Gia đình nghệ sĩ Việt đặc biệt hiếm có: 4 người đỗ thủ khoa, con gái là diva nổi tiếng, con trai theo đuổi hội họa

Trong số những gia đình có truyền thống nghệ thuật tại Việt Nam, gia đình NSND Trần Hiếu là trường hợp đặc biệt khi thành tích học tập được nối dài qua nhiều thế hệ.

Người đặt nền móng cho truyền thống ấy là cha của NSND Trần Hiếu, người từng đỗ thủ khoa Trường Sư phạm Đông Dương. Tiếp nối thành tích của gia đình, NSND Trần Hiếu cũng sớm bộc lộ năng lực học tập nổi bật bên cạnh năng khiếu ca hát.

Sinh năm 1936 tại Hà Nội, ông bắt đầu đi hát từ khoảng 11 tuổi, nhưng con đường học tập của nam nghệ sĩ không chỉ giới hạn trong lĩnh vực âm nhạc. Ông từng đỗ thủ khoa Trường Âm nhạc Việt Nam, Trường Đại học Mỏ - Địa chất và Nhạc viện Sofia ở Bulgaria.

Năm 1954, NSND Trần Hiếu tốt nghiệp khoa Thanh nhạc, Trường Âm nhạc Việt Nam, tiền thân của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam ngày nay. Sau đó ông trở thành ca sĩ đơn ca tại Nhà hát Ca múa nhạc Trung ương.

Với chất giọng bass trầm, dày và vang, cùng phong cách biểu diễn giàu cá tính, ông ghi dấu qua nhiều ca khúc như “Hò kéo pháo”, “Lãnh tụ ca”, “Tôi là Lê Anh Nuôi”, “Anh quân bưu vui tính”,.... Cách thể hiện linh hoạt, khi hào sảng, lúc dí dỏm giúp nam nghệ sĩ tạo nên màu sắc riêng trong nhiều tác phẩm.

Không chỉ dành phần lớn cuộc đời cho sân khấu, NSND Trần Hiếu còn có nhiều năm giảng dạy thanh nhạc tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Trong quá trình đào tạo, ông truyền đạt kinh nghiệm biểu diễn và kỹ thuật thanh nhạc cho nhiều thế hệ học trò. NSND Thanh Hoa, NSND Quốc Hưng, NSND Tấn Minh và ca sĩ Trọng Tấn là những gương mặt được biết đến trong số các nghệ sĩ từng học tập, rèn luyện dưới sự hướng dẫn của ông.

Niềm say mê nghiên cứu của Trần Hiếu còn được thể hiện qua công trình “Sức mạnh của ngôn ngữ trong tiếng hát Việt Nam”, xuất bản thành sách năm 2022. Công trình tập trung nghiên cứu vào vai trò của tiếng Việt trong nghệ thuật thanh nhạc, cho thấy mối quan tâm lâu dài của ông đối với việc sử dụng ngôn ngữ và kỹ thuật biểu đạt trong ca hát. Với những đóng góp cho biểu diễn và đào tạo, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 1988 và Nghệ sĩ Nhân dân năm 1997.

Truyền thống học tập của gia đình tiếp tục được thể hiện ở hai người con của NSND Trần Hiếu, dù mỗi người lựa chọn một lĩnh vực nghệ thuật riêng. Con trai Trần Vũ Hoàng từng đỗ thủ khoa Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, sau đó theo đuổi hội họa thay vì nối nghiệp ca hát của cha. Ông Trần Vũ Hoàng hoạt động trong lĩnh vực mỹ thuật và có thời gian tham gia công tác đào tạo nghệ thuật. Khác với người cha thường xuyên xuất hiện trên sân khấu, Trần Vũ Hoàng khá kín tiếng trước công chúng, tập trung phát triển con đường sáng tạo của mình.

Trong khi đó, con gái Trần Thu Hà, được đông đảo khán giả biết đến với nghệ danh Hà Trần, lại lựa chọn âm nhạc làm sự nghiệp. Cô được tiếp xúc với nghệ thuật từ nhỏ, học múa năm 6 tuổi và bắt đầu học piano năm 8 tuổi. Sau đó, Hà Trần đỗ thủ khoa Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, tiếp nối thành tích học tập của cha và anh trai. Việc sớm được làm quen với nhiều loại hình nghệ thuật tạo điều kiện để cô tích lũy kiến thức trước khi bước vào con đường ca hát chuyên nghiệp.

Từ thập niên 1990, Hà Trần dần khẳng định vị trí bằng giọng hát giàu kỹ thuật, khả năng xử lý ca khúc tinh tế và tư duy âm nhạc hiện đại. Cô được xem là 1 trong 4 diva của nhạc nhẹ Việt Nam, bên cạnh Thanh Lam, Hồng Nhung và Mỹ Linh. Trong sự nghiệp, nữ ca sĩ không ngừng thử nghiệm những phong cách mới, tham gia nhiều dự án âm nhạc đa dạng và có thời gian sinh sống, làm việc tại Mỹ. Thay vì giới hạn bản thân trong những khuôn mẫu quen thuộc, Hà Trần chủ động tìm kiếm cách biểu đạt phù hợp với tư duy nghệ thuật của mình.

Dù được trưởng thành trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, Hà Trần không chỉ dựa vào lợi thế xuất thân để xây dựng sự nghiệp. NSND Trần Hiếu từng chia sẻ kinh nghiệm về kỹ thuật thanh nhạc và nghề nghiệp với con gái, song những dấu ấn cô đạt được còn gắn với quá trình học tập, rèn luyện và lựa chọn cá nhân. Tương tự, Trần Vũ Hoàng cũng phát triển theo hướng riêng, cho thấy các thế hệ trong gia đình không nhất thiết phải tiếp nối cùng một nghề nghiệp để duy trì truyền thống.

Điều làm nên nét đặc biệt của gia đình NSND Trần Hiếu không chỉ là 4 người từng đỗ thủ khoa, mà còn ở cách mỗi thành viên phát huy năng lực và theo đuổi con đường riêng. Truyền thống hiếu học được tiếp nối qua nhiều thế hệ, song hành với những dấu ấn mà các thành viên tạo dựng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật.