Doanh nghiệp Việt muốn vươn ra toàn cầu, trước hết phải làm được điều này

Doanh nghiệp Việt cần có năng lực cạnh tranh toàn cầu

Phát biểu tại diễn đàn “Go Global Bắc Ninh 2026”, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà cho rằng diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn quốc tế trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn và công nghệ cao.

Cùng với dòng vốn đầu tư và sự mở rộng sản xuất của doanh nghiệp FDI, nhu cầu về các nhà cung ứng trong nước đủ năng lực tham gia chuỗi sản xuất toàn cầu cũng ngày càng lớn.

Đối với Bắc Ninh, cơ hội này càng có ý nghĩa khi địa phương đang là một trong những trung tâm lớn về điện tử, công nghệ cao và sản xuất công nghiệp.

Theo Thứ trưởng, vấn đề quan trọng hiện nay không chỉ là Việt Nam thu hút được bao nhiêu tập đoàn lớn, mà còn là có bao nhiêu doanh nghiệp trong nước đủ khả năng trở thành nhà cung cấp cho các tập đoàn đó, cũng như đang nắm giữ vị trí nào trong chuỗi giá trị toàn cầu.

“Đó cũng là vấn đề cấp thiết mà Go Global Bắc Ninh 2026 đặt ra”, bà Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh.

Thứ trưởng cho biết tại Diễn đàn ESG năm 2025, nhiều chuyên gia và lãnh đạo các tổng công ty, tập đoàn đã đề xuất mở rộng mô hình diễn đàn kết nối doanh nghiệp tới các địa phương. Việc tổ chức Go Global tại Bắc Ninh năm nay là bước triển khai cụ thể định hướng này.

Theo bà Hà, khái niệm Go Global lâu nay thường được hiểu là đưa hàng hóa Việt Nam ra thị trường nước ngoài. Tuy nhiên, hành trình vươn ra thế giới có thể bắt đầu ngay từ một nhà máy trong nước.

Cụ thể, khi một doanh nghiệp Việt Nam trở thành nhà cung cấp cho tập đoàn toàn cầu đang hoạt động tại Việt Nam, doanh nghiệp đó đã tham gia vào chuỗi giá trị quốc tế. Đây là con đường “Global tại chỗ”. Con đường thứ hai là “Global xuyên biên giới”, thông qua việc đưa sản phẩm, dịch vụ và thương hiệu Việt Nam trực tiếp đến thị trường và người tiêu dùng quốc tế.

Hai hướng đi này khác nhau về cách thức tiếp cận, nhưng đều đòi hỏi doanh nghiệp phải có năng lực cạnh tranh toàn cầu. Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà, năng lực đó được tạo nên từ nhiều yếu tố, bao gồm chất lượng sản phẩm, công nghệ, năng suất, tiến độ giao hàng, quản trị, nhân lực, nghiên cứu và phát triển (R&D), dữ liệu cũng như khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng cao.

Nguồn nhân lực là nền tảng để nâng cấp chuỗi giá trị

Bên cạnh công nghệ và hệ thống quản trị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà đặc biệt nhấn mạnh vai trò của nguồn nhân lực trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Theo bà, máy móc và công nghệ có thể được nhập khẩu hoặc chuyển giao, nhưng đội ngũ kỹ sư, công nhân lành nghề và cán bộ quản lý có khả năng làm việc theo tiêu chuẩn quốc tế, cùng văn hóa quản trị chuyên nghiệp, cần được xây dựng trong một quá trình dài.

Vì vậy, phát triển nguồn nhân lực cần đi trước hoặc ít nhất song hành với quá trình nâng cấp công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nếu thiếu đội ngũ lao động có trình độ và khả năng vận hành theo chuẩn mực quốc tế, doanh nghiệp sẽ khó tận dụng hiệu quả các cơ hội do dòng vốn đầu tư và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng mang lại.

Thứ trưởng đánh giá cao việc diễn đàn không chỉ dừng lại ở các tham luận, thảo luận mà còn hướng tới xây dựng chương trình hành động cụ thể. Theo thông tin bà Hà nêu tại sự kiện, Ban Tổ chức dự kiến tổng hợp ý kiến chuyên gia, doanh nghiệp cùng kết quả khảo sát để xây dựng “Chương trình hành động Go Global Bắc Ninh 2027”.

Bà cho rằng hiệu quả thực chất của một diễn đàn không nằm ở số lượng ý kiến được đưa ra, mà phải được thể hiện qua những chuyển biến sau sự kiện. Những thước đo quan trọng bao gồm số doanh nghiệp được kết nối, số doanh nghiệp nâng cao được tiêu chuẩn, số nhà cung cấp Việt Nam được lựa chọn và số sản phẩm trong nước tiếp cận được thị trường mới.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà, hành trình vươn ra toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc mở nhà máy ở nước ngoài hay xây dựng thương hiệu tại các thị trường xa xôi. Hành trình đó có thể khởi đầu từ chính nhà máy trong nước, khi doanh nghiệp đủ năng lực đáp ứng yêu cầu của các đối tác quốc tế và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.