Mỹ đưa ‘sát thủ diệt hạm’ NMESIS tới Nhật Bản
Mỹ chuẩn bị triển khai một trong những hệ thống tên lửa chống hạm đặc trưng của nước này tới hòn đảo Nhật Bản gần Đài Loan (Trung Quốc) nhất. Đây là động thái chưa từng có, diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Bắc Kinh và Tokyo vẫn ở mức cao.
Theo cơ quan khu vực thuộc Bộ Quốc phòng Nhật Bản, nền tảng tên lửa không người lái trên mặt đất của Mỹ, được gọi là Hệ thống Đánh chặn tàu viễn chinh Hải quân - Thủy quân lục chiến (NMESIS), sẽ được triển khai trên đảo Yonaguni thuộc tỉnh Okinawa, trong cuộc tập trận chung 2 năm một lần diễn ra trong tháng này.
Đây sẽ là lần đầu tiên NMESIS được triển khai trên Yonaguni - hòn đảo nằm ở cực tây Nhật Bản, chỉ cách bờ biển phía đông đảo Đài Loan (Trung Quốc) khoảng 110 km. Tuy nhiên, quân đội Mỹ đã vận hành hệ thống này tại địa điểm khác ở Okinawa vào năm ngoái.
Việc triển khai NMESIS tham gia cuộc tập trận chung Keen Sword (Thanh kiếm sắc bén) sẽ đưa hệ thống này tới gần Đài Loan (Trung Quốc) hơn so với cuộc tập trận chung Resolute Dragon (Rồng kiên định) hồi tháng 9 năm ngoái. Khi đó, NMESIS được bố trí trên đảo Ishigaki của Okinawa, cách Yonaguni khoảng 127 km về phía đông và cách Đài Loan khoảng 240 km.
NMESIS cũng sẽ được đưa trở lại Ishigaki trong khuôn khổ cuộc tập trận Keen Sword năm nay, diễn ra từ ngày 19 - 29/10.
Theo thông cáo báo chí của Cơ quan Quốc phòng Okinawa, việc triển khai NMESIS nhằm hỗ trợ huấn luyện tại đơn vị đồn trú Yonaguni. Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản và quân đội Mỹ sẽ thiết lập một trung tâm điều phối chung tại đây, tiến hành các cuộc diễn tập về phòng thủ đảo, đồng thời huấn luyện phối hợp với các trang thiết bị của Nhật Bản và Mỹ được triển khai tại những đơn vị đồn trú khác.
“Các loại trang thiết bị khác nhau của Nhật Bản và Mỹ dự kiến sẽ được triển khai để phối hợp với trung tâm điều phối chung”, cơ quan này cho biết, đồng thời nói rằng các hoạt động cụ thể của cuộc huấn luyện vẫn có thể thay đổi.
NMESIS là một giải pháp phòng thủ đảo có khả năng cơ động cao và triển khai nhanh, được Thủy quân lục chiến Mỹ sử dụng cho nhiệm vụ ngăn chặn hoạt động trên biển và bảo vệ khu vực ven bờ. Hệ thống này có khả năng tấn công và đánh chìm tàu chiến đối phương từ các vị trí ven biển hoặc trên đảo, với tầm bắn hơn 185 km.
Quan hệ giữa Bắc Kinh và Tokyo hiện ở mức thấp nhất trong nhiều thập niên sau những phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi về vấn đề Đài Loan vào tháng 11/2025.
Đầu tuần này, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị phát biểu với một phái đoàn doanh nghiệp Nhật Bản do cựu Ngoại trưởng Takeshi Iwaya dẫn đầu, rằng Tokyo cần “khẩn trương” “sửa chữa những lời nói và hành động sai lầm của các nhà lãnh đạo nước này về vấn đề Đài Loan trong thời gian sớm nhất”.
Trong khi đó, Tokyo cũng đang tiến tới việc triển khai các đơn vị tên lửa phòng không trên đảo Yonaguni.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cáo buộc Nhật Bản sử dụng năng lực phòng thủ và phản công để tăng cường “triển khai hàng loạt vũ khí và trang thiết bị mang tính tấn công, bao gồm tên lửa, tại các khu vực gần Trung Quốc”.
Lực lượng Mỹ cũng triển khai NMESIS trong cuộc tập trận thường niên Balikatan với Philippines đầu năm nay. Hệ thống được bố trí tại quần đảo Batanes - tỉnh cực bắc của Philippines.
Các nhà phân tích quân sự Trung Quốc cho rằng NMESIS có thể cung cấp cho lực lượng Mỹ - Philippines công cụ ngăn chặn hoạt động trên biển đáng gờm, khiến tàu chiến đối phương rơi vào tình thế nguy hiểm mà không cần triển khai các tàu chiến mặt nước cỡ lớn.
Mắt xích quan trọng trong Chuỗi đảo thứ nhất
Trong bản cập nhật về việc thực hiện Chiến lược Quốc phòng năm 2026 trình lên Quốc hội ngày 22/9, Lầu Năm Góc cho biết dù chính quyền Tổng thống Donald Trump đang nỗ lực tránh đối đầu với Trung Quốc, “chúng tôi vẫn tiếp tục các nỗ lực tăng cường khả năng răn đe, bằng cách ngăn chặn đối phương đạt được mục tiêu dọc theo Chuỗi đảo thứ nhất, nhằm bảo đảm rằng hành động gây hấn là không khả thi, leo thang là không hấp dẫn và chiến tranh trở thành điều phi lý’”.
Okinawa và quần đảo Batanes được coi là những mắt xích quan trọng trong Chuỗi đảo thứ nhất - kéo dài từ quần đảo Kuril qua Nhật Bản, Đài Loan và Philippines xuống tới Borneo.
Cuộc tập trận Keen Sword trong tháng này cũng sẽ chứng kiến lần đầu tiên Mỹ triển khai Hệ thống Phòng không tích hợp Thủy quân lục chiến (MADIS) tới Yonaguni.
Đây là một hệ thống phòng không cơ động tầm ngắn, được phát triển cho Thủy quân lục chiến Mỹ để phát hiện và tiêu diệt máy bay không người lái, trực thăng và máy bay hoạt động ở độ cao thấp.
“Kết hợp NMESIS và MADIS là bước tiến đáng kể trong nỗ lực hiện đại hóa của Thủy quân lục chiến”, lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ đóng tại Okinawa cho biết khi tiếp nhận cả 2 hệ thống hồi tháng 6.
