Đề xuất thêm trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh, phạt vi phạm hành chính có thể lên tới 1,5 tỷ đồng

Tại dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Chính phủ đề xuất bổ sung trường hợp có thể bị tạm hoãn xuất cảnh khi chưa chấp hành xong quyết định xử phạt, đồng thời nâng mức phạt tiền tối đa lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân và 3 tỷ đồng với tổ chức.

Đề xuất bổ sung trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh

Báo cáo tại phiên họp cho ý kiến về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) diễn ra chiều 23/9 do Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Thứ trưởng Bộ Công an Phạm Thế Tùng cho biết dự án Luật bổ sung hàng loạt biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, người đại diện theo pháp luật của tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt vi phạm hành chính và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.

Bên cạnh đó, dự án Luật đề xuất niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ để cưỡng chế thi hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn và thi hành biện pháp khắc phục hậu quả.

Một biện pháp khác được đề xuất là yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Biện pháp này được áp dụng để cưỡng chế thi hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tạm đình chỉ hoạt động có thời hạn và thi hành biện pháp khắc phục hậu quả.

Đối với lĩnh vực giao thông, dự thảo đề xuất tạm dừng đăng kiểm phương tiện, tạm dừng đăng ký phương tiện, tạm dừng cấp giấy phép điều khiển phương tiện để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, giao thông đường sắt, giao thông đường thủy nội địa, giao thông hàng hải và hoạt động hàng không dân dụng.

Đáng chú ý khác là đề xuất yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, đình chỉ hoạt động có thời hạn, biện pháp khắc phục hậu quả trên môi trường điện tử theo quy định của pháp luật.

Theo ông Phạm Thế Tùng, có ý kiến đề nghị đánh giá kỹ lưỡng về sự cần thiết, tác động của biện pháp cưỡng chế ngừng cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, hạ tầng số vì có thể trực tiếp hạn chế quyền, lợi ích của cá nhân, tổ chức.

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo nhận thấy việc bổ sung biện pháp cưỡng chế này là cần thiết, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, bảo đảm cưỡng chế đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả trên môi trường điện tử.

Dự thảo cũng bổ sung điều kiện áp dụng biện pháp cưỡng chế và các trường hợp không bị cưỡng chế, nhằm bảo đảm những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân được quy định tại luật.

Đề nghị rà soát các biện pháp cưỡng chế mới

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi cơ bản, toàn diện luật như đề xuất của Chính phủ.

Tuy nhiên, đối với một số biện pháp cưỡng chế mới, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý để bảo đảm phù hợp và khả thi.

Qua rà soát, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy các biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; ngừng cung cấp Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân có mục đích nhằm đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm.

Theo cơ quan thẩm tra, các biện pháp này “không thật sự phù hợp với tính chất cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt”.

Đối với đề xuất tạm dừng đăng kiểm phương tiện, tạm dừng đăng ký phương tiện, tạm dừng cấp giấy phép điều khiển phương tiện, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng các biện pháp này chỉ nhằm vào phương tiện, tài sản thay vì cá thể hóa và xác định đúng người thực hiện hành vi vi phạm, do đó chưa thật sự có tính căn cơ, toàn diện.

Từ đó, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý các quy định này của dự thảo Luật để bảo đảm tính phù hợp, khả thi.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga bày tỏ đồng tình với đề xuất bổ sung một số biện pháp cưỡng chế như cắt điện, nước. Tuy nhiên, bà đề nghị cần quy định rõ điều kiện áp dụng chặt chẽ, trình tự, thủ tục để bảo đảm hiệu lực quyết định xử phạt hành chính nhưng vẫn bảo đảm quyền của công dân.

Cùng với các biện pháp cưỡng chế mới, Chính phủ cũng đề xuất điều chỉnh thời hiệu và mức tiền phạt trong xử phạt vi phạm hành chính.

Cụ thể, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính tối đa được đề xuất nâng từ 2 năm lên 3 năm, giao Chính phủ quy định chi tiết trong từng lĩnh vực.

Mức tiền phạt tối đa cũng được đề xuất nâng từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức. Dự thảo giao Chính phủ quy định chi tiết mức tiền phạt tối đa trong các lĩnh vực.

Bên cạnh đó, dự án Luật sửa đổi, bổ sung quy định về đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ và bổ sung trường hợp miễn trách nhiệm về vi phạm hành chính.

Về đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng nếu quy định mức phạt tiền quá cao, không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của đa số cá nhân và doanh nghiệp thì sẽ không phát huy được hiệu quả.

Do đó, bên cạnh phương án tăng mức phạt tiền, cơ quan thẩm tra đề nghị xem xét các giải pháp căn cơ hơn như áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, các hình thức phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động.

Đồng thời, cần nghiên cứu, tham khảo thêm kinh nghiệm nước ngoài để vừa tăng cường tính răn đe, phòng ngừa, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, vừa hạn chế việc tăng mức phạt tiền quá cao.

Về việc dự thảo không quy định cụ thể mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực mà giao Chính phủ quy định chi tiết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cân nhắc giữ như quy định của luật hiện hành.

Theo cơ quan thẩm tra, việc quy định cụ thể mức phạt tiền tối đa đối với từng lĩnh vực tại luật sẽ tạo cơ sở để Chính phủ quy định khung tiền phạt hoặc mức phạt tiền cụ thể, vừa bảo đảm sự linh hoạt, vừa tạo “mức trần” để áp dụng ổn định, thống nhất.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cũng đề nghị quy định cụ thể mức phạt tiền tối đa như luật hiện hành để bảo đảm tính minh bạch, còn mức cụ thể do Chính phủ quy định.