Một mặt hàng của Việt Nam bị cáo buộc bán phá giá gần 40% tại Nam Phi

Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) cho biết Ủy ban Quản lý Thương mại Quốc tế Nam Phi (ITAC) vừa chính thức khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với mặt hàng xi măng Portland có xuất xứ hoặc nhập khẩu từ Việt Nam và Mozambique.

Vụ việc được khởi xướng trên cơ sở đơn yêu cầu của các nhà sản xuất xi măng tại Nam Phi gồm Afrimat, Intercement và Dangote Cement. Các doanh nghiệp này cáo buộc xi măng nhập khẩu từ Việt Nam và Mozambique được bán phá giá vào thị trường Liên minh Thuế quan miền Nam châu Phi (SACU), gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất nội địa.

Sản phẩm bị điều tra là xi măng Portland thuộc phân nhóm thuế 2523.29. Thời kỳ điều tra bán phá giá được xác định từ ngày 1/1/2025 đến 31/12/2025, trong khi thời kỳ xem xét thiệt hại kéo dài từ năm 2023 đến năm 2025.

Đáng chú ý, ITAC đưa ra biên độ bán phá giá cáo buộc đối với các doanh nghiệp Việt Nam lên tới 37,04%. Cơ quan điều tra cho biết đã so sánh giá trị thông thường dựa trên bảng giá vật liệu xây dựng do Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ninh công bố với giá xuất khẩu được trích xuất từ dữ liệu của Cơ quan Thuế Nam Phi, sau khi điều chỉnh chi phí vận chuyển.

Phía Nam Phi đồng thời đánh giá gộp tác động của hàng nhập khẩu từ Việt Nam và Mozambique, cho rằng hàng nhập khẩu giá thấp đã gây kìm giá, ép giá và ảnh hưởng đến sản lượng, lợi nhuận, dòng tiền cũng như việc làm của ngành sản xuất SACU trong giai đoạn 2023-2025.

Trước vụ việc này, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các doanh nghiệp Việt Nam liên quan đặc biệt lưu ý thời hạn và yêu cầu trong quá trình điều tra của ITAC. Theo quy định, doanh nghiệp có 30 ngày để nộp bản trả lời câu hỏi điều tra kể từ ngày thông báo được ban hành hoặc từ khi nhận được thư. Thời gian này có thể được gia hạn tối đa 14 ngày nếu doanh nghiệp có lý do chính đáng và gửi đề nghị trước khi hết hạn.

ITAC cũng yêu cầu doanh nghiệp nộp đồng thời bản trả lời bảo mật và bản tóm tắt công khai. Những hồ sơ không đáp ứng yêu cầu về bản công khai có thể bị xem là đệ trình không đầy đủ.

Khoảng 3-5 tuần sau khi nhận bản trả lời, cơ quan điều tra dự kiến tiến hành thẩm tra thực địa tại doanh nghiệp. Nếu thông tin không thể xác minh do nộp chậm hoặc không đúng yêu cầu, ITAC có quyền sử dụng các dữ kiện sẵn có để đưa ra kết luận, qua đó có thể gây bất lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Cục Phòng vệ thương mại cho rằng doanh nghiệp cần chủ động tham gia và hợp tác đầy đủ trong quá trình điều tra. Cơ quan này dẫn trường hợp điều tra chống lẩn tránh biện pháp chống bán phá giá đối với lốp xe ô tô khởi xướng năm 2024, trong đó doanh nghiệp Việt Nam cung cấp đầy đủ thông tin và được xác định không có hành vi lẩn tránh. Vụ việc sau đó được chấm dứt vào tháng 3/2026 mà không áp dụng thuế chống lẩn tránh đối với Việt Nam.

Để ứng phó với vụ điều tra xi măng, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các hiệp hội và doanh nghiệp liên quan chủ động liên hệ với ITAC để nhận hồ sơ, nghiên cứu kỹ yêu cầu và nộp bản trả lời đúng thời hạn. Doanh nghiệp cũng được khuyến nghị cân nhắc sử dụng tư vấn pháp lý chuyên nghiệp và phối hợp với Cục Phòng vệ thương mại trong suốt quá trình điều tra để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.