Gần 1,6 triệu thanh niên Việt Nam rơi vào tình trạng không đi học, cũng không đi làm

Cục Thống kê (Bộ Tài chính) vừa công bố báo cáo thị trường lao động quý I/2026 với bức tranh nhìn chung ổn định. Quy mô lực lượng lao động và số người có việc làm giảm so với quý trước nhưng tăng so với cùng kỳ năm ngoái, diễn biến phù hợp với đặc thù của quý có Tết Nguyên đán.

Thu nhập bình quân của người lao động tiếp tục cải thiện, tăng so với cả quý trước và cùng kỳ năm trước, góp phần nâng cao đời sống. Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm được kiểm soát, tỷ lệ lao động phi chính thức cũng giảm so với cùng kỳ.

Gần 1,6 triệu thanh niên rơi vào nhóm “3 không”

Điểm đáng chú ý là cả nước hiện có gần 1,6 triệu thanh niên (từ 15-24 tuổi) không có việc làm, không đi học và cũng không tham gia đào tạo, chiếm 11,4% tổng số thanh niên. Con số này tăng 172.000 người so với quý trước và tăng 212.000 người so với cùng kỳ năm trước.

Xét theo khu vực, tỷ lệ này ở thành thị là 8,9%, trong khi nông thôn lên tới 13%. Theo giới tính, nữ thanh niên chiếm tỷ lệ cao hơn (12,8%) so với nam (10%).

Bên cạnh đó, tỷ lệ lao động chưa được khai thác hết tiềm năng duy trì quanh mức 4%, riêng quý I là 4,2% (thành thị 3,9%, nông thôn 4,3%). Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động là 2,21%, gần như không biến động, trong đó tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên ở mức 8,86%.

Số lao động làm công việc tự sản tự tiêu đạt hơn 3,8 triệu người, tương đương cùng kỳ năm trước, chủ yếu tập trung ở khu vực nông thôn (93,9%) và ở nữ giới (65%). Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng đòi hỏi kỹ năng, nhóm lao động này gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm ổn định.

Thu nhập người lao động tiếp tục tăng

Trong quý I, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên ước đạt 53,6 triệu người, giảm 232.000 người so với quý trước nhưng tăng 687.000 người so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động đạt 68,3%.

Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ đạt 29,6%, nhích nhẹ so với quý trước và tăng đáng kể so với cùng kỳ.

Số người có việc làm đạt khoảng 52,5 triệu, giảm nhẹ so với quý trước nhưng tăng 1,3% so với cùng kỳ. Trong đó, khu vực thành thị có 20,6 triệu lao động, khu vực nông thôn 31,9 triệu.

Xét theo ngành, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản sử dụng 13,3 triệu lao động; công nghiệp và xây dựng 17,7 triệu; dịch vụ 21,5 triệu.

Lao động phi chính thức vẫn chiếm tỷ trọng lớn, với 62,2% trong tổng số người có việc làm, tăng nhẹ so với quý trước nhưng giảm so với cùng kỳ. Tỷ lệ này ở thành thị là 48,4%, còn ở nông thôn lên tới 71,1%; nam cao hơn nữ.

Thu nhập bình quân của người lao động đạt khoảng 9 triệu đồng/tháng, tăng 3,8% so với quý trước và tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước. Đối với lao động làm công hưởng lương, mức thu nhập bình quân đạt 10 triệu đồng/tháng, tăng 6,6%.

Việc thu nhập tăng trong bối cảnh lạm phát được kiểm soát đã góp phần cải thiện thu nhập thực và nâng cao đời sống của người lao động.