FPT và cú 'xoay trục' lịch sử: Giảm 60% tỷ lệ gia công, đưa chiến lược Quốc gia vào sứ mệnh doanh nghiệp

Chiều 30/12, tại Diễn đàn Quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam – Make in Viet Nam 2025, Tổng giám đốc Tập đoàn FPT Nguyễn Văn Khoa, nhấn mạnh Make in Viet Nam không chỉ là một khẩu hiệu mà đã trở thành “lá cờ đầu” định hướng cho các doanh nghiệp công nghệ Việt, trong đó có FPT. Muốn vươn mình và dẫn dắt, doanh nghiệp không thể dừng ở vai trò gia công mà buộc phải làm chủ sản phẩm, làm chủ công nghệ và năng lực nội sinh.

Minh chứng rõ nét cho sự chuyển trục này là trong vòng 5 năm qua, tỷ lệ sản phẩm gia công của FPT đã giảm mạnh từ 90% xuống còn khoảng 30%. Thay cho mô hình tăng trưởng thuần túy dựa trên quy mô và gia công, FPT từng bước chuyển sang đầu tư dài hạn cho công nghệ.

Lãnh đạo FPT cho biết Tập đoàn đã chủ động tái cấu trúc chiến lược, chấp nhận áp lực lớn để theo đuổi con đường công nghệ lõi.

“Chiến lược công nghệ lõi không thể đo bằng một vài năm hay một vài dự án, mà đòi hỏi sự kiên trì từ 5 đến 10 năm”, ông Khoa nhấn mạnh.

Với quy mô gần 85.000 nhân sự, việc theo đuổi chiến lược dài hạn này đặt ra yêu cầu cao về sự đồng thuận nội bộ, sự thấu hiểu của cổ đông và đặc biệt là niềm tin, sự đồng hành từ các cơ quan quản lý nhà nước. Theo Tổng giám đốc FPT, đây là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp Việt có thể dấn thân vào những lĩnh vực công nghệ chiến lược, có độ rủi ro cao nhưng mang ý nghĩa nền tảng.

Đáng chú ý, lần đầu tiên trong gần 38 năm hình thành và phát triển, FPT chính thức đưa chiến lược quốc gia trở thành một cấu phần trong chiến lược doanh nghiệp. Cụ thể, ngày 3/12/2025, Tập đoàn đã thành lập Ban Chỉ đạo Công nghệ Chiến lược với sự tham gia của 5 đơn vị nòng cốt: Viện Quantum AI và Cyber Security (QACI), FPT UAV, Công nghệ Đường sắt FPT (FMT), FPT Cyber Security và DC5.

Theo ông Khoa, đây không phải là một sự điều chỉnh mang tính tổ chức đơn thuần, mà là bước đi cụ thể hóa cam kết làm chủ các công nghệ lõi và công nghệ chiến lược, gắn trực tiếp với các mục tiêu phát triển dài hạn của đất nước.

Quá trình mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế trong nhiều năm trước đây cũng được lãnh đạo FPT nhìn nhận là nền tảng quan trọng cho sự chuyển trục hiện nay. Việc tham gia tích hợp hệ thống và triển khai các giải pháp công nghệ lớn cho khách hàng toàn cầu đã giúp FPT tích lũy kinh nghiệm, từ đó rút ngắn thời gian tiếp cận, làm chủ và phát triển sản phẩm công nghệ trong những năm gần đây.

Song song với đầu tư công nghệ, FPT đang chuyển mạnh sang mô hình giáo dục gắn chặt với nghiên cứu – phát triển. Đội ngũ giảng viên, cán bộ và chuyên gia của FPT trên toàn cầu cùng tham gia trực tiếp vào các dự án R&D, hình thành một hệ sinh thái tri thức thực chất, phục vụ trực tiếp cho chiến lược công nghệ lõi của Tập đoàn.

Chia sẻ thẳng thắn tại diễn đàn, Tổng giám đốc FPT cũng chỉ ra thách thức lớn nhất của các sản phẩm công nghệ lõi: Đó là những công nghệ “không thể sờ thấy, nắn được”, không trực tiếp hiện hữu trước mắt nhưng lại nằm sâu trong các thiết bị, hệ thống và hạ tầng vận hành.

Câu hỏi được ông Khoa đặt ra là ai sẽ sẵn sàng thử nghiệm, và liệu Nhà nước có đủ không gian chính sách để doanh nghiệp Việt thử sai và trưởng thành hay không. Theo ông, trong giai đoạn này, tinh thần dấn thân chính là yếu tố quyết định.

Trên nền tảng đó, FPT xác định công nghệ lõi là “chìa khóa” để khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới, với chiến lược tập trung vào 5 trụ cột then chốt. Trong đó, AI và Quantum AI được xác định là lĩnh vực tiên phong nhằm giải quyết các bài toán phức tạp của tương lai; Dữ liệu và hạ tầng số được đầu tư nhằm xây dựng hệ sinh thái hạ tầng vững chắc, bảo đảm chủ quyền số; An ninh mạng là trụ cột không thể thiếu để bảo vệ không gian số quốc gia; Công nghệ đường sắt được định hướng ứng dụng công nghệ cao vào hạ tầng giao thông; Cuối cùng, bán dẫn là lĩnh vực FPT chính thức bước chân với tầm nhìn dài hạn.

Khẳng định không làm công nghệ theo phong trào, ông Khoa cho biết FPT sẽ tiếp tục tập trung cho nghiên cứu – phát triển, đầu tư cho nhân lực chất lượng cao, phát huy nguồn lực hơn 300 giáo sư, tiến sĩ trong Tập đoàn. Đồng thời, FPT sẵn sàng đồng hành cùng các doanh nghiệp công nghệ khác, hình thành các liên minh khoa học – công nghệ để cùng vươn ra thị trường toàn cầu, chấp nhận khó khăn, tiên phong, kể cả những sai lầm cần thiết, để tạo ra những sản phẩm mới, đóng góp thực chất cho Make in Viet Nam và cho kỷ nguyên vươn mình của đất nước.