Đặt cược tất tay vào AI, nhà 'tiên tri' 24 tuổi nhận cú đòn đau nhất sự nghiệp

Ở tuổi 24, Leopold Aschenbrenner sở hữu một hồ sơ khiến nhiều người ngưỡng mộ. Sinh ra tại Đức, anh tốt nghiệp thủ khoa Đại học Columbia khi mới 19 tuổi trước khi gia nhập OpenAI và tham gia nhóm Superalignment - bộ phận nghiên cứu các phương pháp bảo đảm những hệ thống AI tiên tiến hoạt động an toàn đối với con người.

Tên tuổi của Aschenbrenner thực sự được biết đến rộng rãi sau khi công bố bài luận dài 165 trang Situational Awareness: The Decade Ahead vào năm 2024. Trong tài liệu này, anh đưa ra hàng loạt dự báo táo bạo về sự phát triển của AI, cho rằng làn sóng trí tuệ nhân tạo sẽ kéo theo nhu cầu bùng nổ đối với chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu, hạ tầng điện năng và năng lực tính toán. Nhiều nhận định trong số đó sau này được thị trường đánh giá là có cơ sở khi AI bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh.

Chính uy tín từ bài luận đã giúp Aschenbrenner huy động được nguồn vốn lớn để thành lập quỹ đầu cơ Situational Awareness. Quỹ nhận được sự hậu thuẫn của nhiều tên tuổi trong giới công nghệ và nhanh chóng trở thành một trong những quỹ đầu tư được chú ý nhất tại Thung lũng Silicon.

Trong giai đoạn thị trường AI tăng nóng, chiến lược tập trung vào các doanh nghiệp hưởng lợi từ AI giúp quỹ ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc. Theo các nguồn tin của The Wall Street Journal, quy mô tài sản quản lý từng đạt khoảng 45 tỷ USD sau khi giá trị danh mục tăng mạnh nhờ các khoản đầu tư vào nhóm doanh nghiệp hạ tầng AI.

Tuy nhiên, điểm yếu của Situational Awareness không nằm ở việc dự báo sai xu hướng, mà ở cách đặt cược vào xu hướng đó. Để tối đa hóa lợi nhuận, quỹ sử dụng lượng vốn vay rất lớn nhằm mở rộng quy mô đầu tư. Khi nhóm cổ phiếu AI và bán dẫn đồng loạt điều chỉnh mạnh, các ngân hàng cấp vốn yêu cầu quỹ bổ sung tài sản bảo đảm. Không đáp ứng được các yêu cầu ký quỹ, Situational Awareness buộc phải bán phần lớn danh mục cổ phiếu niêm yết, trong đó có nhiều khoản đầu tư liên quan đến hạ tầng AI. Phần lớn danh mục này sau đó được chuyển nhượng cho Citadel với mức giá chiết khấu.

Chỉ trong thời gian rất ngắn, quy mô tài sản quản lý của quỹ giảm từ khoảng 45 tỷ USD xuống còn khoảng 10 tỷ USD, tương đương mức sụt giảm khoảng 35 tỷ USD. Theo các báo cáo, giá trị quỹ giảm khoảng 67% chỉ trong tháng 7.

Trong thư gửi nhà đầu tư được The Wall Street Journal trích dẫn, Aschenbrenner thừa nhận trách nhiệm khi viết: "Tháng này, chúng tôi đã làm các bạn thất vọng”.

Đáng chú ý, ngay trong bài luận nổi tiếng của mình hai năm trước, Aschenbrenner từng viết: "Nếu những người đó đúng dù chỉ gần đúng, chúng ta sắp bước vào một hành trình đầy biến động”. Câu nói này hiện được nhiều người nhắc lại như một sự trùng hợp đầy chua chát khi chính quỹ đầu cơ của anh trở thành nạn nhân của sự biến động đó.

Sau đợt bán tháo, Situational Awareness vẫn còn nắm giữ nhiều khoản đầu tư vào các công ty AI chưa niêm yết, trong đó có Anthropic. Aschenbrenner cũng cam kết cải tổ hoạt động quản trị rủi ro và hạn chế phụ thuộc vào vốn vay trong thời gian tới.

Câu chuyện của Leopold Aschenbrenner được xem là một trong những bài học đáng chú ý nhất của làn sóng AI hiện nay. Nó cho thấy khả năng nhìn thấy xu hướng công nghệ là một lợi thế quan trọng, nhưng trên thị trường tài chính, điều quyết định sự sống còn vẫn là quản trị rủi ro. Một dự báo đúng có thể tạo nên khối tài sản khổng lồ, song chỉ một chiến lược đòn bẩy quá mức cũng đủ khiến thành quả ấy tan biến trong chớp mắt.