Kinh tế Mỹ lộ 'điểm yếu' mới, Fed nhận thêm tín hiệu quan trọng trước cuộc họp tháng 10

Theo báo cáo của Cục Thống kê Lao động Mỹ, số việc làm phi nông nghiệp tăng 29.000 trong tháng 9, sau khi điều chỉnh yếu tố mùa vụ. Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp nhích lên 4,2%.

Trước đó, các nhà kinh tế được Dow Jones khảo sát dự báo nền kinh tế sẽ tạo thêm khoảng 84.000 việc làm và tỷ lệ thất nghiệp ở mức 4,1%.

Không chỉ số liệu tháng 9 gây thất vọng, dữ liệu của các tháng trước cũng bị điều chỉnh giảm đáng kể.

Số việc làm mới trong tháng 8 được hạ xuống còn 133.000, trong khi tháng 7 từ mức tăng trước đó được điều chỉnh thành giảm 10.000 việc làm. Tổng cộng, số việc làm của 2 tháng này thấp hơn 60.000 so với công bố ban đầu.

Phản ứng của thị trường diễn ra gần như ngay lập tức. Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ tăng mạnh, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc giảm. Nhà đầu tư cho rằng báo cáo việc làm yếu làm giảm đáng kể khả năng Fed tiếp tục nâng lãi suất trong tháng 10.

Theo công cụ FedWatch của CME Group, xác suất thị trường đặt cược Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 27/10 đến 28/10 đã tăng lên 82,8%.

Thomas Simons, kinh tế trưởng phụ trách Mỹ tại Jefferies, cho rằng báo cáo việc làm mới gần như khép lại khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 10.

Ông cho biết đà tuyển dụng mạnh trong tháng 8 từng khiến giới phân tích kỳ vọng xu hướng này tiếp tục trong tháng 9. Tuy nhiên, số liệu mới cho thấy tháng 8 có thể chỉ là một nhịp phục hồi tạm thời sau giai đoạn tuyển dụng rất yếu trong tháng 6 và tháng 7.

Thị trường lao động chậm lại nhưng chưa suy yếu rõ rệt

Dù vậy, bức tranh thị trường lao động không hoàn toàn tiêu cực.

Khảo sát hộ gia đình, nguồn dữ liệu dùng để tính tỷ lệ thất nghiệp, cho thấy số người có việc làm tăng 406.000 trong tháng. Lực lượng lao động tăng 485.000 người, trong khi tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tăng 0,2 điểm %, lên 61,8%, cao nhất kể từ tháng 5.

Một thước đo thất nghiệp rộng hơn, bao gồm những người nản chí không còn tìm việc và lao động bán thời gian vì lý do kinh tế, giảm nhẹ xuống 7,6%, thấp nhất kể từ tháng 1/2025.

Điều này củng cố nhận định rằng thị trường lao động Mỹ hiện ở trạng thái “tuyển ít, sa thải cũng ít”. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần vẫn duy trì ở mức thấp, trong khi một số chỉ báo cho thấy tốc độ sa thải vẫn ở mức thấp nhất trong nhiều năm.

Phần lớn số việc làm mới trong tháng 9 đến từ y tế, với 17.000 vị trí. Xây dựng tăng 11.000 việc làm, trong khi sản xuất tăng 9.000.

Ngược lại, khu vực chính phủ giảm 17.000 việc làm, dịch vụ lao động tạm thời giảm 11.000 và ngành thông tin mất 10.000 việc làm. Lĩnh vực tài chính cũng giảm 7.000 vị trí.

Tiền lương tăng chậm nhất hơn 5 năm

Một tín hiệu đáng chú ý khác là tốc độ tăng lương tiếp tục hạ nhiệt.

Thu nhập bình quân mỗi giờ chỉ tăng 0,1% trong tháng 9. So với cùng kỳ năm trước, mức tăng đạt 3%, thấp nhất kể từ tháng 5/2021.

Con số này cũng thấp hơn dự báo của Phố Wall, lần lượt là 0,3% theo tháng và 3,1% theo năm.

Thời gian làm việc trung bình duy trì ở mức 34,6 giờ mỗi tuần.

Heather Long, kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, cho rằng người lao động Mỹ đang cảm nhận rõ tình trạng thiếu cơ hội việc làm, trong khi tăng trưởng tiền lương tiếp tục chậm lại.

Tuy nhiên, bà vẫn đánh giá thị trường lao động ở trạng thái tương đối ổn định và cho rằng số liệu tháng 9 chưa chắc khiến Fed từ bỏ khả năng tăng lãi suất vào tháng 12.

Fed có thêm lý do để chờ

Báo cáo việc làm được công bố trong bối cảnh Fed đang cân nhắc bước đi tiếp theo sau khi nâng lãi suất thêm 0,25 điểm % trong tháng 9.

Các quan chức Fed gần đây phát tín hiệu rằng họ chưa cần vội hành động thêm trong tháng 10. Số liệu việc làm yếu hơn dự kiến càng củng cố khả năng ngân hàng trung ương chờ tới tháng 12 nếu muốn tiếp tục tăng lãi suất.

Tuy nhiên, lạm phát vẫn là vấn đề lớn hơn đối với Fed. Thước đo lạm phát lõi mà ngân hàng trung ương ưu tiên theo dõi gần đây vẫn ở mức khoảng 3% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể mục tiêu 2%.

Nói cách khác, Fed đang đứng trước 2 tín hiệu trái chiều: thị trường lao động có dấu hiệu hạ nhiệt, nhưng lạm phát vẫn chưa giảm về mức mục tiêu.

Kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng mạnh

Sự yếu đi của số liệu việc làm cũng tương phản với nhiều chỉ báo kinh tế vĩ mô khác.

Bộ Thương mại Mỹ gần đây nâng ước tính tăng trưởng GDP quý I lên 2,5% và quý II lên 2,2%. Trong khi đó, mô hình GDPNow của Fed Atlanta hiện theo dõi tăng trưởng quý III ở mức khoảng 3,7%.

Điều này cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì động lực tăng trưởng đáng kể, dù thị trường lao động đang xuất hiện một điểm yếu bất ngờ.

Với báo cáo tháng 9, giới đầu tư hiện nghiêng mạnh hơn về kịch bản Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp cuối tháng 10, trước khi cân nhắc lại vào tháng 12 nếu lạm phát tiếp tục cao và thị trường lao động không suy yếu đáng kể.