Giá sầu riêng rớt thảm 3 lần sau một tháng, tiểu thương cảnh báo chiêu bán 'hàng dạt' 40.000 đồng/kg

Giá sầu riêng rớt thảm, tiểu thương tiết lộ sự thật về 'hàng heo', 'hàng dạt'

Thị trường sầu riêng Việt Nam vào giữa năm 2026 đang chứng kiến một bức tranh đầy tương phản: trong khi tại các đô thị lớn như TP.HCM hay Hà Nội, các bảng giá sầu riêng “siêu rẻ” xuất hiện tràn lan trên nhiều tuyến đường, thì tại các thủ phủ miền Tây, người nông dân lại đứng ngồi không yên vì giá thu mua tại vườn chạm đáy.

Sự lệch pha giữa giá bán lẻ và giá tại vườn, cùng những rào cản kỹ thuật trong xuất khẩu, đang đặt ra bài toán khó cho toàn chuỗi ngành hàng vốn được mệnh danh là “vàng xanh” của nông sản Việt.

Tại các tuyến đường như Trường Chinh, Lê Văn Thọ hay Lê Trọng Tấn (TP.HCM) hay Phạm Văn Đồng, Khuất Duy Tiến, Mễ Trì (Hà Nội), người tiêu dùng dễ dàng bắt gặp những tấm biển quảng cáo sầu riêng chỉ từ 40.000 đến 55.000 đồng/kg. Tuy nhiên, theo tìm hiểu thực tế, mức giá “gây sốc” này phần lớn chỉ áp dụng cho hàng dạt, hàng lỗi hoặc chất lượng thấp.

Chị Thùy Linh, một tiểu thương có nhiều năm kinh nghiệm tại phường Hồng Hà (Hà Nội), cho biết nguồn hàng năm nay chủ yếu là hàng phổ thông, chất lượng không đồng đều giữa các lô.

Chị khẳng định sầu riêng ngon không thể có giá 40.000 – 55.000 đồng/kg, vì mức này thường là “hàng dạt” hoặc “hàng heo” – thuật ngữ trong nghề chỉ những trái ít múi, cháy cơm, sượng hoặc nhạt vị.

Đồng quan điểm, anh Hà, một người bán trên đường Phạm Văn Đồng (Hà Nội), giải thích rằng việc treo bảng giá rẻ thực chất là chiêu thức thu hút khách. Tuy nhiên, khi người mua chọn hàng loại ngon, có cam kết “bao ăn” (đổi trả nếu sượng), mức giá thực tế vẫn phải từ 70.000 đến 90.000 đồng/kg mới đủ bù đắp chi phí vận chuyển và tỷ lệ hao hụt lên đến 15-20%.

Trái ngược với vẻ nhộn nhịp tại các điểm bán lẻ, không khí tại các vườn sầu riêng miền Tây lại bao trùm sự trầm lắng và lo âu. Kể từ tháng 5/2026, giá sầu riêng tại các vùng trọng điểm như Vĩnh Long, Đồng Tháp hay Cần Thơ đã đảo chiều nhanh chóng, rơi vào giai đoạn chạm đáy khiến nhà vườn không kịp trở tay.

Ông Nguyễn Văn Trưng, Giám đốc Hợp tác xã Chánh An (Vĩnh Long), chia sẻ rằng sầu riêng Ri6 hiện bị thương lái thu mua xô tại vườn chỉ còn khoảng 18.000 đến 25.000 đồng/kg, giảm tới 3 lần so với mức 60.000 – 70.000 đồng/kg của tháng trước đó. Với mức giá này, người nông dân chắc chắn chịu lỗ từ 8.000 đến 10.000 đồng cho mỗi kg bán ra.

Ông cho biết thêm, 1.000 m2 sầu riêng cho năng suất 2 tấn, chi phí đầu tư cho 1 kg trái thương phẩm từ 25.000-27.000 đồng/kg. Với giá giảm hiện nay, nông dân cầm chắc thua lỗ.

Ông Lâm Văn Chính, xã viên Hợp tác xã Chánh An, có vườn sầu riêng với sản lượng hơn 30 tấn. Tuy nhiên, thương lái vào thu mua được 2 tấn trái, sau đó không thu mua nữa. Số lượng sầu riêng còn lại mỗi ngày từ 200-300 kg, ông Chính buộc thu hoạch bán lẻ với giá thấp.

Nút thắt kiểm nghiệm khiến sầu riêng Việt ùn ứ, xuất khẩu chậm lại

Nguyên nhân chính dẫn đến sự lao dốc này, theo các chuyên gia và cơ quan chức năng, trước hết là do mất cân đối cung - cầu khi các vùng trồng miền Tây và Đông Nam Bộ cùng bước vào chính vụ, khiến nguồn cung tăng đột biến. Tuy nhiên, nút thắt nghiêm trọng nhất nằm ở khâu kiểm nghiệm chất lượng phục vụ xuất khẩu.

Ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đồng Tháp, nhận định rằng chỉ cần các phòng kiểm nghiệm tạm dừng hoạt động hoặc quá tải trong vài ngày là toàn bộ chuỗi tiêu thụ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Hiện nay, các phòng kiểm nghiệm được phía Trung Quốc phê duyệt đang hạn chế tiếp nhận mẫu phân tích chỉ tiêu Cadmium và vàng O, khiến doanh nghiệp không thể hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu đúng tiến độ.

Anh Hồng Phước, một thương lái thu mua, cho biết do không có kết quả kiểm nghiệm kịp thời, các kho không dám nhận hàng, buộc thương lái phải giảm giá sâu hoặc bán tháo để tiêu thụ nội địa.

Bên cạnh áp lực trong nước, sầu riêng Việt Nam còn phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ Thái Lan tại thị trường chủ lực Trung Quốc. Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), phân tích rằng vấn đề lớn nhất hiện nay là yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm từ các thị trường nhập khẩu, đặc biệt là Trung Quốc, ngày càng khắt khe hơn.

Theo ông Bình, một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay là hệ thống kiểm nghiệm chưa đáp ứng được tốc độ của hoạt động xuất khẩu.

“Năng lực kiểm nghiệm hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế của hoạt động xuất khẩu. Các cơ sở kiểm nghiệm vẫn làm việc theo giờ hành chính, không theo thời gian thực của dòng chảy hàng hóa. Đó là rào cản vô hình đang kìm hãm toàn ngành”, ông Nguyễn Thanh Bình nhấn mạnh.

Trung Quốc hiện chiếm hơn 92% tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam, nên bất kỳ biến động nào về tiêu chuẩn kỹ thuật từ thị trường này cũng gây ra cú sốc lớn cho giá cả trong nước. Đáng chú ý, cơ quan chuyên môn ghi nhận tỷ lệ mẫu sầu riêng tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có chỉ tiêu Cadmium vượt ngưỡng quy định lên tới khoảng 30%, buộc doanh nghiệp phải siết chặt lựa chọn đầu vào, khiến thị trường càng thêm chậm chạp.

Trong bối cảnh thị trường chung ảm đạm, phân khúc sầu riêng cao cấp như giống Black Thorn (gai đen) vẫn duy trì được sức hút và mức giá đắt đỏ.

Chị Khánh An, chủ một cửa hàng sầu riêng ở phố Định Công (Hà Nội), cho biết dù giá đã hạ nhiệt so với thời điểm mới xuất hiện, sầu riêng gai đen vẫn dao động từ 300.000 đến 450.000 đồng/kg.

Sự khan hiếm nguồn cung do diện tích trồng tại Việt Nam còn khiêm tốn khiến Black Thorn trở thành mặt hàng xa xỉ, luôn được khách sành ăn săn đón, cho thấy một mảng thị trường vẫn chấp nhận chi trả cao cho sản phẩm đặc thù và chất lượng vượt trội.

Để giải quyết căn cơ bài toán được mùa mất giá, các cơ quan chức năng đang đề xuất nhiều giải pháp quyết liệt. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp kiến nghị Ủy ban Nhân dân tỉnh sớm đầu tư nâng cấp năng lực kiểm nghiệm Cadimi và Vàng O tại địa phương, giúp chủ động phục vụ xuất khẩu.

Ở góc độ thị trường, bà Võ Phương Thủy, Giám đốc Sở Công Thương Đồng Tháp đề xuất cần phối hợp với cơ quan chức năng Trung Quốc để thực hiện đồng kiểm, đồng chứng nhận ngay tại vùng trồng, tạo thuận lợi cho xuất khẩu.

Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Phước Thiện yêu cầu, các đơn vị tăng cường hướng dẫn nông dân thay đổi tập quán canh tác, kiểm soát chất lượng đất và vật tư đầu vào; đồng thời siết chặt quản lý mã số vùng trồng, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.