Mục tiêu kinh tế tư nhân đóng góp 55-58%GDP: Nghị quyết 68 cần làm gì ngay từ năm bản lề 2026?

Chia sẻ tại Talk show “Động lực để Việt Nam hóa rồng”, TS. Bùi Thanh Minh – Phó Giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV), cho rằng, Nghị quyết 68 mang trong mình hai tư duy nền tảng có ý nghĩa bước ngoặt.

Thứ nhất là tư duy “cởi trói”. Theo TS. Bùi Thanh Minh, với hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực tư nhân vẫn nằm ở đất đai, vốn và nguồn nhân lực chất lượng cao. Nghị quyết 68 hướng tới tháo gỡ những rào cản này, giúp doanh nghiệp có không gian để tồn tại, phục hồi và lớn lên trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Thứ hai là tư duy phát triển, gắn sự lớn mạnh của doanh nghiệp Việt với các bài toán lớn của quốc gia. Doanh nghiệp nhỏ cần được hỗ trợ để vượt qua khó khăn và trưởng thành, doanh nghiệp vừa cần được dẫn dắt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của khu vực FDI và chuỗi giá trị toàn cầu, còn doanh nghiệp lớn cần được tin tưởng giao các bài toán quốc gia, từ hạ tầng, năng lượng đến các ngành công nghiệp nền tảng mới.

“Nghị quyết 68 không phải là đặc quyền cho khu vực tư nhân, mà là đưa kinh tế tư nhân về đúng vị thế mà khu vực này xứng đáng có trong nền kinh tế”, TS. Bùi Thanh Minh nhấn mạnh.

Theo phân tích của Ban IV, khu vực kinh tế nhà nước đã đạt đỉnh đóng góp GDP vào khoảng năm 2019, ở mức 22%. Khu vực FDI cũng đạt ngưỡng tương tự trong giai đoạn 2018–2019, khoảng 21–22% GDP. Trong bối cảnh đó, dư địa tăng trưởng để đưa Việt Nam bứt phá chỉ có thể đến từ khu vực kinh tế tư nhân.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy niềm tin của doanh nghiệp đã bị bào mòn đáng kể. Năm 2023, tăng trưởng đầu tư tư nhân chỉ đạt 2,7%; sang năm 2024, dù có cải thiện nhưng cũng chỉ quanh mức 8,3–8,4% – thấp hơn cả giai đoạn cao điểm Covid-19, khi niềm tin thị trường được duy trì.

“Nghị quyết 68 khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất, vinh danh doanh nhân là ‘chiến sĩ trên mặt trận kinh tế’. Việc trả doanh nhân về đúng vị thế họ xứng đáng được hưởng đã ngay lập tức kích hoạt lại tinh thần đề xuất, dấn thân, tham gia các bài toán lớn của quốc gia”, TS. Bùi Thanh Minh cho biết.

Năm bản lề 2026: 3 ‘nút thắt’ cần tháo gỡ ngay

Theo TS. Bùi Thanh Minh, năm 2026 được coi là năm bản lề của giai đoạn 2026–2030, thậm chí là “cửa sổ cơ hội” để Việt Nam chuyển làn từ con đường phát triển kiểu “quốc lộ” sang “cao tốc”. Để Nghị quyết 68 không dừng lại ở khẩu hiệu, có ba việc cần làm ngay.

Thứ nhất, bảo đảm sự nhất quán trong chính sách để tạo niềm tin chiến lược. Doanh nghiệp chỉ đầu tư dài hạn khi họ tin rằng chính sách không thay đổi đột ngột, không “sáng đúng – chiều sai”. Sự nhất quán từ Trung ương tới địa phương chính là nền móng quan trọng nhất để khơi thông dòng vốn và tinh thần dấn thân của khu vực tư nhân.

Thứ hai, nâng cao hiệu quả thực thi và trách nhiệm giải trình. Chính sách ban hành nếu không đi vào cuộc sống sẽ tiếp tục bào mòn niềm tin. Theo TS. Bùi Thanh Minh, thách thức lớn nhất hiện nay không phải thiếu chính sách, mà là khoảng cách giữa chính sách và thực tế thực thi. Thu hẹp khoảng cách này chính là chìa khóa để phục hồi và củng cố niềm tin của doanh nghiệp.

Thứ ba, tận dụng cải cách bộ máy và phân cấp, phân quyền mạnh cho địa phương. Việc sáp nhập địa phương, tổ chức chính quyền hai cấp chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm trao quyền chủ động cho địa phương trong hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Khi chính quyền gần dân, gần doanh nghiệp hơn, chính sách mới có thể “chạm” vào thực tiễn nhanh và hiệu quả.

Theo TS. Bùi Thanh Minh, doanh nghiệp thực chất không chờ đợi, bởi họ buộc phải kinh doanh, tạo lợi nhuận, duy trì việc làm và sinh kế cho hàng triệu lao động. Điều họ cần là niềm tin và cơ hội.

Doanh nghiệp tư nhân mong được tin tưởng giao các bài toán quốc gia lớn, từ hạ tầng giao thông, năng lượng đến công nghiệp nền tảng, để không chỉ phát triển doanh nghiệp, mà còn góp phần nâng tầm năng lực nội địa, gia tăng giá trị thương hiệu Việt trong chuỗi giá trị toàn cầu.

“Một người chiến sĩ chỉ có thể yên tâm xông pha khi họ được Nhà nước và xã hội trao niềm tin, thay vì những ánh mắt nghi ngờ”, TS. Bùi Thanh Minh nói.

Năm bản lề 2026 đang đến rất gần. Nghị quyết 68 đã mở ra cánh cửa lớn. Vấn đề còn lại là chúng ta có đủ quyết tâm để biến tư duy thành hành động, biến niềm tin thành động lực tăng trưởng thực sự hay không.