Mô hình AI Trung Quốc bất ngờ vượt Google và Meta, dẫn đầu thế giới về lượt tải

Trong 6 tháng qua, Qwen, dòng mô hình AI mã nguồn mở của Alibaba, đã vượt mốc 3 tỷ lượt tải trên toàn cầu, bỏ xa các mô hình của Meta, Alphabet và nhiều đối thủ Trung Quốc. Kết quả này đưa Qwen trở thành mô hình AI có lượng tải về lớn nhất thế giới, đồng thời cho thấy cuộc cạnh tranh AI đang chuyển dần từ chất lượng mô hình sang khả năng xây dựng hệ sinh thái.

Hơn 3 tỷ lượt tải

Điểm đáng chú ý là Qwen không chỉ được sử dụng như một mô hình AI độc lập mà đang dần trở thành nền tảng để các nhà phát triển xây dựng những sản phẩm và mô hình mới.

Brian Chesky, CEO Airbnb, cho biết công ty đang sử dụng nhiều mô hình mã nguồn mở Qwen trong hoạt động thực tế, đặc biệt để phát triển các AI agent phục vụ khách hàng. Theo ông, Qwen có thể hoạt động tốt hơn OpenAI ở một số tác vụ, đồng thời có tốc độ xử lý nhanh và chi phí thấp.

Trong khi giới công nghệ vẫn tập trung vào câu hỏi liệu DeepSeek, Qwen hay Kimi có thể vượt ChatGPT hoặc Claude trong các bài kiểm tra chuẩn hay không, một số chuyên gia cho rằng cuộc cạnh tranh quan trọng hơn đang diễn ra ở phía sau.

Cheng Shih chia, Chủ tịch iKala Interactive Media AI, nhận định cuộc đua này không đơn thuần là sự cạnh tranh giữa các mô hình AI. Theo ông, Trung Quốc đang tận dụng mã nguồn mở để hình thành một hệ sinh thái AI toàn cầu, tương tự một “Vành đai và Con đường” mới trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Alibaba cho biết dòng Qwen hiện đã công khai hơn 460 mô hình, trong khi cộng đồng phát triển xung quanh hệ sinh thái này đã tạo ra hơn 300.000 mô hình phái sinh.

Những con số trên cho thấy tham vọng của Qwen không dừng ở việc trở thành một mô hình AI phổ biến. Alibaba đang hướng tới vị trí nền tảng, nơi các nhà phát triển có thể sử dụng Qwen làm lớp cơ sở để xây dựng các ứng dụng và mô hình AI khác.

Vượt xa Google và Meta

Theo báo cáo mới nhất của Hugging Face, từ đầu năm 2026 đến nay, các mô hình của Google đạt khoảng 418 triệu lượt tải, trong khi Meta đạt khoảng 227 triệu lượt. Con số của Qwen lên tới hơn 3 tỷ lượt, vượt xa cả 2 đối thủ Mỹ.

Lợi thế của mô hình mã nguồn mở nằm ở khả năng tải xuống, chỉnh sửa và tùy biến. Các nhà phát triển có thể sử dụng chúng làm nền tảng để huấn luyện, tinh chỉnh hoặc xây dựng sản phẩm riêng, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một hệ thống AI đóng.

Vì vậy, lượt tải và số lượng mô hình phái sinh ngày càng trở thành những chỉ số quan trọng để đánh giá sức ảnh hưởng của một hệ sinh thái AI. Cuộc đua giờ đây không chỉ là “mô hình nào thông minh hơn”, mà còn là “mô hình nào thu hút được nhiều nhà phát triển hơn”.

Dữ liệu từ Hugging Face cho thấy hệ sinh thái Qwen đã tạo ra khoảng 151.448 mô hình phái sinh, cao gấp 2,6 lần Meta và 4,7 lần hệ sinh thái Llama. Google hiện có khoảng 82.506 mô hình phái sinh.

Một xu hướng khác cũng đang nổi lên. Trong năm 2026, các phòng thí nghiệm AI lớn của Trung Quốc liên tục tung ra những mô hình mã nguồn mở có quy mô tham số rất lớn. Quy mô cao nhất theo từng tháng dao động từ 754 tỷ đến 2,78 nghìn tỷ tham số, trong khi phần lớn các tháng, mức cao nhất của các phòng thí nghiệm Mỹ vẫn dưới 130 tỷ tham số.

Các mô hình AI Trung Quốc đồng thời có xu hướng sử dụng giấy phép cởi mở hơn. Trong 178 mô hình của Trung Quốc được công bố năm 2026 với quy mô từ 20 tỷ tham số trở lên, khoảng 59% sử dụng giấy phép Apache 2.0 và 22% sử dụng MIT. Không có mô hình nào trong nhóm này giới hạn việc sử dụng chỉ cho mục đích phi thương mại.

Qwen, Kimi K3 của Moonshot AI và DeepSeek đang theo đuổi cùng một công thức: hiệu năng ngày càng cao, chi phí thấp và tương đối dễ triển khai. Đà tăng trưởng của Qwen cho thấy chiến lược này đang vượt ra ngoài thị trường Trung Quốc.

Giá rẻ trở thành lợi thế cạnh tranh

Chi phí là một trong những vũ khí quan trọng giúp các mô hình AI Trung Quốc thu hút người dùng.

Tại Trung Quốc, API của Qwen có mức giá đầu vào chỉ bằng khoảng 1/10 so với các mô hình Mỹ tương đương, trong khi giá đầu ra thấp hơn khoảng 3 đến 5 lần. Với những doanh nghiệp xử lý hàng triệu hoặc thậm chí hàng tỷ token mỗi ngày, khác biệt này có thể tác động trực tiếp đến quyết định lựa chọn mô hình.

DeepSeek gần đây cũng điều chỉnh giá dòng V4 chủ lực. Trong giờ cao điểm, mức giá mới tăng hơn 3 lần, cao hơn 4 lần so với mức hiện tại. Tuy nhiên, ngay cả sau đợt tăng giá, chi phí của DeepSeek vẫn được đánh giá thấp hơn đáng kể so với nhiều đối thủ Mỹ.

Trong khi đó, các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc tiếp tục rút ngắn khoảng cách với những mô hình đóng tiên tiến của OpenAI và Anthropic.

Hugging Face nhận định Qwen đang ngày càng giữ vai trò quan trọng trong hệ sinh thái AI mở. Với những nhà phát triển cần lựa chọn mô hình để tinh chỉnh hoặc triển khai, Qwen đang dần trở thành một lựa chọn mặc định trong quy trình phát triển.

Alibaba muốn nhiều hơn 3 tỷ lượt tải

Con số 3 tỷ lượt tải có ý nghĩa lớn, nhưng điều Alibaba thực sự hướng tới có thể nằm ở hiệu ứng mạng lưới mà nó tạo ra.

Khi ngày càng nhiều nhà phát triển sử dụng Qwen, số lượng mô hình phái sinh và ứng dụng được xây dựng trên nền tảng này sẽ tăng lên. Hệ sinh thái càng lớn lại càng có khả năng thu hút thêm nhà phát triển và doanh nghiệp, tạo thành một vòng xoáy tăng trưởng tự củng cố.

Alibaba cũng đang tận dụng Alibaba Cloud để đưa Qwen tới các thị trường như Đông Nam Á và châu Phi, qua đó mở rộng phạm vi của hệ sinh thái ra ngoài Trung Quốc.

Điều này có thể khiến cuộc đua AI Mỹ Trung trong giai đoạn tới thay đổi đáng kể. Thước đo thành công không còn chỉ là ai sở hữu mô hình có điểm benchmark cao nhất, mà còn là ai có thể xây dựng một hệ sinh thái đủ lớn để các nhà phát triển và doanh nghiệp toàn cầu khó có thể bỏ qua.

Nếu Qwen tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng về lượt tải, số mô hình phái sinh và mức độ sử dụng trong doanh nghiệp, Alibaba có thể biến 3 lợi thế gồm mã nguồn mở, chi phí thấp và hệ sinh thái cloud thành một trong những công cụ cạnh tranh quan trọng của Trung Quốc trong cuộc đua AI toàn cầu.