Nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á thâm hụt ngân sách hơn 42.300 tỷ đồng vì xăng dầu nhập khẩu

Lượng nhập khẩu năng lượng khổng lồ từ hai nước láng giềng thuộc Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) là Singapore và Malaysia đã khiến Indonesia rơi vào tình trạng thâm hụt thương mại lần đầu tiên sau 6 năm.

Indonesia – nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á đã không thể duy trì chuỗi 72 tháng liên tiếp xuất siêu trong tháng 5 năm 2026, khi ghi nhận mức thâm hụt thương mại lên tới 1,61 tỷ USD (gần 42.349 tỷ đồng). Cơ quan Thống kê Quốc gia Indonesia (BPS) cho biết nguyên nhân chủ yếu là do thâm hụt thương mại dầu khí, lên đến 3,76 tỷ USD (hơn 98.901 tỷ đồng) trong tháng 5. Việc gia tăng nhập khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ từ nước ngoài cũng góp phần làm thâm hụt tăng mạnh.

Phó Cục trưởng BPS, ông Ateng Hartono cho biết trong 5 tháng đầu năm nay, Indonesia chủ yếu nhập khẩu các mặt hàng dầu khí từ quốc gia láng giềng Singapore, với tổng giá trị 5,1 tỷ USD (gần 134.148 tỷ đồng).

“Con số này chiếm khoảng 29,38% tổng kim ngạch nhập khẩu dầu khí của Indonesia. Đứng thứ hai là Malaysia với 3,6 tỷ USD (gần 94.693 đồng), tương đương 20,54%”, ông Ateng phát biểu tại Jakarta hôm thứ Tư (1/7).

Mỹ đứng thứ ba với 1,4 tỷ USD (gần 36.825 tỷ đồng), chiếm 8,28% tổng lượng dầu khí mà Indonesia nhập khẩu.

Video các nhà phân tích cho rằng tác động từ kế hoạch cắt giảm nhập khẩu nhiên liệu từ Singapore của Indonesia sẽ ở mức hạn chế - Nguồn clip: CNA

“Không có sự thay đổi nào về các quốc gia cung cấp dầu khí cho Indonesia so với năm ngoái. Tuy nhiên, chúng tôi ghi nhận rằng Brazil hiện đã trở thành nguồn cung dầu thô lớn thứ tư của Indonesia”, ông Ateng cho biết.

Ông không tiết lộ khối lượng dầu thô từ Brazil đã được nhập khẩu vào Indonesia trong giai đoạn nói trên.

Tổng kim ngạch nhập khẩu dầu khí của “xứ sở vạn đảo” trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2026 đạt 17 tỷ USD (gần 447.160 tỷ đồng), riêng tháng 5 đạt 4,51 tỷ USD (xấp xỉ 118.629 tỷ đồng).

Việc các nhà máy lọc dầu của Indonesia đã xuống cấp và lạc hậu khiến quốc gia Đông Nam Á có trên 17.000 hòn đảo này gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải nhập khẩu các sản phẩm nhiên liệu đã qua tinh chế từ nước ngoài.

Để giảm nhập khẩu, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đang thúc đẩy nâng tỷ lệ pha trộn dầu cọ trong dầu diesel thông thường lên 50%, còn gọi là chương trình B50. Tỷ lệ này cao hơn 10 điểm phần trăm so với quy định trước đó.

Người phát ngôn Bộ Năng lượng Indonesia, Dwi Anggia chia sẻ với hãng thông tấn Nhà nước Antara cùng ngày rằng Tổng thống Prabowo sẽ chính thức triển khai chương trình B50 ngay trong tháng này.

“Tất cả các lĩnh vực đều đã sẵn sàng triển khai chương trình B50”, bà Dwi nói, đồng thời cho biết các cuộc thử nghiệm nhiên liệu thân thiện với môi trường B50 trên nhiều loại phương tiện khác nhau đều cho kết quả tích cực.

Theo ước tính của Chính phủ Indonesia, việc triển khai B50 nhằm thay thế một phần nhiên liệu nhập khẩu có thể giúp nước này tiết kiệm tới 157.280 tỷ rupiah (khoảng 8,75 tỷ USD, tức gần 230.102 tỷ đồng) dự trữ ngoại hối trong năm nay.

Việc gia tăng nhập khẩu và thúc đẩy kế hoạch B50 diễn ra trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu tăng vọt sau cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran. Eo biển Hormuz đã bị Tehran phong tỏa. Đây là tuyến đường biển hẹp nhưng đảm nhận khoảng 1/4 lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển trên toàn thế giới.