Đề án xây dựng Trung tâm hành chính hơn 8.000 tỷ tại tỉnh lớn phía Nam có chuyển biến quan trọng

Đề án xây dựng Trung tâm hành chính - chính trị mới của tỉnh Tây Ninh hiện đang được đưa ra xin ý kiến cấp có thẩm quyền, với tổng kinh phí dự kiến 8.017 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng. Trong bối cảnh tỉnh mới hình thành không gian phát triển rộng hơn, việc đầu tư một trung tâm hành chính mới đặt ra đồng thời yêu cầu về tổ chức bộ máy, quy hoạch và hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

Đảng ủy UBND tỉnh Tây Ninh vừa trình Thường trực Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy xem xét, cho ý kiến về Đề án hình thành Trung tâm hành chính - chính trị mới. Đây là bước tiếp theo trong quá trình nghiên cứu phương án xây dựng một trung tâm hành chính mới cho tỉnh sau sắp xếp.

Theo đề án, khu trung tâm mới được đề xuất tại phía tây nam đô thị Hậu Nghĩa, hướng ra sông Vàm Cỏ Đông, thuộc địa bàn các xã Hiệp Hòa, Hậu Nghĩa và Hòa Khánh của khu vực Long An trước đây.

Khu vực được xác định làm trung tâm hành chính - chính trị có diện tích khoảng 150 ha, nằm trong vùng quy hoạch khoảng 300ha và thuộc phạm vi không gian quy hoạch rộng khoảng 3.358ha. Tổng kinh phí dự kiến cho dự án khoảng 8.017 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng.

Không chỉ là câu chuyện xây một trung tâm mới

Đề án được đặt ra trong bối cảnh Tây Ninh hiện nay có không gian quản lý và yêu cầu phát triển mới. Theo lý giải của địa phương, trung tâm hành chính hiện hữu được kế thừa từ tỉnh Long An trước đây, hình thành từ sau năm 1975.

Khu trung tâm này có diện tích khoảng 24,5ha, nằm tại phường Long An, hướng ra sông Vàm Cỏ Tây và quốc lộ 1. Tuy nhiên, quá trình đầu tư trước đây chưa hoàn thiện toàn bộ. Trong tổng thể dự án, mới có 3/9 công trình được xây dựng, gồm tòa nhà công vụ số 3, tòa nhà công vụ số 4 và Trung tâm Lưu trữ; các hạng mục còn lại đã tạm dừng đầu tư.

Theo tỉnh Tây Ninh, hạ tầng tại khu vực hiện hữu đã xuống cấp, thiếu đồng bộ, trong khi quỹ đất để tiếp tục mở rộng tại chỗ hạn chế.

Địa phương cũng cho rằng vị trí hiện nay còn khoảng cách với một số khu kinh tế và cửa khẩu quốc tế. Một số tuyến giao thông quan trọng như quốc lộ 1 và cao tốc TP. HCM - Trung Lương thường xuyên xảy ra ùn tắc, ảnh hưởng đến khả năng kết nối.

Trong khi đó, yêu cầu đối với bộ máy hành chính hiện nay không chỉ nằm ở diện tích trụ sở hay số lượng công trình. Chính quyền điện tử, quản trị số và yêu cầu nâng cao hiệu quả vận hành đang đặt ra những tiêu chuẩn mới đối với không gian làm việc và tổ chức bộ máy.

Theo định hướng của tỉnh, trung tâm mới vì vậy được kỳ vọng không chỉ là nơi tập trung các cơ quan hành chính mà còn góp phần hình thành một cực phát triển mới ở phía đông tỉnh Tây Ninh.

8.000 tỷ đồng và yêu cầu về hiệu quả sử dụng ngân sách

Quy mô vốn hơn 8.000 tỷ đồng khiến hiệu quả đầu tư trở thành vấn đề đáng chú ý nhất của đề án.

Trước đó, UBND tỉnh Tây Ninh từng có tờ trình đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, cho chủ trương xây dựng trung tâm hành chính - chính trị mới. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc lưu ý địa phương phải bảo đảm hiệu quả ngân sách, phòng chống lãng phí, tiêu cực; đồng thời cho biết việc quyết định chủ trương đầu tư không thuộc thẩm quyền của Thủ tướng mà HĐND, UBND tỉnh phải tự quyết định và chịu trách nhiệm.

Bộ Xây dựng trước đó cũng lưu ý việc thay đổi trung tâm hành chính cần được cân nhắc trên cơ sở các tiêu chí rõ ràng, nhất là trong bối cảnh tổ chức bộ máy có những thay đổi sau sắp xếp.

Điều này khiến bài toán của Tây Ninh không đơn thuần là “xây ở đâu” hay “xây bao nhiêu”, mà quan trọng hơn là chứng minh được sự cần thiết của một trung tâm mới so với phương án tiếp tục khai thác, cải tạo hoặc đầu tư bổ sung tại trung tâm hiện hữu.

Đặc biệt, con số 8.017 tỷ đồng mới là kinh phí dự kiến và chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng. Vì vậy, tổng nguồn lực thực tế cần huy động cho dự án sẽ còn phụ thuộc vào phương án sử dụng đất và các bước tính toán tiếp theo.

Từ một dự án xây dựng thành bài toán quy hoạch dài hạn

Nếu được triển khai, trung tâm hành chính - chính trị mới sẽ nằm trong một không gian quy hoạch lớn hơn nhiều so với phạm vi xây dựng các trụ sở. Đây là yếu tố có thể tạo ra dư địa để tổ chức lại không gian đô thị, hạ tầng kỹ thuật và các hoạt động kinh tế xung quanh. Tuy nhiên, chính quy mô đó cũng đòi hỏi việc đầu tư phải được đặt trong tổng thể quy hoạch, thay vì chỉ giải quyết nhu cầu trụ sở của các cơ quan hành chính.

Theo kế hoạch, trước khi đi đến các bước triển khai tiếp theo, đề án vẫn phải tiếp tục được đánh giá về sự cần thiết, quy mô đầu tư, hiệu quả sử dụng đất, khả năng cân đối ngân sách và mức độ phù hợp với quy hoạch.

Đây sẽ là những tiêu chí quan trọng quyết định dự án có thực sự tạo thêm giá trị cho không gian phát triển mới của Tây Ninh hay chỉ đơn thuần là sự dịch chuyển địa điểm của bộ máy hành chính.

Trong bối cảnh các địa phương đang tổ chức lại không gian quản trị và phát triển sau sắp xếp, câu chuyện của Tây Ninh vì vậy mang ý nghĩa rộng hơn một dự án xây dựng trụ sở. Một trung tâm hành chính mới chỉ thực sự có giá trị khi đồng thời giải quyết được yêu cầu về quản trị, tạo kết nối tốt hơn với không gian kinh tế mới và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai, ngân sách công.

Hiện đề án vẫn đang trong quá trình xin ý kiến và hoàn thiện, do đó các thông số về đầu tư và phương án triển khai cần tiếp tục được xem xét trước khi có quyết định chính thức.