Giáo sư Đại học New York rời Mỹ, chọn về nước cống hiến, mang theo loạt công trình nghiên cứu gây choáng ngợp

Ngày 11/6, Đại học Nam Kinh tổ chức lễ đón Giáo sư Chen Weiqiang tại cơ sở Tô Châu. Trước khi trở về nước, ông là giáo sư chính thức ngành cơ khí và kỹ thuật y sinh, đồng thời phụ trách đào tạo sau đại học tại Trường Kỹ thuật Tandon thuộc Đại học New York.

Giới thiệu về tân giáo sư, Phó hiệu trưởng Đại học Nam Kinh Jiang Tian cho biết ông Chen là nhà khoa học có nhiều thành tựu trong các lĩnh vực tiên phong như cơ sinh học tế bào và công nghệ cơ quan trên chip.

"Ông ấy lựa chọn trở về khi đang ở giai đoạn đỉnh cao của sự nghiệp học thuật. Sự tin tưởng và cống hiến này thực sự đáng trân trọng", ông Jiang nói.

Trước khi trở về Trung Quốc, ông Chen là giáo sư và Giám đốc đào tạo sau đại học tại Trường Kỹ thuật Tandon của NYU.

Từ Nam Kinh đến New York và trở lại

Chia sẻ về quyết định hồi hương, ông Chen cho biết đã hoàn tất công việc tại NYU vào tháng 5 và chính thức trở về Trung Quốc làm việc ngay sau đó.

Ông nhấn mạnh quyết định này xuất phát chủ yếu từ định hướng phát triển nghề nghiệp cá nhân và lý do gia đình, thay vì những biến động chính trị gần đây tại Mỹ.

Chen Weiqiang tốt nghiệp cử nhân vật lý tại Đại học Nam Kinh năm 2005, sau đó nhận bằng thạc sĩ kỹ thuật điện tại Đại học Giao thông Thượng Hải năm 2008.

Ông tiếp tục sang Mỹ học tập, lấy bằng thạc sĩ tại Đại học Purdue năm 2009 và hoàn thành chương trình tiến sĩ ngành kỹ thuật cơ khí tại Đại học Michigan vào năm 2014.

Ngay sau đó, ông gia nhập NYU với vị trí trợ lý giáo sư ngành kỹ thuật cơ khí.

Nhà khoa học đứng sau công nghệ "ung thư trên chip"

Trong thời gian làm việc tại Mỹ, Chen được biết đến nhiều với các nghiên cứu về công nghệ "ung thư trên chip" (cancer on a chip), nền tảng mô phỏng môi trường sinh học của khối u bằng các thiết bị vi mô, cho phép các nhà khoa học quan sát sự phát triển của tế bào ung thư trong điều kiện gần giống cơ thể người thật.

Công nghệ này còn có thể sử dụng chính tế bào của bệnh nhân để tái tạo môi trường bệnh lý trên chip, từ đó thử nghiệm hiệu quả của các phương pháp điều trị trước khi áp dụng thực tế.

Năm 2020, ông được thăng chức Phó Giáo sư ngành Kỹ thuật cơ khí và Kỹ thuật y sinh tại NYU.

Đến năm 2023, ông được Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) bầu chọn là hội viên (Fellow) nhằm ghi nhận những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực khoa học y sinh. Đây là danh hiệu dành cho các chuyên gia có thành tích xuất sắc về nghiên cứu, giảng dạy và hoạt động chuyên môn trong lĩnh vực tim mạch và đột quỵ.

Thành tích nghiên cứu nổi bật

Trong hơn một thập kỷ nghiên cứu tại Mỹ, Chen đã công bố gần 70 bài báo khoa học được bình duyệt quốc tế và chủ trì hơn 20 dự án nghiên cứu lớn với tổng kinh phí vượt 63 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 8,8 triệu USD.

Ông cũng tham gia xây dựng trung tâm nghiên cứu dữ liệu đầu tiên trên thế giới về các phương pháp thay thế động vật trong nghiên cứu khoa học tại NYU.

Tháng 3/2024, ông được phong hàm giáo sư chính thức có biên chế trọn đời (tenured professor), một trong những vị trí danh giá nhất trong hệ thống đại học Mỹ.

Tuy nhiên, chỉ hơn hai năm sau, ông quyết định trở về quê hương. Tháng 5/2026, trang cá nhân của ông đã được cập nhật với tư cách giáo sư tại Đại học Nam Kinh và chính thức nhận nhiệm vụ từ ngày 1/6.

Tại lễ nhậm chức, ông Chen nhắc lại những năm tháng học tập tại Đại học Nam Kinh và cam kết tiếp tục theo đuổi các nghiên cứu tiên phong, đồng thời tập trung đào tạo nhân tài và thúc đẩy hợp tác giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Trường Kỹ thuật Y sinh của Đại học Nam Kinh mới được thành lập vào cuối năm ngoái với mục tiêu trở thành trung tâm nghiên cứu hàng đầu thế giới trong các lĩnh vực khoa học sự sống, công nghệ y tế và ứng dụng lâm sàng.

Theo bảng xếp hạng Nature Index 2026, Đại học Nam Kinh hiện đứng thứ 9 thế giới về sản lượng nghiên cứu khoa học, trong khi Đại học New York xếp thứ 72.