Gần 200.000 tấn thép xây dựng siêu cầu dài gấp đôi cầu Long Biên, rút ngắn thời gian di chuyển từ 2 giờ còn 6 phút

Cầu 1915 Çanakkale nằm tại tỉnh Çanakkale, phía tây bắc Thổ Nhĩ Kỳ, bắc qua eo biển Dardanelles, kết nối thị trấn Gelibolu ở bờ châu Âu với Lapseki ở bờ châu Á. Khánh thành ngày 18/3/2022, công trình trở thành cầu treo có nhịp chính dài nhất thế giới, với khoảng cách giữa hai trụ tháp đạt 2.023m, vượt qua kỷ lục trước đó của cầu Akashi Kaikyo tại Nhật Bản. Đến nay, cây cầu vẫn giữ vị trí dẫn đầu về thông số này.

Đây là cây cầu thứ tư tại Thổ Nhĩ Kỳ kết nối hai bờ châu Âu và châu Á, sau ba cây cầu được xây dựng tại Istanbul. Công trình được khởi công vào tháng 3/2017, hoàn thành sau khoảng 5 năm thi công, trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông xuyên eo biển Dardanelles.

Dự án cầu 1915 Çanakkale và tuyến cao tốc Malkara – Çanakkale có tổng mức đầu tư khoảng 2,545 tỷ euro, tương đương 73.000 tỷ đồng, theo Bộ Giao thông và Hạ tầng Thổ Nhĩ Kỳ. Khoảng 5.100 nhân sự cùng 740 máy móc, thiết bị đã được huy động để triển khai công trình. Liên danh thực hiện dự án có sự tham gia của các doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ và Hàn Quốc, cùng đơn vị tư vấn thiết kế COWI của Đan Mạch.

Về quy mô, phần cầu chính dài khoảng 3.563m. Nếu tính cả hai cầu dẫn, tổng chiều dài công trình đạt 4.608m, gấp đôi chiều dài của cầu Long Biên (Việt Nam). Mặt cầu được thiết kế với 6 làn xe, chia đều cho hai chiều, cho phép phương tiện lưu thông liên tục qua eo biển.

Hai tháp thép của cầu cao 318m, trong khi chiều cao đạt 334m nếu tính cả các chi tiết trang trí hình viên đạn pháo trên đỉnh tháp. Các thông số của công trình còn mang ý nghĩa lịch sử đối với Thổ Nhĩ Kỳ. Tên gọi 1915 gắn với chiến dịch Gallipoli trong Thế chiến thứ nhất, còn nhịp chính dài 2.023m tượng trưng cho năm nước này kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hòa.

Để xây dựng cây cầu có quy mô đặc biệt này, khối lượng vật liệu được sử dụng cũng rất lớn. Hệ thống cáp chính của nhịp chính gồm 144 sợi thép, trong khi cáp tại các nhịp bên gồm 148 sợi thép. Mỗi sợi cáp được cấu tạo từ 127 dây dẫn có đường kính 5,75mm. Các dây dẫn sử dụng thép mạ kẽm nhằm tăng khả năng chống ăn mòn, đồng thời có độ bền kéo 1.960MPa để đáp ứng yêu cầu chịu tải.

Tổng chiều dài dây dẫn sử dụng trong hệ thống cáp chính lên tới 162.000km, tương đương khoảng 4 lần chu vi Trái Đất. Bên cạnh đó, quá trình xây dựng tiêu thụ khoảng 227.000m³ bê tông và 177.000 tấn thép.

Trước khi cầu 1915 Çanakkale đi vào khai thác, phương tiện muốn vượt eo biển Dardanelles chủ yếu phải sử dụng phà. Riêng thời gian di chuyển trên phà thường mất khoảng 90 phút, chưa kể thời gian chờ đợi có thể khiến hành trình kéo dài hơn.

Kể từ khi công trình được đưa vào sử dụng, thời gian vượt eo biển bằng đường bộ giảm xuống còn khoảng 6 phút. Cây cầu không chỉ kết nối trực tiếp hai bờ châu Âu và châu Á của Thổ Nhĩ Kỳ mà còn tạo thuận lợi cho hoạt động vận chuyển hành khách, hàng hóa giữa các khu vực.

Là một phần của dự án cao tốc Malkara – Çanakkale, cây cầu góp phần rút ngắn hành trình trên tuyến khoảng 40km so với lộ trình trước đây. Tuyến đường mới đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận bán đảo Gallipoli và các điểm đến lịch sử lân cận.

Theo thông tin Bộ Giao thông và Hạ tầng Thổ Nhĩ Kỳ công bố khi dự án đi vào hoạt động, công trình được kỳ vọng giúp tiết kiệm khoảng 415 triệu euro, tương đương 12.000 tỷ đồng, mỗi năm nhờ giảm thời gian di chuyển, mức tiêu thụ nhiên liệu và lượng khí thải carbon.

Sau hơn 4 năm khai thác, cầu 1915 Çanakkale tiếp tục giữ kỷ lục thế giới về chiều dài nhịp chính của cầu treo. Không chỉ là công trình giao thông quy mô lớn, cây cầu còn cho thấy vai trò của hạ tầng kết nối trong việc rút ngắn thời gian vận tải, giảm sự phụ thuộc vào phà và tăng cường liên kết kinh tế giữa các khu vực.