Huyền thoại võ thuật duy nhất từng là thầy của Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai: Được xếp ngang hàng Hoàng Phi Hồng, hạ gục lực sĩ người Nga gây chấn động

Nhắc đến Hàn Mộ Hiệp, giới võ thuật lập tức liên tưởng đến biểu tượng của sự uy dũng, tinh hoa quyền cước và khí phách hiên ngang. Nổi danh với 2 môn phái đỉnh cao là Hình Ý quyền cùng Bát Quái chưởng, cuộc đời ông được tô điểm bằng chuỗi những trận chiến lẫy lừng.

Đỉnh cao sự nghiệp của ông là màn đối đầu chấn động tại khách sạn Lục Quốc khi ông đánh bại lực sĩ người Nga Khang Thái Nhĩ, khiến đối thủ phải tâm phục khẩu phục trao lại 11 huy chương vàng cùng văn bản thừa nhận trình độ thua kém võ thuật Trung Quốc. Ông còn vinh dự được dạy võ thuật cho Chu Ân Lai, người sau này là Thủ tướng của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Sinh vào năm 1877 tại làng Đại Hàn thuộc huyện Tĩnh Hải, Thiên Tân, Hàn Mộ Hiệp lớn lên trong gia đình nghèo khó. Ông có nguyên quán tại Hải Dương, Sơn Đông. Dù vậy, môi trường sống khắc nghiệt cùng hoàn cảnh khó khăn không khuất phục được ý chí mà trái lại tôi luyện nên một nhân cách kiên cường.

Ngay từ nhỏ, ông sớm bộc lộ niềm đam mê đặc biệt với binh thư, miệt mài tìm tòi bí mật quân sự song song với tình yêu dành cho võ thuật. Năm 5-6 tuổi, ông đặt những bước chân đầu tiên vào thế giới võ học khi theo học Mê Tung quyền từ người ông ngoại.

Bước ngoặt đến khi ông 12 tuổi, trong một lần cùng cha ra chợ củi ở phía đông bắc Thiên Tân để buôn bán, 2 cha con chạm trán nhóm lưu manh gây sự. Không chùn bước trước kẻ gian, thiếu niên Hàn Mộ Hiệp ra tay đánh trả quyết liệt khiến toàn bộ nhóm côn đồ phải chịu thua. Sự việc này tình cờ được Chu Bân Nghĩa, quản gia kiêm bảo tiêu của một gia đình giàu có họ Trương, chứng kiến. Nhận thấy tố chất thiên bẩm hiếm có ở cậu thiếu niên, Chu Bân Nghĩa đã giới thiệu 2 cha con vào làm thuê cho gia đình Trương Cẩm Văn.

Từ đây, hành trình võ thuật chuyên nghiệp của Hàn Mộ Hiệp bước sang trang mới. Tại gia đình họ Trương, ông được truyền dạy Bát Quái chưởng trực tiếp từ Chu Bân Nghĩa. Không lâu sau, khi gia chủ Trương Cẩm Văn vướng vào tranh chấp hiểm nghèo với một thương nhân buôn muối họ Lý ở huyện bên cạnh, Hàn Mộ Hiệp đã dũng mãnh xuất hiện khống chế đối phương và giải cứu gia chủ thành công.

Ấn tượng trước tài năng xuất chúng của chàng thanh niên trẻ, Chu Bân Nghĩa quyết định dẫn dắt ông đến diện kiến đại sư Trương Chiếm Khôi mang biệt danh “Thiểm Điện Thủ”. Sau đó, ông tiếp tục bái sư học nghệ dưới triều đại võ học của Lý Tồn Nghĩa, một bậc thầy vĩ đại về Hình Ý quyền. Dưới sự chỉ dạy sát sao của 2 vị danh sư, trình độ võ thuật của Hàn Mộ Hiệp thăng tiến chóng mặt.

Theo lời khuyên của sư phụ Trương Chiếm Khôi, vào năm 1906, Hàn Mộ Hiệp bắt đầu hành trình chu du khắp Trung Quốc để tìm kiếm và bái kiến các cao thủ khắp nơi. Trong chặng đường đầy gian khó, ông có cơ hội thọ giáo 9 vị danh sư đình đám thời bấy giờ, tiêu biểu như Xa Nghị Trai, Lý Quảng Đình cùng Ứng Thiên Văn.

Trong số đó, Ứng Thiên Văn để lại ảnh hưởng sâu sắc và mang tính quyết định đến sự nghiệp võ thuật của ông khi nắm giữ hệ thống Bát Quái chưởng độc đáo hoàn toàn khác biệt so với dòng võ thuật của tổ sư Đổng Hải Xuyên. Sự pha trộn giữa nhiều trường phái tinh hoa đã giúp Hàn Mộ Hiệp hoàn thiện phong cách chiến đấu vừa uyển chuyển vừa sắc bén, mang đậm dấu ấn cá nhân.

Đến năm 1915, theo lời mời của Nghiêm Phạm Tôn cùng Hiệu trưởng Trương Bá Linh, Hàn Mộ Hiệp đảm nhận vai trò giáo viên võ thuật tại Trường Nam Khai. Võ quán của ông được đặt ngay bên cạnh trường Đại học Nam Khai, trở thành cái nôi truyền dạy Bát Quái chưởng và quyền pháp cho thế hệ thanh niên trẻ.

Đặc biệt, ông luôn tìm cách lồng ghép tinh tế nền văn hóa truyền thống Trung Hoa vào từng đường quyền thế võ. Giai đoạn này, ông có cơ hội đón nhận học trò đặc biệt xuất sắc là Chu Ân Lai. Dù thời gian trực tiếp học tập không kéo dài do Chu Ân Lai sang Nhật Bản du học vào năm 1917, tình cảm thầy trò giữa 2 người vẫn vô cùng sâu đậm.

Chu Ân Lai luôn dành sự kính trọng tuyệt đối cho tài năng và nhân cách cao đẹp của người thầy, thậm chí đích thân viết tặng võ quán bốn chữ “Hàn Cửu Sư Đường” nhằm tôn vinh quá trình miệt mài tầm sư học đạo từ 9 vị danh sư của ông.

Tháng 9/1918, sự kiện chấn động làng võ diễn ra khi lực sĩ người Nga Khang Thái Nhĩ đến Bắc Kinh thách đấu giới võ lâm thông qua Trung Hoa Võ sĩ hội. Mặc dù buổi tỉ thí chính thức ban đầu tại Công viên Trung ương bị hủy bỏ do lượng người quá đông gây nguy cơ hỗn loạn, Hàn Mộ Hiệp cùng các đồng môn không chịu bỏ cuộc.

Họ trực tiếp tìm đến khách sạn Lục Quốc để ép Khang Thái Nhĩ bước lên đoạn đầu đài danh dự. Trước uy lực tuyệt đối cùng kỹ thuật siêu việt của Hàn Mộ Hiệp, võ sĩ Nga hoàn toàn thất thế và phải tâm phục khẩu phục dâng tặng 11 huy chương vàng cùng giấy xác nhận chịu thua.

Cũng chính từ khoảnh khắc huy hoàng này, cuộc đời Hàn Mộ Hiệp sau đó trải qua những thăng trầm. Mối quan hệ giữa ông và sư phụ Trương Chiếm Khôi từng rạn nứt nghiêm trọng sau một lần giao lưu võ thuật khi Trương Chiếm Khôi ra đòn quá mạnh khiến ông bị thương nặng đến mức nôn ra máu.

Sự việc khiến hai thầy trò bất hòa sâu sắc và Hàn Mộ Hiệp quyết định rời khỏi Trung Hoa Võ sĩ hội để tự thành lập võ quán riêng. Đến năm 1919, ông chính thức đổi tên võ quán thành Võ thuật chuyên quán. Mặc dù sau đó hai thầy trò đã giảng hòa, Trung Hoa Võ sĩ hội vẫn trượt dài trong sự chia rẽ và chính thức giải thể vào năm 1928.

Không nao núng trước những biến động thời cuộc, Hàn Mộ Hiệp tiếp tục theo đuổi lý tưởng dùng võ thuật để cứu nước. Năm 1925, cuộc gặp gỡ định mệnh với Trương Học Lương, con trai của quân phiệt Trương Tác Lâm, đã mở ra chương mới trong sự nghiệp quân sự của ông.

Trương Học Lương vô cùng kính trọng tư tưởng uy quốc và tinh thần ái quốc của vị võ sư. Đến năm 1927, một đơn vị võ thuật gồm 1.000 binh sĩ chính thức được thành lập và giao phó hoàn toàn cho Hàn Mộ Hiệp đảm nhiệm chức vụ đoàn trưởng. Ban đầu, ông huấn luyện binh sĩ sử dụng thuần thục thương pháp Hình Ý quyền.

Về sau, nhận thấy tình hình chiến sự căng thẳng và sự uy hiếp trực tiếp từ quân phiệt Nhật Bản, ông quyết định cải tiến chương trình huấn luyện sang sử dụng đại đao, từ đó đổi tên đơn vị thành Đại đao đội lừng danh. Tuy nhiên, do tình trạng tài chính khó khăn cùng việc thiếu thốn quân lương kéo dài, đơn vị này cuối cùng phải giải tán.

Hơn 10 năm cuối đời, Hàn Mộ Hiệp trải qua những tháng ngày tuổi già trong cảnh nghèo khó túng thiếu. Vào tháng 10/1947, ông trút hơi thở cuối cùng do mắc bệnh kiết lỵ hiểm nghèo, hưởng thọ 70 tuổi.

Trong dòng chảy lịch sử võ thuật Trung Hoa, ông luôn được giới đánh giá là một học giả uyên thâm kết hợp hoàn hảo giữa võ thuật đỉnh cao cùng tư duy chiến lược quân sự sắc bén. Ông được nhiều trang báo nổi tiếng như Sina, Baidu... xếp chung với nhiều vĩ nhân võ thuật cuối thời nhà Thanh cùng các cái tên vang danh như Đổng Hải Xuyên, Hoàng Phi Hồng, Vương Ngũ, Lý Tam hay Hoắc Nguyên Giáp.