GDP có thể tăng 9,5% năm 2027, nhưng kỳ vọng lãi suất giảm mạnh vẫn xa vời
SSI Research dự báo GDP Việt Nam năm 2027 có thể tăng 9-9,5%, nhờ đầu tư xây dựng, sản xuất công nghiệp và dịch vụ. Tuy nhiên, nhu cầu vốn lớn trong khi chi phí huy động tăng và áp lực lạm phát còn hiện hữu có thể khiến lãi suất khó giảm mạnh.
Theo báo cáo “Phác thảo Chiến lược Đầu tư 2027” với chủ đề “Dốc đứng, chân vững”, Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư SSI (SSI Research) nhận định kinh tế Việt Nam có triển vọng tăng trưởng tích cực trong năm tới, dù chi phí vốn có thể tiếp tục duy trì ở mức cao.
Nền tảng cho dự báo này là GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01%, sản xuất công nghiệp tăng 12,3% và vốn FDI giải ngân tăng 12,1%. Tuy nhiên, sức phục hồi giữa các lĩnh vực chưa đồng đều. Doanh thu bán lẻ thực tế chỉ tăng 7,8%, cho thấy tiêu dùng vẫn chưa theo kịp đà tăng của sản xuất và đầu tư.
SSI Research cho rằng đầu tư công tiếp tục là động lực quan trọng trong năm 2027, nhưng hiệu quả cần được đánh giá qua khối lượng thi công thực tế, tiến độ hoàn thành và khả năng đưa công trình vào sử dụng, thay vì chỉ nhìn vào số vốn giải ngân.
Các vướng mắc về giải phóng mặt bằng, vật liệu, nhân lực và năng lực nhà thầu vẫn có thể cản trở tiến độ dự án. Trong khi đó, việc huy động vốn ngoài ngân sách, đặc biệt với các dự án đối tác công tư (PPP), chưa thể tạo ra nguồn lực bổ sung đáng kể ngay trong năm tới.
Về dài hạn, SSI Research nhấn mạnh Việt Nam cần chuyển trọng tâm từ mở rộng đầu tư sang nâng cao năng suất và giá trị gia tăng. Thu hút FDI không chỉ nhằm tăng xuất khẩu, tạo việc làm mà còn phải giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, từng bước làm chủ các khâu kỹ thuật, kiểm định và thiết kế.
Lãi suất khó giảm mạnh vì áp lực vốn
Về chính sách tiền tệ, SSI Research dự báo lãi suất năm 2027 có thể giảm chậm và duy trì ở mức tương đối cao. Chi phí huy động vốn tăng đang tạo sức ép lên lãi suất cho vay, trong khi áp lực lạm phát hạn chế dư địa giảm lãi suất trên diện rộng.
Một yếu tố đáng chú ý là chênh lệch giữa tăng trưởng tiền gửi và tín dụng. Nếu nhu cầu vay vốn tiếp tục tăng nhanh hơn khả năng huy động tiền gửi, thanh khoản hệ thống sẽ chịu sức ép, khiến lãi suất khó giảm đáng kể.
SSI Research cho rằng việc đẩy nhanh thanh toán ngân sách và hoàn thuế GTGT có thể cải thiện dòng tiền của doanh nghiệp, giảm nhu cầu vay vốn ngắn hạn. Tuy nhiên, giải ngân đầu tư công tăng không đồng nghĩa thanh khoản ngân hàng tự động dồi dào hơn, nhất là khi nhu cầu tín dụng cũng gia tăng.
Để lãi suất có dư địa giảm sâu, tăng trưởng tiền gửi cần cải thiện tương quan với tín dụng, đồng thời lạm phát và các điều kiện kinh tế bên ngoài phải thuận lợi hơn.
Bên cạnh đó, SSI Research cảnh báo tăng trưởng cao chưa đồng nghĩa hiệu quả sử dụng vốn được cải thiện. Nếu đầu tư tăng nhanh nhưng dự án chậm hoàn thành, dòng tiền doanh nghiệp yếu hoặc vay nợ vượt quá khả năng trả nợ, rủi ro tín dụng có thể gia tăng.
Theo đơn vị phân tích, chất lượng tăng trưởng năm 2027 cần được đánh giá qua khả năng chuyển vốn đầu tư thành doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền thực tế; mức độ tham gia của doanh nghiệp nội địa vào chuỗi cung ứng; cũng như khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ.
Trong bối cảnh chi phí vốn còn cao, doanh nghiệp không chỉ cần mở rộng quy mô mà còn phải chứng minh khả năng tạo dòng tiền và trả nợ. Đây sẽ là yếu tố quan trọng quyết định mức độ hưởng lợi từ chu kỳ tăng trưởng mới của nền kinh tế.
