Không riêng đột quỵ, đây cũng là căn bệnh nguy hiểm liên tục bùng phát trong thời tiết lạnh

Những ngày đầu tháng 1/2026, thời tiết tại nhiều địa phương khu vực Bắc Trung Bộ và miền Bắc liên tục chuyển lạnh, nền nhiệt giảm sâu, độ ẩm không khí tăng cao. Cái lạnh kéo dài không chỉ gây ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày mà còn trở thành “chất xúc tác” khiến nhiều bệnh lý đường hô hấp bùng phát mạnh, đặc biệt là các bệnh phổi mạn tính.

Tại nhiều cơ sở y tế chuyên khoa, số lượng bệnh nhân nhập viện vì khó thở, viêm phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản đang gia tăng rõ rệt, trong đó phần lớn là người cao tuổi.

Ghi nhận tại Khoa Nội II, Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh cho thấy, số bệnh nhân nhập viện trong những ngày rét đậm tăng cao so với ngày thường. Không ít trường hợp nhập viện trong tình trạng nặng, khó thở kéo dài, phải điều trị tích cực và tái đi tái lại nhiều lần.

Ông Nguyễn Văn Hinh (73 tuổi, trú tại xã Hương Sơn, Hà Tĩnh) là một trong những bệnh nhân đang điều trị nội trú tại bệnh viện. Ông Hinh có tiền sử mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính nhiều năm nay. Theo ông, cứ mỗi khi trời trở lạnh, bệnh lại tái phát với các triệu chứng ho liên tục, khó thở cả ngày lẫn đêm.

Theo chia sẻ của bệnh nhân, mỗi khi trời lạnh là khó thở và ho suốt ngày đêm. Năm nào cũng phải vào viện vài ba lần, có đợt mới ra được ít hôm lại phải quay lại. Bác sĩ dặn phải giữ ấm, uống thuốc đều, nhưng người già chỉ cần trở trời là chịu không nổi.

Không chỉ bệnh nhân mắc COPD, nhiều người cao tuổi khác cũng phải nhập viện vì các bệnh lý hô hấp cấp tính. Ông V.T.H. (68 tuổi, trú tại phường Trần Phú, Hà Tĩnh) cho biết, khoảng một tuần trở lại đây ông xuất hiện tình trạng ho nhiều, mệt mỏi, uể oải, sụt cân nhanh. Khi đến bệnh viện thăm khám, ông được chẩn đoán viêm phổi và phải điều trị tích cực.

Theo thống kê của Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh, vào mùa lạnh, số bệnh nhân nhập viện do các bệnh lý phổi mạn tính thường tăng từ 30-40% so với thời điểm bình thường. Trung bình mỗi ngày, bệnh viện tiếp nhận khoảng gần 100 bệnh nhân điều trị nội trú, tuy nhiên trong những ngày thời tiết rét đậm, con số này đã tăng lên gần 140 bệnh nhân. Phần lớn là người cao tuổi, người có tiền sử mắc COPD, hen phế quản hoặc viêm phổi tái diễn.

Nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng, phải hỗ trợ oxy, sử dụng thuốc giãn phế quản, thở máy không xâm nhập để kiểm soát cơn hen và cơn khó thở cấp. Trước áp lực gia tăng bệnh nhân, bệnh viện đã chủ động bố trí thêm nhân lực, chuẩn bị đầy đủ thuốc men, trang thiết bị y tế và duy trì trực cấp cứu 24/24 giờ nhằm đảm bảo tiếp nhận và điều trị kịp thời cho người bệnh.

Song song với công tác điều trị, Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh tiếp tục duy trì hiệu quả phòng Quản lý bệnh nhân COPD và hen phế quản. Hiện có gần 400 bệnh nhân trên địa bàn toàn tỉnh được quản lý, theo dõi định kỳ, nhận thuốc và tuân thủ điều trị tại bệnh viện, qua đó giúp hạn chế tối đa các đợt cấp phải nhập viện do bệnh tiến triển nặng.

Lý giải nguyên nhân khiến các bệnh phổi gia tăng trong mùa lạnh, các chuyên gia y tế tỉnh Hà Tĩnh cho biết, người cao tuổi, đặc biệt là người trên 65 tuổi và người có bệnh nền như COPD, hen phế quản, tim mạch, đái tháo đường có nguy cơ mắc viêm phổi nặng cao hơn khi thời tiết lạnh.

Các chuyên gia nhấn mạnh, khi trời lạnh, niêm mạc họng và niêm mạc đường hô hấp dễ bị khô, thiếu độ ẩm, làm giảm khả năng loại bỏ vi khuẩn, virus và bụi bẩn. Bên cạnh đó, nhiều loại virus phát triển mạnh trong điều kiện lạnh ẩm, làm gia tăng các bệnh lý đường hô hấp như hen phế quản và COPD.

Đối với bệnh nhân COPD, việc tuân thủ điều trị hàng ngày đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như ho nhiều hơn, khạc đờm tăng, sốt hoặc khó thở nặng lên, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo, mùa đông là thời điểm người cao tuổi cần được quan tâm và chăm sóc đặc biệt. Việc giữ ấm cơ thể, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và vận động hợp lý là những biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao trong phòng ngừa bệnh tật.

Để bảo vệ sức khỏe đường hô hấp trong mùa lạnh, người dân cần giữ ấm cơ thể đúng cách, đặc biệt là vào sáng sớm và buổi tối; chú ý giữ ấm cổ, ngực, bàn tay và bàn chân. Môi trường sống cần được giữ sạch sẽ, thông thoáng, tránh ẩm mốc; tuyệt đối không đốt than, củi trong phòng kín. Bên cạnh đó, việc đeo khẩu trang khi ra ngoài, tránh xa khói thuốc lá, thuốc lào, uống đủ nước, tăng cường rau xanh và trái cây, hạn chế rượu bia cũng góp phần bảo vệ lá phổi.

Các chuyên gia khuyến cáo người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính nên chủ động tiêm phòng vaccine cúm mùa và phế cầu để giảm nguy cơ mắc viêm phổi nặng. Khi có các triệu chứng như ho kéo dài, khó thở, mệt mỏi bất thường, cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Việc chủ động phòng bệnh không chỉ giúp người dân vượt qua mùa đông an toàn mà còn góp phần giảm áp lực cho các cơ sở y tế. Bảo vệ lá phổi chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe và chất lượng cuộc sống trong những ngày thời tiết lạnh giá.