Đào thất thốn nở bung trước Tết cả tháng: Nhà vườn 'nín thở' nhìn tiền triệu… trôi theo thời tiết

Chỉ còn khoảng một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thay vì háo hức chờ ngày thu hoạch, chị Khắc Mai (phường Đông Ngạc, Hà Nội) lại sống trong tâm trạng thấp thỏm, ngày nào cũng dõi theo thời tiết và chỉ mong những đợt rét kéo dài. Lý do là vườn đào thất thốn của chị tại Sa Pa bất ngờ bung nở sớm, đi ngược hoàn toàn với kế hoạch canh hoa nở đúng dịp Tết thời điểm quyết định “được - mất” của cả năm làm nghề.

Nhiều năm nay, chị Mai chấp nhận rời Hà Nội, thuê đất ở Sa Pa để trồng giống đào thất thốn vốn nổi tiếng khó chăm, khó chiều. Theo chị, chỉ điều kiện khí hậu vùng cao với nền nhiệt mát lạnh quanh năm, chênh lệch nhiệt độ lớn giữa ngày và đêm mới giúp giống đào quý này phát triển ổn định, cho hoa dày cánh, màu sắc đậm và thế cây đẹp.

Trên khu vườn rộng lớn, hơn 1.000 gốc đào thất thốn được chăm sóc cẩn thận từng khâu, từ tưới nước, bón phân đến tỉa cành. Nếu hoa nở đúng dịp Tết, mỗi cây có thể mang về từ vài triệu đến cả chục triệu đồng, thậm chí cao hơn với những gốc lâu năm, dáng hiếm. Đó là nguồn thu chính để bù đắp chi phí thuê đất, nhân công và vận chuyển cây từ Sa Pa về Hà Nội sau một năm “ăn ngủ cùng đào”.

Thế nhưng, niềm vui mùa hoa năm nay lại bị phủ bóng bởi những biến động khó lường của thời tiết. Năm nhuận hai tháng Sáu (âm lịch) khiến Tết đến muộn, trong khi nền nhiệt lại cao hơn so với mọi năm. Hệ quả là hàng chục gốc đào trong vườn đã nở rộ trước Tết cả tháng, rực rỡ giữa núi rừng Sa Pa nhưng khiến người trồng không khỏi xót xa.

“Đào mà nở sớm thì coi như hỏng. Không giống cây khác, hoa đã bung là không thể giữ, mà cũng chẳng ai mua”, chị Mai ngậm ngùi chia sẻ.

Đào thất thốn nở lệch thời điểm đồng nghĩa với nguy cơ toàn bộ công sức, chi phí đầu tư suốt cả năm trời có thể “đổ sông đổ bể”, trong khi tiền thuê đất, nhân công vẫn phải chi đều đặn.

Là người gắn bó lâu năm với giống đào khó tính này, chị Mai cho biết bản thân không phải không có kinh nghiệm hãm hoa, điều chỉnh sinh trưởng để cây nở đúng dịp. Tuy nhiên, các biện pháp kỹ thuật chỉ mang tính tương đối, phụ thuộc rất lớn vào diễn biến thời tiết. Chỉ cần vài đợt nắng ấm bất thường, mọi tính toán có thể bị phá vỡ.

“Nhiều năm làm đào thất thốn rồi nhưng không năm nào tôi dám chắc 100%. Thời tiết ấm lên là rất khó kiểm soát. Chỉ cần chưa đầy một tháng giáp Tết mà trời nóng thì cả vườn nở rộ, coi như mất trắng”, chị lo lắng.

Không chỉ đào thất thốn, nhiều giống đào khác tại các vùng trồng lớn cũng đang nở sớm. Tại Mộc Châu, anh Huy Chung - chủ một vườn đào cho biết hoa đã bắt đầu bung nụ từ hơn chục ngày trước và đến nay khoảng nửa vườn đã nở, không thể hãm lại.

Với những người trồng đào như chị Mai, mỗi mùa Tết không chỉ là mùa thu hoạch mà còn là một canh bạc đầy rủi ro với thời tiết và thị trường. Giữa những gốc đào nở sớm đang khoe sắc hồng, chị vẫn cố giữ sự lạc quan: “Vẫn còn hàng nghìn cây đang trong chu kỳ, tôi chỉ biết hy vọng chúng sẽ nở đúng dịp. Mong sức mua Tết tốt để bù lại những cây đã nở sớm”.