Hai đối tượng mua vé vào bảo tàng, đập vỡ tủ kính rồi ‘cuỗm’ chiếc vòng cổ vàng hơn 2.500 năm tuổi chỉ trong vài phút

Chiếc vòng cổ bằng vàng có niên đại hơn 2.500 năm - hiện vật quan trọng nhất trong kho báu khảo cổ Vix nổi tiếng của nước Pháp, đã bị đánh cắp ngay giữa ban ngày tại Bảo tàng Musée du Pays Châtillonnais - Trésor de Vix ở thị trấn Châtillon-sur-Seine, vùng Bourgogne-Franche-Comté.

Vụ việc làm dấy lên quan ngại về nguy cơ các hiện vật văn hóa có giá trị đặc biệt tiếp tục trở thành mục tiêu của các băng nhóm tội phạm chuyên nghiệp.

Vụ trộm xảy ra vào khoảng 10h-10h30 sáng ngày 24/7 khi bảo tàng vẫn mở cửa đón khách. Hai đối tượng mua vé vào như khách tham quan bình thường, sau đó tiếp cận khu vực trưng bày, đập vỡ tủ kính chứa hiện vật rồi lấy chiếc vòng cổ trước khi tẩu thoát.

Toàn bộ diễn biến chỉ kéo dài vài phút. Thời điểm xảy ra vụ việc, khoảng 20 khách tham quan cùng 8 nhân viên có mặt trong bảo tàng nhưng không ai bị thương. Giới chức địa phương nhận định các nghi phạm hành động với tốc độ và sự chuẩn bị của những đối tượng chuyên nghiệp.

Ông Jérémie Brigand - Thị trưởng Châtillon-sur-Seine kiêm Chủ tịch Cộng đồng các đô thị Pays Châtillonnais, cho biết đây là hành vi tấn công nhằm vào di sản văn hóa và lợi ích công cộng. Theo ông, chiếc vòng cổ là hiện vật độc bản trên thế giới, mang giá trị lịch sử vượt xa giá trị vật chất của lượng vàng cấu thành.

Theo Văn phòng Công tố thành phố Dijon, vụ án được điều tra theo hướng tội phạm có tổ chức. Đơn vị Tư pháp Liên vùng Chuyên trách (JIRS) tại Nancy đã tham gia hỗ trợ do tính chất nghiêm trọng và mức độ phức tạp của vụ việc.

Thông tin ban đầu cho biết ít nhất 1 nghi phạm đã bị tạm giữ để phục vụ điều tra. Cảnh sát tiếp tục truy tìm chiếc vòng cổ cùng các đối tượng liên quan, đồng thời cảnh báo hệ thống bảo tàng, nhà đấu giá và các tổ chức bảo tồn quốc tế nhằm ngăn chặn khả năng hiện vật bị đưa vào thị trường chợ đen.

Hiện vật bị đánh cắp là một chiếc “torc” - loại vòng cổ cứng đặc trưng của người Celt, được chế tác từ vàng 24K, nặng khoảng 480g và có niên đại khoảng thế kỷ V trước Công nguyên.

Chiếc vòng được phát hiện năm 1953 trong ngôi mộ của một nữ quý tộc Celt gần làng Vix, miền Đông nước Pháp. Các nhà nghiên cứu cho rằng người phụ nữ này được an táng trong giai đoạn từ năm 470 đến 460 trước Công nguyên. Bên cạnh chiếc vòng cổ bằng vàng, ngôi mộ còn chứa nhiều hiện vật quý giá như xe ngựa, đồ trang sức, chiếc bình pha rượu bằng đồng khổng lồ Vix Krater có nguồn gốc Hy Lạp và Silver Phiale - chiếc bình bạc cổ nhất từng được phát hiện ở phía Bắc dãy Alps.

Theo bảo tàng, chiếc vòng cổ mang phong cách Celt với hai đầu vòng tạo hình bàn chân sư tử đặt trên các khối cầu rỗng. Phía trên là hình ngựa có cánh Pegasus, trong khi phần thân được trang trí bằng những họa tiết Celt cùng các khối cầu hình quả lê tượng trưng cho Mặt Trời. Những chi tiết này phản ánh sự giao thoa giữa nghệ thuật Celt với văn hóa Hy Lạp và các nền văn minh Địa Trung Hải.

Khi mới được khai quật, các nhà khảo cổ từng cho rằng đây là một chiếc vương miện do hiện vật nằm trên hộp sọ của Quý bà Vix. Các nghiên cứu sau đó xác định đây thực chất là vòng đeo cổ dành cho tầng lớp quý tộc, vị trí của hiện vật nhiều khả năng là hệ quả của việc ngôi mộ bị sụp đổ sau khi chôn cất.

Giới khảo cổ đánh giá chiếc vòng là một kiệt tác của nghề kim hoàn thời kỳ Đồ sắt, phản ánh trình độ luyện kim, kỹ thuật chế tác và mạng lưới giao thương rộng lớn giữa người Celt với thế giới Địa Trung Hải hơn 2 thiên niên kỷ trước.

Các chuyên gia nhấn mạnh giá trị của hiện vật nằm ở ý nghĩa lịch sử và khảo cổ thay vì giá trị của kim loại quý. Nếu bị phá hủy hoặc nấu chảy để lấy vàng, những thông tin về lịch sử, văn hóa và kỹ thuật chế tác mà cổ vật lưu giữ sẽ biến mất vĩnh viễn.

Đây là lần thứ 3 Bảo tàng Pays Châtillonnais trở thành mục tiêu của giới trộm cổ vật trong chưa đầy 1 năm.

Theo ông Jérémie Brigand, bảo tàng từng hứng chịu 2 vụ đột nhập bất thành vào ban đêm, lần lượt vào tháng 11/2025 và ngày 17/7/2026. Cả hai lần đều bị hệ thống báo động phát hiện và ngăn chặn. Sau các vụ việc này, bảo tàng đã đầu tư khoảng 150.000 euro để nâng cấp hệ thống an ninh, lắp đặt thêm camera giám sát, cảm biến chuyển động và cảm biến cửa. Tuy nhiên, các đối tượng đã thay đổi phương thức hoạt động, lựa chọn thời điểm bảo tàng mở cửa để ra tay.

Sau vụ việc, Bộ trưởng Văn hóa Pháp Catherine Pégard công bố kế hoạch tăng cường an ninh trên phạm vi toàn quốc đối với hệ thống bảo tàng, di tích và nhà thờ. Theo bà, kể từ vụ đánh cắp bộ trang sức vương miện tại Bảo tàng Louvre vào tháng 10/2025, hơn 3.100 bảo tàng, di tích và nhà thờ trên khắp nước Pháp đã được đưa vào diện cần tăng cường bảo vệ. Bộ Văn hóa dự kiến dành khoảng 30 triệu euro trong 3 năm để triển khai 33 nhóm giải pháp nhằm nâng cấp hạ tầng an ninh tại các bảo tàng địa phương.

Theo Lemonde, The Art Newspaper