Elon Musk: SpaceX có thể đạt hơn 12 triệu tỷ USD, gấp 100 lần kinh tế toàn cầu

Trong bài đăng trên X ngày 8/10, Musk thừa nhận: “Điều này nghe có vẻ cực kỳ điên rồ, nhưng tôi nhìn thấy một con đường để SpaceX có giá trị lớn hơn nhiều bậc so với nền kinh tế Trái Đất ngày nay”.

Để hình dung quy mô của tuyên bố này, IMF dự báo GDP toàn cầu tính theo tỷ giá thị trường có thể đạt khoảng 126.000 tỷ USD trong năm nay.

Trong khi đó, SpaceX hiện được định giá khoảng 2.200 tỷ USD. Như vậy, quy mô nền kinh tế thế giới vẫn lớn gấp khoảng 57 lần giá trị của công ty.

Nếu cách nói “lớn hơn nhiều bậc” được hiểu theo nghĩa tối thiểu là cao hơn 2 bậc độ lớn, tức gấp khoảng 100 lần GDP toàn cầu hiện nay, SpaceX sẽ phải đạt mức định giá trên 12,6 triệu tỷ USD.

So với mức hiện tại, giá trị công ty khi đó phải tăng hơn 5.700 lần. Theo phép tính lý thuyết đơn giản, 1.000 USD đầu tư ở mức định giá hiện nay có thể tương đương hơn 5,7 triệu USD nếu SpaceX thực sự đạt tới quy mô đó.

Dù vậy, Musk nhanh chóng hạ nhiệt cách diễn giải này.

Một ngày sau, ông giải thích rằng việc “nhìn thấy một con đường” không đồng nghĩa với việc ông tin chắc SpaceX sẽ đạt tới mức định giá trên.

Theo Musk, điều đó đơn giản có nghĩa ông tin kịch bản này tồn tại và xác suất xảy ra “không bằng 0”.

Từ 7,8 tỷ USD doanh thu quý tới tham vọng 1.000 tỷ USD mỗi năm

Khoảng cách giữa hoạt động kinh doanh hiện tại của SpaceX và viễn cảnh Musk mô tả vẫn rất lớn.

Trong quý II, công ty đạt doanh thu 7,8 tỷ USD, tăng 92% so với cùng kỳ năm trước. Khoản lỗ ròng thu hẹp còn 541 triệu USD, so với mức khoảng 1 tỷ USD một năm trước.

Trong cuộc trao đổi với giới phân tích Phố Wall hồi tháng 8, Musk cho biết SpaceX đặt mục tiêu nội bộ đạt doanh thu 1.000 tỷ USD vào năm 2030. Ông thậm chí nói có “xác suất khác 0” để công ty chạm mốc này ngay từ năm 2029.

Đây đã là mục tiêu cực kỳ tham vọng. Tuy nhiên, ngay cả doanh thu 1.000 tỷ USD mỗi năm vẫn còn rất xa quy mô cần thiết để biện minh cho mức định giá hàng triệu tỷ USD mà Musk hình dung.

Ngay cả trong một giả định cực đoan hơn, nếu doanh thu SpaceX sau đó tiếp tục tăng gấp 100 lần, lên 100.000 tỷ USD mỗi năm, con số này vẫn chưa bằng 1% mức định giá hơn 12,6 triệu tỷ USD nói trên.

Nói cách khác, để biến viễn cảnh của Musk thành hiện thực, SpaceX sẽ phải tạo ra một thị trường lớn hơn rất nhiều so với bất kỳ ngành kinh doanh nào đang tồn tại trên Trái Đất.

Không gian phải trở thành một nền kinh tế thực sự

Theo Russ Mould, Giám đốc đầu tư tại AJ Bell, một trong số ít cách có thể hình dung SpaceX đạt quy mô như vậy là hoạt động kinh tế của con người phải mở rộng đáng kể ra ngoài Trái Đất.

Kịch bản đó có thể bao gồm việc xây dựng các khu định cư ngoài hành tinh, khai thác khoáng sản trong không gian, phát triển nguồn năng lượng mới và hình thành những thị trường hiện chưa tồn tại.

Nếu nền kinh tế của nhân loại không còn giới hạn trên Trái Đất, quy mô thị trường mà SpaceX có thể tiếp cận về lý thuyết cũng sẽ lớn hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, đây vẫn là một viễn cảnh cực kỳ xa.

Mould lưu ý hoạt động kinh doanh trên các hành tinh khác hoặc trong không gian sâu sẽ kéo theo rủi ro công nghệ, vận hành và tài chính rất lớn.

Với những dòng tiền có thể chỉ xuất hiện trong nhiều thập kỷ tới, nhà đầu tư sử dụng phương pháp chiết khấu dòng tiền cũng phải áp dụng mức chiết khấu rất cao, khiến giá trị hiện tại của những khoản thu nhập tương lai giảm đáng kể.

Ipek Ozkardeskaya, chuyên gia phân tích cấp cao tại Swissquote Bank, cũng chỉ ra một trở ngại căn bản khác là chi phí.

Việc đưa con người và thiết bị tới các hành tinh khác, xây dựng hạ tầng rồi khai thác tài nguyên ở đó sẽ đòi hỏi lượng vốn khổng lồ trước khi có thể tạo ra lợi nhuận.

Một khoản đặt cược vào tương lai của loài người

Neil Wilson, chiến lược gia đầu tư tại Saxo UK, nhìn nhận SpaceX theo một cách khác: không chỉ là một doanh nghiệp hàng không vũ trụ, mà có thể được xem như một khoản đặt cược vào việc nền kinh tế của nhân loại cuối cùng sẽ mở rộng ra ngoài Trái Đất.

Theo ông, Musk rõ ràng đang phóng đại quy mô tiềm năng khi nói đến mức giá trị lớn hơn nhiều bậc so với nền kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, SpaceX không nhất thiết phải đạt tới viễn cảnh cực đoan đó mới có thể tạo ra giá trị rất lớn. Chỉ cần thực hiện được một phần nhỏ tham vọng về tên lửa tái sử dụng, vệ tinh, kết nối toàn cầu và kinh tế không gian, công ty vẫn có thể mở rộng đáng kể so với hiện tại.

Rủi ro cũng không nhỏ. Wilson cho rằng SpaceX vẫn chịu tác động từ tâm lý đầu cơ liên quan đến làn sóng AI và phụ thuộc vào việc thị trường vốn tiếp tục sẵn sàng cung cấp nguồn tiền lớn cho những dự án có thời gian hoàn vốn rất dài.

Vì vậy, tuyên bố mới nhất của Musk nên được nhìn như một viễn cảnh dài hạn hơn là mục tiêu định giá cụ thể. Để SpaceX thực sự vượt xa quy mô kinh tế của cả Trái Đất hiện nay, công ty không chỉ cần bán thêm tên lửa hay vệ tinh, mà gần như phải góp phần tạo ra một nền kinh tế hoàn toàn mới bên ngoài hành tinh này.