Nâng hạng chỉ là 'vé vào cửa', thị trường vốn Việt Nam còn cuộc chơi lớn hơn
Theo lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi không chỉ mở ra cơ hội thu hút hàng tỷ USD vốn ngoại mà quan trọng hơn là tạo động lực thúc đẩy cải cách toàn diện, hướng tới một thị trường vốn minh bạch, chuyên nghiệp và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.
Thị trường chứng khoán ngày càng khẳng định vai trò dẫn vốn
Phát biểu tại Hội thảo "Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn", ông Hà Duy Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho biết năm 2026 mở đầu giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội 2026-2030, đồng thời đặt nền tảng cho mục tiêu đưa Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng bứt phá.
Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực và ngày càng khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung, dài hạn quan trọng của nền kinh tế.
Đến ngày 30/6/2026, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10,8 triệu tỷ đồng, tăng 6% so với cuối năm 2025 và tương đương 82,6% GDP ước tính năm 2025. Toàn thị trường hiện có 54 doanh nghiệp sở hữu vốn hóa trên 1 tỷ USD, trong đó có 4 doanh nghiệp đạt quy mô trên 10 tỷ USD.
Trong khi đó, quy mô thị trường trái phiếu niêm yết đạt khoảng 2,8 triệu tỷ đồng, tương đương 22,1% GDP. Riêng trong 6 tháng đầu năm, tổng giá trị huy động vốn qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp đạt hơn 325.300 tỷ đồng, tăng 15,83% so với cùng kỳ năm trước.
"Thị trường chứng khoán ngày càng khẳng định vị thế không thể thay thế, là kênh dẫn vốn trung và dài hạn chủ lực của nền kinh tế", ông Hà Duy Tùng nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo UBCKNN, thị trường chứng khoán giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn chủ sở hữu và nguồn vốn trái phiếu dài hạn để đầu tư hạ tầng, đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất mà không tạo áp lực trả nợ trong ngắn hạn. Đồng thời, sự phát triển của thị trường góp phần đa dạng hóa các kênh dẫn vốn, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và hạn chế rủi ro đối với hệ thống tài chính.
Ở góc độ rộng hơn, đây cũng là kênh chuyển hóa nguồn tiền nhàn rỗi trong dân cư thành vốn đầu tư cho sản xuất, kinh doanh, giúp người dân có cơ hội đồng hành và hưởng lợi từ sự tăng trưởng của doanh nghiệp.
"Không thể có một nền kinh tế phát triển bền vững nếu thiếu một thị trường chứng khoán đủ lớn, đủ sâu và đủ mạnh", ông Tùng khẳng định.
Nâng hạng là động lực cải cách, không chỉ để hút vốn ngoại
Một trong những dấu mốc quan trọng được ông Hà Duy Tùng đề cập là việc FTSE Russell đã công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 10/2025. Quyết định này dự kiến chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.
Theo các tổ chức quốc tế như HSBC và Ngân hàng Thế giới, việc nâng hạng có thể giúp thị trường chứng khoán Việt Nam thu hút khoảng 8-10 tỷ USD từ các quỹ đầu tư chỉ số và các quỹ đầu tư chủ động trong dài hạn.
Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch UBCKNN, giá trị lớn nhất của việc nâng hạng không nằm ở quy mô dòng vốn ngoại sẽ đổ vào, mà ở việc tạo động lực để thúc đẩy quá trình cải cách toàn diện thị trường vốn.
Ông cho rằng để duy trì vị thế của một thị trường mới nổi và từng bước hướng tới các chuẩn mực cao hơn, cơ quan quản lý cần chuyển mạnh từ tư duy "quản lý những gì có thể kiểm soát" sang tư duy "kiến tạo phát triển và quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế".
Cùng với đó, thị trường cần tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn còn tồn tại như cơ chế ký quỹ trước giao dịch đối với nhà đầu tư nước ngoài, mở rộng công bố thông tin bằng tiếng Anh, đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản và hoàn thiện hạ tầng giao dịch.
"Nâng hạng thị trường chứng khoán không phải là đích đến cuối cùng mà là đòn bẩy chiến lược để xây dựng một thị trường vốn chuyên nghiệp, minh bạch và tiệm cận các chuẩn mực tài chính toàn cầu", ông Hà Duy Tùng nhấn mạnh.
