽ là một "sự sỉ nhục lớn" nếu ông không nhận được giải thưởng này vì đã "chấm dứt bảy cuộc chiến tranh trên thế giới".

Tuy nhiên, thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định cuộc gặp không làm thay đổi quan điểm của Tổng thống Mỹ về bà Machado. Người phát ngôn Nhà Trắng mô tả chủ nhân giải Nobel 2025 là "một tiếng nói đáng chú ý và dũng cảm" nhưng nhấn mạnh đây chỉ là "một đánh giá dựa trên thực tế".

"Tôi không nghĩ ông ấy cần nghe bất cứ điều gì từ bà Machado," thư ký báo chí nói trong khi cuộc họp vẫn đang diễn ra, ngoài việc có một "cuộc thảo luận thẳng thắn và tích cực về những gì đang diễn ra ở Venezuela".

Bà Leavitt cho biết thêm, bà Machado đã tìm cách gặp mặt trực tiếp mà không đặt ra kỳ vọng gì về những gì sẽ diễn ra. Về vấn đề bầu cử, bà Leavitt nói rằng ông Trump ủng hộ việc tổ chức bầu cử lại ở Venezuela "khi thời điểm thích hợp" nhưng không nói rõ khi nào thời điểm đó sẽ đến.

Phát biểu với những người ủng hộ bên ngoài Quốc hội Mỹ ngày 15/1, lãnh đạo phe đối lập của Venezuela cho biết đã trao huân chương cho ông Trump "để ghi nhận sự cam kết kiên định của ông đối với tự do của chúng ta".

Bà tuyên bố: "Tổng thống hiểu rất rõ những gì đang xảy ra ở Venezuela và nắm bắt đầy đủ tiềm năng của đất nước chúng ta với tư cách là một đồng minh mạnh mẽ của Mỹ".

Sau khi rời Nhà Trắng, bà Machado đã tham dự một cuộc họp kín với một nhóm thượng nghị sĩ lưỡng đảng tại Đồi Capitol.

Sinh trưởng trong gia đình có vị thế và là con gái của một ông trùm thép giàu có, bà Machado nói tiếng Anh thành thạo và được đông đảo người dân Venezuela ủng hộ với biệt danh "Người phụ nữ thép". Tuy nhiên, bà bị cấm tranh cử trong cuộc bầu cử năm 2024.

Một cuộc kiểm phiếu song song dựa trên các biên lai được xác minh độc lập cho thấy người thay thế bà, ông Edmundo González, đã giành chiến thắng với tỷ lệ hai trên một trước ông Maduro. Mỹ đã công nhận chiến thắng của ông González.

Sau cuộc bầu cử, chế độ Maduro phát động chiến dịch đàn áp những người bất đồng chính kiến. Bà Machado phải rút vào hoạt động không công khai ở Venezuela, trong khi ông González tị nạn sang Tây Ban Nha. Bà đã rời Venezuela với sự hỗ trợ của Mỹ vào tháng trước để nhận giải Nobel Hòa Bình tại Oslo, Thụy Điển và chưa trở lại kể từ đó.

Chuyến thăm của bà Machado diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump tích cực hợp tác với chính phủ lâm thời do quyền Tổng thống Delcy Rodríguez đứng đầu, sau khi lực lượng Mỹ bắt giữ Maduro và vợ ông chưa đầy hai tuần trước tại một khu phức hợp được canh gác nghiêm ngặt ở thủ đô Caracas và đưa họ đến New York để xét xử về tội buôn bán ma túy.

Hôm 14/1, ông Trump cho biết đã có một "cuộc trò chuyện tuyệt vời" với bà Rodríguez, cuộc gặp đầu tiên giữa hai người kể từ khi ông Maduro bị lật đổ. Tổng thống Mỹ bày tỏ sự ủng hộ đối với nhà lãnh đạo mới này trong việc thúc đẩy đầu tư của Mỹ vào lĩnh vực dầu mỏ Venezuela.

"Chúng tôi đang đạt được những tiến bộ vượt bậc khi giúp Venezuela ổn định và phục hồi", ông viết trên mạng xã hội.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết chính quyền lâm thời của Venezuela đã hợp tác đầy đủ với chính quyền Trump và lưu ý rằng chính phủ bà Rodríguez có kế hoạch thả thêm tù nhân bị giam giữ dưới thời Maduro. Trong số những người được thả có năm người Mỹ trong tuần này.

Trùng hợp với chuyến thăm Washington của bà Machado, lực lượng Mỹ ở Biển Caribe đã bắt giữ một tàu chở dầu bị trừng phạt mà chính quyền Trump cho rằng có liên hệ với Venezuela. Đây là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Mỹ nhằm kiểm soát nguồn dầu mỏ của quốc gia Nam Mỹ này.

Trong khi đó, quyền Tổng thống Venezuela Rodríguez đã công bố cải cách luật dầu khí Venezuela và thông báo sẽ thành lập hai quỹ quản lý tiền thu được từ bán dầu. Bà cho biết nguồn vốn này sẽ "cho phép dòng vốn đầu tư được đưa vào các lĩnh vực mới, nơi chưa từng có đầu tư và chưa có cơ sở hạ tầng".

Tham khảo Financial Times, South China Morning Post (SCMP), Reuters