Làng du lịch tốt nhất thế giới của Việt Nam sắp kín phòng dịp lễ 2/9

Nằm dưới chân cột cờ Lũng Cú (xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang), Lô Lô Chải là một trong những ngôi làng hiếm hoi còn lưu giữ khá nguyên vẹn bản sắc văn hóa của đồng bào Lô Lô. Từ một thôn vùng cao có đời sống phụ thuộc vào nương rẫy, nơi đây đã trở thành điểm đến được nhiều du khách trong và ngoài nước lựa chọn khi khám phá cực Bắc.

Đặc biệt, mỗi dịp lễ, Tết, Lô Lô Chải lại tấp nập du khách tìm đến để tham quan, trải nghiệm cuộc sống bản địa, thưởng thức ẩm thực và hòa mình vào những nét văn hóa truyền thống đặc sắc của người Lô Lô.

Kín phòng trước kỳ nghỉ Quốc khánh

Theo ông Sình Dỉ Gai - trưởng thôn Lô Lô Chải, dù còn hơn một tuần nữa mới đến kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9, lượng khách dự kiến năm nay đã tăng mạnh. Hệ thống cơ sở lưu trú tại làng gần như kín phòng, phần lớn các homestay đã được du khách đặt trước.

Toàn thôn hiện có 68 hộ làm homestay. Trong đó, 64 hộ đã kín phòng cho dịp lễ, còn 4 hộ mới hoàn thiện homestay nhưng chưa hoàn tất thủ tục nên chưa thể đón khách.

“Lượng khách năm nay tăng mạnh, mỗi đêm dự kiến có hơn 1.300 người”, ông Gai cho biết.

Không chỉ lưu trú, nhiều du khách còn tìm đến Lô Lô Chải để trải nghiệm đời sống và văn hóa bản địa. Những hoạt động như đốt lửa trại, giao lưu văn nghệ, thưởng thức ẩm thực và tìm hiểu phong tục của người Lô Lô trở thành điểm hấp dẫn đối với du khách.

Đáng chú ý, trong dịp Quốc khánh năm nay, Lô Lô Chải tổ chức lễ cúng tổ tiên truyền thống của người Lô Lô. Theo phong tục, lễ thường diễn ra vào ngày 24 và 25/7 Âm lịch nhưng năm nay, địa phương thống nhất tổ chức vào ngày 30/8 Dương lịch (tức ngày 18/7 Âm lịch) nhằm tạo điều kiện để du khách có cơ hội trực tiếp tìm hiểu và trải nghiệm nét văn hóa đặc sắc này.

Đây là nghi lễ mang ý nghĩa cầu mong tổ tiên phù hộ cho gia đình, cộng đồng có một năm làm ăn thuận lợi, cuộc sống bình an, không bệnh tật. Trong khuôn khổ lễ còn có các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ.

Từ nương rẫy đến làng du lịch hút khách

Nhắc đến Lô Lô Chải, người ta thường nhớ ngay đến một ngôi làng vùng cao nhộn nhịp, nơi du khách trong và ngoài nước thích thú ngắm nhìn những ngôi nhà trình tường, những bờ rào đá xám hay những bộ trang phục rực rỡ sắc màu. Tuy nhiên, trước khi có được những gam màu tươi sáng ấy, Lô Lô Chải từng là một vùng đất còn nhiều khó khăn.

Trước đây, cuộc sống của người dân chủ yếu dựa vào nương rẫy. Giữa địa hình vùng cao khắc nghiệt, đầy sỏi đá, mỗi năm chỉ trông vào một vụ mùa, được mùa thì cuộc sống bớt chật vật, còn mất mùa, cái nghèo lại đeo bám. Sự đổi thay của Lô Lô Chải bắt đầu rõ nét từ khi du lịch cộng đồng được đầu tư phát triển.

Theo ông Sình Dỉ Gai, trước khi làm du lịch, số hộ nghèo trong làng khá cao. Cuộc sống khi ấy cũng gắn với những hành trình không dễ dàng. Từ làng ra chợ khoảng 24km, nhiều người phải đi bộ từ sáng đến chiều mới có thể trở về nhà.

Bước ngoặt đến khi Lô Lô Chải được huyện Đồng Văn (cũ) đầu tư xây dựng thành làng văn hóa du lịch cộng đồng gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới. Từ những hộ đầu tiên làm homestay, người dân dần học cách đón khách, phục vụ ăn uống và tổ chức các hoạt động trải nghiệm văn hóa ngay tại bản.

Du lịch ngày càng khởi sắc cũng đưa tên tuổi Lô Lô Chải đến gần hơn với du khách. Ngày 17/10/2025, ngôi làng được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) lựa chọn vào danh sách “Làng du lịch tốt nhất thế giới 2025”, góp phần gia tăng sức hút cho điểm đến dưới chân cột cờ Lũng Cú.

Ông Gai hào hứng bày tỏ, du lịch không chỉ mang thêm nguồn thu mà còn làm thay đổi đáng kể cuộc sống của người dân. Nhiều gia đình có điều kiện mua xe máy, việc đi lại thuận tiện hơn. Sau khi sáp nhập thôn, toàn thôn mới hiện còn 15 hộ nghèo, trong khi trước đây số hộ nghèo cao hơn nhiều.

Một thay đổi đáng chú ý khác nằm ở thế hệ trẻ. Thay vì rời quê đi làm xa tại các khu công nghiệp, con em những gia đình làm du lịch có thêm cơ hội học tập, trau dồi ngoại ngữ và các kỹ năng phục vụ để sau này trở về tiếp tục công việc của gia đình.

Để người dân có thể làm du lịch bài bản hơn, Sở Văn hóa tỉnh Tuyên Quang thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn. Mỗi năm có khoảng 2-3 lớp, tập trung vào tiếng Anh, nấu ăn và kỹ năng phục vụ du khách.

Tuy nhiên, lượng khách tăng nhanh cũng đặt ra những áp lực mới đối với một ngôi làng vùng cao có quy mô không lớn. Theo trưởng thôn, vào những thời điểm đông khách, tình trạng quá tải và rác thải từng ảnh hưởng đến cảnh quan, trong khi đây lại là một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sức hấp dẫn của Lô Lô Chải.

Để cải thiện tình hình, các thùng rác được bố trí thêm quanh làng. Chính quyền xã cũng duy trì đội môi trường thu gom rác hằng ngày, nhằm hạn chế tác động của lượng khách ngày càng tăng.

Từ một ngôi làng sống chủ yếu nhờ nương rẫy, Lô Lô Chải nay đã có thêm sinh kế từ du lịch. Những căn homestay trở thành nguồn thu của nhiều gia đình, người trẻ có thêm lý do để trở về quê, còn văn hóa truyền thống trở thành một phần quan trọng trong sản phẩm du lịch.