Hàng cũ đắt hơn hàng mới và mức phí lắp đặt trên trời: Chuyện gì đang xảy ra với thị trường điện máy tại những quốc gia từng lạnh giá nhất thế giới?

Lục địa già đang trải qua những ngày hè rực lửa với mức nhiệt đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người. Trong khi người dân châu Âu chật vật tìm cách chống chọi với tình trạng gián đoạn điện lưới và hàng loạt trường học phải đóng cửa, một kịch bản kinh doanh khó tin lại đang mở ra. Dòng tiền khổng lồ từ nhu cầu làm mát khẩn cấp đang chảy thẳng vào túi các tập đoàn công nghệ hàng đầu châu Á.

Nghịch lý thời hậu biến đổi khí hậu

Lẽ thường tình, điều hòa không khí chỉ là mặt hàng thiết yếu tại những khu vực nhiệt đới gió mùa hoặc có nền nhiệt cao quanh năm. Trong suốt nhiều thập kỷ, cấu trúc đô thị và thói quen sinh hoạt của người châu Âu được thiết kế để giữ ấm trong mùa đông khắc nghiệt chứ không phải để chống nóng.

Dữ liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế chỉ ra rằng tỷ lệ sở hữu máy điều hòa không khí tại châu Âu hiện chỉ dao động ở mức 20%. Đây từng là một con số hợp lý cho đến khi những tác động của biến đổi khí hậu gõ cửa từng nhà. Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới, lục địa này đang có tốc độ ấm lên nhanh gấp đôi so với mức trung bình của toàn cầu. Sự chênh lệch giữa hạ tầng cũ và thời tiết mới đã biến những công trình kiến trúc cổ kính thành những lò nung thực sự, buộc người dân phải ráo riết săn lùng thiết bị làm mát bằng mọi giá.

Đơn hàng tăng vọt

Thực tế thị trường cho thấy toàn bộ các hãng sản xuất điều hòa lớn nhất thế giới hiện nay đều quy tụ tại Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Sự bùng nổ nhu cầu từ châu Âu vô tình tạo ra một cú hích doanh thu chưa từng có cho những doanh nghiệp này.

Đại diện Samsung Electronics đưa ra nhận định khách quan trong một thông báo gửi tới Reuters rằng "Với dự báo nhiệt độ sẽ còn tiếp tục tăng cao từ tháng 6 trở đi, chúng tôi kỳ vọng nhu cầu mua sắm sẽ duy trì ổn định trong suốt giai đoạn cao điểm của mùa làm mát". Hãng công nghệ Hàn Quốc cũng xác nhận các thị trường chủ lực như Ý, Tây Ban Nha và Pháp đều ghi nhận mức tăng trưởng doanh số lên đến hai chữ số chỉ trong nửa đầu năm nay.

Đối thủ đồng hương là LG Electronics cũng không nằm ngoài cuộc chơi. Các dây chuyền sản xuất máy lạnh tại nhà máy cốt lõi của hãng ở Hàn Quốc đã phải chạy hết công suất ngay từ tháng 4. Mục tiêu của họ không chỉ là phục vụ thị trường nội địa mà còn để đón đầu làn sóng mua sắm hoảng loạn từ các quốc gia phương Tây. Tập đoàn Mitsubishi Electric của Nhật Bản cũng xác nhận doanh số đang bùng nổ mạnh mẽ tại Pháp, Tây Ban Nha, Vương quốc Anh và Đức.

Rào cản kiến trúc và bài toán chi phí đắt đỏ

Bức tranh tiêu dùng tại châu Âu đang chứng kiến một sự dịch chuyển thú vị khi các dòng điều hòa di động lên ngôi. Điển hình là tập đoàn Midea của Trung Quốc với dòng sản phẩm PortaSplit đang rơi vào tình trạng cháy hàng cục bộ. Midea chia sẻ nguyên nhân là do "Đợt nắng nóng gay gắt trong hai tuần cuối của tháng 5 đã thúc đẩy doanh số bán hàng tăng mạnh". Tình trạng khan hiếm nguồn cung đẩy thị trường chợ đen lên cao trào, khiến giá của những chiếc máy đã qua sử dụng thậm chí còn đắt đỏ hơn cả mức giá niêm yết mua mới từ hãng.

Sức mua khổng lồ được minh chứng qua các con số tăng trưởng thực tế. Doanh số bán hàng qua các nền tảng thương mại điện tử tại Đức trong tháng 5 đã tăng 37% so với cùng kỳ năm ngoái. Đặc biệt, lượng hàng xuất khẩu sang Tây Ban Nha và Pháp chứng kiến mức tăng vọt tới 108%.

Sở dĩ các thiết bị làm mát di động được săn đón là bởi cấu trúc đặc thù của các tòa nhà tại châu Âu. Kiến trúc cổ kính với những bức tường đá dày và quy định bảo tồn nghiêm ngặt khiến việc lắp đặt một hệ thống điều hòa cố định trở thành cơn ác mộng về mặt thủ tục lẫn tài chính. Theo thống kê từ Midea, chi phí nhân công để lắp đặt một chiếc máy điều hòa tại đây có thể vượt mốc 1.137 USD. Con số này chưa bao gồm tiền mua máy và vượt quá khả năng chi trả của rất nhiều hộ gia đình trung lưu. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt thợ kỹ thuật khiến người mua thường phải chờ đợi nhiều tuần liền mới đến lượt thi công.

Trong bối cảnh nền nhiệt chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, cơn khát thiết bị làm mát tại châu Âu không chỉ là câu chuyện kinh doanh thời vụ. Nó phản ánh một sự thay đổi vĩnh viễn trong hành vi tiêu dùng và mở ra một thị trường chiến lược dài hạn đầy béo bở cho các tập đoàn công nghệ châu Á trong kỷ nguyên biến đổi khí hậu.