Lái dòng xe này mỗi ngày giúp não trẻ lâu hơn, cực tốt cho người già

Trong nhiều năm qua, xe số tự động dần trở thành lựa chọn phổ biến nhờ sự tiện lợi, đặc biệt tại các đô thị đông đúc. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Nhật Bản lại cho thấy việc điều khiển xe số sàn không chỉ mang đến trải nghiệm lái thú vị mà còn có thể đem lại lợi ích đáng kể cho não bộ, nhất là ở người trung niên và cao tuổi.

Theo nghiên cứu do Giáo sư Ryuta Kawashima thuộc Tohoku University cùng các cộng sự thực hiện, chuỗi thao tác liên tục khi điều khiển xe số sàn giúp kích hoạt mạnh vùng vỏ não trước trán – khu vực đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động nhận thức của con người.

Khác với xe số tự động, người lái xe số sàn phải phối hợp đồng thời nhiều thao tác như đạp chân côn, chuyển số, điều chỉnh chân ga và quan sát tình huống giao thông. Những chuyển động này diễn ra liên tục, đòi hỏi não bộ phải xử lý đồng thời nhiều luồng thông tin về vận động, tốc độ và môi trường xung quanh.

Kết quả đo hoạt động não cho thấy chính quá trình phối hợp này tạo ra các kích thích mạnh lên vùng vỏ não trước trán (prefrontal cortex). Đây là khu vực chịu trách nhiệm về trí nhớ ngắn hạn, khả năng tập trung, lập kế hoạch và đưa ra quyết định trong thời gian ngắn.

Trong khi đó, với xe số tự động, phần lớn thao tác ngắt ly hợp và chuyển tỷ số truyền đã được hộp số đảm nhiệm. Điều này giúp việc lái xe trở nên dễ dàng hơn nhưng đồng thời cũng khiến một số hoạt động xử lý của não không còn phải làm việc với cường độ tương tự như khi điều khiển xe số sàn.

Các nhà nghiên cứu cho rằng việc thường xuyên kích thích vùng vỏ não trước trán thông qua thao tác lái xe số sàn có thể được xem như một dạng "bài tập" dành cho não bộ. Theo nhóm nghiên cứu, quá trình này có khả năng giúp duy trì chức năng nhận thức, hỗ trợ cải thiện sự tập trung và góp phần làm chậm sự suy giảm nhận thức liên quan đến tuổi tác nếu được duy trì trong thời gian dài. Đặc biệt, lợi ích này được đánh giá có ý nghĩa đối với nhóm người trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng lưu ý rằng đây là yếu tố hỗ trợ chứ không phải phương pháp điều trị hay phòng ngừa tuyệt đối các bệnh lý thần kinh.

Giáo sư Ryuta Kawashima từ lâu được biết đến là một trong những chuyên gia hàng đầu về khoa học thần kinh và nghiên cứu chức năng não. Ông nổi tiếng với nhiều công trình về rèn luyện nhận thức và từng tham gia phát triển loạt trò chơi luyện não "Brain Age" của Nintendo.

Phát hiện nói trên được công bố trong bối cảnh xe số sàn đang dần biến mất trên thị trường ô tô toàn cầu. Theo số liệu được nhóm nghiên cứu dẫn lại, tại Nhật Bản, xe số sàn chỉ còn chiếm khoảng 1-2% lượng xe mới bán ra. Tại Mỹ, tỷ lệ này thậm chí chỉ còn khoảng 0,7% trong năm 2024, trong khi một số quốc gia châu Âu như Tây Ban Nha và Italy vẫn duy trì tỷ lệ sử dụng cao hơn đáng kể.

Xu hướng điện hóa và sự phát triển của các dòng xe sử dụng hộp số tự động khiến cơ hội tiếp cận xe số sàn ngày càng ít. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, những người vẫn duy trì kỹ năng lái xe số sàn có thể vô tình đang thực hiện một hoạt động giúp não bộ được rèn luyện mỗi ngày.

Dù vậy, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng việc bảo vệ sức khỏe não bộ cần được thực hiện bằng nhiều biện pháp đồng thời như duy trì vận động thể chất, ngủ đủ giấc, ăn uống lành mạnh, học hỏi kỹ năng mới và kiểm soát tốt các bệnh lý mạn tính. Lái xe số sàn có thể là một hoạt động mang lại lợi ích nhận thức, nhưng không nên được xem là giải pháp duy nhất để ngăn ngừa lão hóa não.