Khép lại tranh chấp kéo dài 4 năm từ hợp đồng 200.000 tấn than, một doanh nghiệp điện phải trả 115 tỷ đồng

CTCP Nhiệt điện Hải Phòng (mã chứng khoán HND) cho biết đã nhận được bản án phúc thẩm trong vụ tranh chấp hợp đồng mua bán than với CTCP Khoáng sản Đan Ka.

Tranh chấp phát sinh từ hợp đồng 200.000 tấn than

Theo nội dung bản án, năm 2021, Nhiệt điện Hải Phòng tổ chức đấu thầu mua 200.000 tấn than nhập khẩu, với biên độ khối lượng ±10%, chất lượng tương đương than cám 5a.10. CTCP Khoáng sản Đan Ka là bên trúng thầu.

Ngày 9/12/2021, hai bên ký Hợp đồng cung cấp số 7217, thời gian giao hàng dự kiến từ tháng 1 đến tháng 4/2022.

Đây là hợp đồng theo cơ chế đơn giá điều chỉnh. Theo thỏa thuận, giá thanh toán có thể tăng hoặc giảm khi Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) hoặc Tổng công ty Đông Bắc thay đổi giá than cung cấp cho các nhà máy nhiệt điện.

Tổng lượng than Đan Ka thực tế đã giao cho Nhiệt điện Hải Phòng đạt 178.265,37 tấn. Hai bên không tranh chấp về số lượng, chất lượng hàng hóa đã giao.

Đầu năm 2022, dịch bệnh Covid-19 khiến logistics đứt gãy, nguồn cung khan hiếm, giá than thế giới tăng mạnh, trong khi nhu cầu than cho phát điện trong nước gia tăng. Ngày 14/1/2022, trong nước, TKV ban hành quyết định điều chỉnh giá bán một số loại than, hiệu lực từ 0 giờ ngày 17/1/2022.

Theo quyết định này, giá than cám 5a.10 được xác định ở mức 2.366.728 đồng/tấn. Đan Ka sau đó có văn bản đề nghị Nhiệt điện Hải Phòng điều chỉnh tăng giá đối với lượng than giao kể từ thời điểm quyết định có hiệu lực.

Trong tổng số hơn 178.265 tấn than đã giao, khoảng 27.766 tấn được thực hiện trước ngày 17/1/2022. Phần còn lại 150.498,99 tấn được xác định thuộc diện áp dụng mức giá điều chỉnh.

Với mức chênh lệch 532.612 đồng/tấn, số tiền Nhiệt điện Hải Phòng còn phải thanh toán được tính là hơn 80,15 tỷ đồng.

Ngày 10/3/2022, hai bên lập biên bản làm việc về phương án điều chỉnh giá.

Theo nhận định của tòa, tại biên bản này, Nhiệt điện Hải Phòng đã thống nhất điều chỉnh giá hợp đồng từ ngày 17/1/2022, với điều kiện nhà thầu thực hiện việc kê khai giá và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung kê khai.

Đan Ka sau đó gửi hồ sơ kê khai giá tới Cục Quản lý giá thuộc Bộ Tài chính.

Dù hai bên chưa hoàn tất khâu ký thêm phụ lục hợp đồng, tòa án xác định biên bản làm việc có chữ ký của người đại diện, được đóng dấu bởi hai doanh nghiệp và thể hiện việc Nhiệt điện Hải Phòng đồng ý với nguyên tắc điều chỉnh giá.

Những trao đổi qua Zalo trở thành căn cứ xác định thời hiệu

Nhiệt điện Hải Phòng không chấp nhận yêu cầu trên.

Nhiệt điện Hải Phòng lập luận rằng trong thời gian thực hiện hợp đồng, Tổng công ty Đông Bắc không thay đổi giá bán than. Theo điều khoản so sánh giá giữa TKV và Tổng công ty Đông Bắc, Nhiệt điện Hải Phòng cho rằng không có cơ sở điều chỉnh tăng giá theo đề nghị của Đan Ka.

Ngoài ra, Nhiệt điện Hải Phòng cho rằng Đan Ka đã biết quyền lợi của mình bị ảnh hưởng từ năm 2022 nhưng đến ngày 14/11/2025 mới khởi kiện, vượt quá thời hiệu hai năm đối với tranh chấp thương mại.

Tại bản án sơ thẩm ngày 11/6/2026, TAND khu vực 1 - Hải Phòng chấp nhận một phần yêu cầu của Đan Ka, buộc Nhiệt điện Hải Phòng thanh toán hơn 80,15 tỷ đồng tiền chênh lệch giá than. Còn yêu cầu về tính lãi quá hạn bị đình chỉ do cho rằng đã hết thời hiệu khởi kiện.

Cả hai bên sau đó đều kháng cáo.

Đan Ka đề nghị được thanh toán thêm tiền lãi chậm trả. Trong khi đó, Nhiệt điện Hải Phòng đề nghị bác toàn bộ yêu cầu của đối tác hoặc hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án.

Tại cấp phúc thẩm, TAND TP. Hải Phòng cho rằng hợp đồng chưa kết thúc theo cách Nhiệt điện Hải Phòng lập luận.

Theo nội dung thỏa thuận, hợp đồng chỉ hết hiệu lực sau khi hai bên hoàn thành toàn bộ trách nhiệm, nghĩa vụ và tiến hành thanh lý. Trên thực tế, hai doanh nghiệp chưa ký biên bản thanh lý và vẫn tiếp tục trao đổi về việc điều chỉnh giá.

Đáng chú ý, bản án dẫn lại nội dung trao đổi qua ứng dụng Zalo giữa đại diện hai bên ngày 30/5/2024 về việc lập biên bản điều chỉnh hóa đơn cho hợp đồng. Các trao đổi này được ghi nhận trong một vi bằng lập tháng 5/2026.

Tòa án còn nhận định sau văn bản của Nhiệt điện Hải Phòng vào cuối năm 2022, các bên vẫn tiếp tục làm việc để tìm phương án xử lý khoản chênh lệch giá và quyết toán hợp đồng. Vì vậy, không thể lấy thời điểm cuối năm 2022 làm căn cứ xác định để bắt đầu tính thời hiệu khởi kiện.

Trên cơ sở đó, tòa xác định đơn khởi kiện nộp tháng 11/2025 vẫn còn thời hiệu.

Phải trả gần 34,6 tỷ đồng tiền lãi

Sau khi xác định thời hạn khởi kiện còn hiệu lực, đồng nghĩa Nhiệt điện Hải Phòng chậm thực hiện nghĩa vụ thanh toán, tòa phúc thẩm đã chấp nhận yêu cầu tính lãi của Đan Ka.

Khoản lãi được tính trên số tiền chênh lệch giá hơn 80,15 tỷ đồng, với mức lãi suất 10%/năm, từ tháng 5/2022 đến thời điểm xét xử phúc thẩm ngày 29/9/2026. Tổng số tiền phải thanh toán hơn 34,6 tỷ đồng.

Theo phán quyết cuối cùng, Nhiệt điện Hải Phòng phải thanh toán hơn 80,15 tỷ đồng chênh lệch giá của 150.498,99 tấn than và gần 34,65 tỷ đồng tiền lãi. Tổng cộng phải trả 114,8 tỷ đồng.

Ngoài ra, Nhiệt điện Hải Phòng phải chịu hơn 222,8 triệu đồng án phí sơ thẩm và 2 triệu đồng án phí phúc thẩm.

Một năm nhiều biến động tại Nhiệt điện Hải Phòng

Bản án được công bố trong bối cảnh Nhiệt điện Hải Phòng liên tục trải qua những biến động.

Trước đó, ngày 21/5/2026, doanh nghiệp nhận được văn bản của Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an thông báo về việc khởi tố bị can, bắt tạm giam ông Dương Sơn Bá, Tổng Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật, để điều tra về hành vi “Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức”.

Ngay sau đó, HĐQT giao ông Tạ Công Hoan, Chủ tịch HĐQT, đảm nhiệm vai trò người đại diện theo pháp luật thay ông Dương Sơn Bá.

Tại ĐHĐCĐ thường niên tổ chức ngày 24/6, ông Tạ Công Hoan không tham dự và ủy quyền cho ông Trần Duy Anh chủ trì đại hội. Cùng ngày, ông Hoan ký văn bản ủy quyền cho thành viên HĐQT Đoàn Đức Toàn tạm thời thực hiện chức trách, nhiệm vụ và quyền hạn của Chủ tịch HĐQT.

Văn bản ủy quyền không nêu nguyên nhân và có hiệu lực cho tới khi được thay thế hoặc hủy bỏ.

Đến cuối tháng 8, Nhiệt điện Hải Phòng nhận được thông tin từ gia đình về việc ông Tạ Công Hoan qua đời tại nhà riêng.

Sau đó, ông Đoàn Đức Toàn tiếp tục được giao thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch HĐQT.

Đầu tháng 10, HĐQT công ty lại tiếp tục điều chỉnh nhân sự, giao ông Bùi Trung Sơn thay mặt HĐQT thực hiện chức trách, nhiệm vụ và quyền hạn của Chủ tịch.

Ở bộ máy điều hành, ông Trần Xuân Trường từng được giao thực hiện nhiệm vụ Quyền Tổng Giám đốc. Sau đó, ông Lê Anh Tân, Phó Tổng Giám đốc, tiếp nhận nhiệm vụ và quyền hạn của Quyền Tổng Giám đốc cho đến khi HĐQT có phương án nhân sự thay thế.

Thông tin mới nhất về nhân sự, ngày 13/10 vừa qua, trước thềm ĐHĐCĐ bất thường, Nhiệt điện Hải Phòng đã chính thức ra Nghị quyết về miễn nhiệm chức danh Tổng Giám đốc đối với ông Dương Sơn Bá. Công ty sẽ tổ chức ĐHĐCĐ bất thường vào 4/12 tới đây.

Bất chấp biến động thượng tầng, hoạt động sản xuất của doanh nghiệp vẫn được duy trì. Nhiệt điện Hải Phòng đang vận hành hai nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng 1 và 2 với tổng cộng bốn tổ máy, tổng công suất 1.200MW.

Năm 2025, doanh thu thuần đạt 9.731 tỷ đồng, giảm 12% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 421 tỷ đồng, tăng 63%.

Riêng 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần đạt 6.081 tỷ đồng và lãi sau thuế ở mức 508 tỷ đồng, cao hơn lợi nhuận đạt được cả năm 2025. Tại thời điểm cuối quý II/2026, tổng tài sản đạt gần 7.600 tỷ đồng.