Lần đầu tiên trên thế giới: Robot hình người thực hiện thành công 2 ca phẫu thuật, bác sĩ có thể điều khiển từ xa

Nghiên cứu do nhóm chuyên gia tại Đại học California San Diego (UCSD) thực hiện gồm hai ca phẫu thuật trên động vật có vú kích thước lớn.

Ở ca đầu tiên, một bác sĩ phẫu thuật phối hợp với robot hình người để cắt túi mật. Ca thứ hai được thực hiện hoàn toàn bởi 2 robot hình người phối hợp với nhau dưới sự điều khiển từ xa của con người.

Theo nhóm nghiên cứu, đây là cột mốc quan trọng, cho thấy robot hình người điều khiển từ xa có thể hỗ trợ bác sĩ trong phòng mổ, đồng thời mở đường cho các ca phẫu thuật từ xa trong tương lai.

Robot hình người có thể giúp giải quyết tình trạng thiếu bác sĩ phẫu thuật

Các nhà nghiên cứu cho rằng robot hình người điều khiển từ xa hoặc hoạt động tự động có thể góp phần giải quyết tình trạng thiếu bác sĩ phẫu thuật trên toàn cầu, đặc biệt tại những khu vực vùng sâu, vùng xa hoặc nơi thiếu dịch vụ y tế chuyên khoa.

Nhờ sở hữu hình dáng giống con người và khả năng di chuyển linh hoạt, loại robot này có thể đảm nhiệm nhiều công việc hơn các hệ thống robot phẫu thuật truyền thống, từ hỗ trợ trong phòng mổ đến hoạt động tại bệnh viện dã chiến, vùng thiên tai hay các nhiệm vụ cứu hộ.

Hiện nay, phần lớn robot phẫu thuật thương mại là những hệ thống chuyên dụng với 3 đến 4 cánh tay robot, phần mềm độc quyền và bộ dụng cụ riêng. Chúng có trọng lượng khoảng 816kg, đòi hỏi phòng mổ được thiết kế chuyên biệt, thời gian lắp đặt dài cùng đội ngũ kỹ thuật hỗ trợ, khiến chi phí rất cao và khó triển khai ngoài các trung tâm y tế lớn.

Trong khi đó, robot được sử dụng trong nghiên cứu, có tên Surgie, chỉ cao khoảng 1,5m, nặng 27kg. Thiết kế nhỏ gọn giúp robot có thể hoạt động ngay trong các phòng mổ hiện có mà không cần cải tạo hạ tầng, phù hợp với các cơ sở y tế có nguồn lực hạn chế.

Để thực hiện phẫu thuật, nhóm nghiên cứu đã phát triển các bộ chuyển đổi cho phép Surgie sử dụng các dụng cụ phẫu thuật tiêu chuẩn. Theo các bác sĩ tham gia thử nghiệm, hệ thống điều khiển của robot mang lại cảm giác trực quan và tự nhiên hơn so với nhiều nền tảng robot phẫu thuật hiện nay.

Kết quả thử nghiệm cho thấy robot đạt độ chính xác tương đương các hệ thống robot phẫu thuật tiên tiến, chứng minh rằng những robot hình người nhỏ gọn vẫn có thể thực hiện các thao tác ngoại khoa với chất lượng cao.

Vẫn còn nhiều thách thức trước khi đưa vào bệnh viện

Dù đạt kết quả khả quan, các nhà khoa học cho biết công nghệ này vẫn cần tiếp tục hoàn thiện trước khi có thể ứng dụng rộng rãi.

Trong quá trình phẫu thuật, robot phải được hiệu chỉnh nhiều lần, khiến thời gian thực hiện kéo dài hơn so với các hệ thống robot hiện có. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cho rằng đây là hạn chế thường gặp ở giai đoạn đầu phát triển công nghệ. Họ dẫn chứng những ca nội soi bằng robot đầu tiên từng mất nhiều giờ để hoàn thành, nhưng hiện nay chỉ còn khoảng 30 phút nhờ quá trình cải tiến liên tục.

Một thách thức khác là độ trễ tín hiệu, tức khoảng thời gian từ khi bác sĩ thao tác điều khiển đến khi robot thực hiện chuyển động. Việc giảm độ trễ sẽ đóng vai trò quyết định nếu muốn triển khai các ca phẫu thuật từ xa ở khoảng cách hàng nghìn km.

Hướng tới phòng mổ nơi con người và robot làm việc cùng nhau

Ngoài việc trực tiếp tham gia phẫu thuật, nhóm nghiên cứu kỳ vọng robot hình người sẽ đảm nhiệm thêm nhiều công việc khác trong phòng mổ như lấy dụng cụ, hỗ trợ nhân viên y tế thực hiện các thao tác thường quy hoặc dọn dẹp sau ca mổ, qua đó giảm áp lực cho đội ngũ y tế và nâng cao hiệu quả vận hành.

Ông Michael Yip, giảng viên Khoa Kỹ thuật Điện và Máy tính của Đại học California San Diego, đồng thời là đồng tác giả cấp cao của nghiên cứu, cho biết mục tiêu cuối cùng là xây dựng "phòng mổ của tương lai", nơi robot hình người và con người phối hợp như một đội ngũ thống nhất để thực hiện các ca phẫu thuật, không chỉ trong bệnh viện mà cả ở những môi trường đặc biệt như vùng thiên tai hoặc bệnh viện dã chiến.

Theo IE