Người anh hùng khiến quân địch khiếp sợ với biệt danh 'hùm xám đèo Hải Vân', 53 lần được phong Dũng sĩ diệt Mỹ, sau trở thành Thứ trưởng

Sinh ra trên vùng quê giàu truyền thống cách mạng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trịnh Tố Tâm đã sớm lựa chọn con đường cống hiến cho Tổ quốc. Từ một chàng học sinh tình nguyện lên đường vào chiến trường ác liệt, ông trở thành người chỉ huy lập nhiều chiến công vang dội, được đồng đội gọi là "vua mìn đèo Hải Vân", còn kẻ thù khiếp sợ với biệt danh "con hùm xám đèo Hải Vân".

Sau ngày đất nước thống nhất, người anh hùng năm xưa tiếp tục đảm nhận nhiều trọng trách của Đảng và Nhà nước, dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp xây dựng đất nước và truyền cảm hứng cho các thế hệ trẻ.

Anh hùng Trịnh Tố Tâm sinh năm 1945 tại thôn Mỹ Cầu, huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông cũ (nay thuộc TP Hà Nội). Đây là vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, đồng thời cũng là quê hương của chiếc gậy Trường Sơn đi vào huyền thoại, góp phần cùng quân dân cả nước viết nên những trang sử hào hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Lớn lên trong không khí sục sôi của phong trào cách mạng, năm 1965, khi không quân Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, ông đã tình nguyện tham gia phong trào "Ba sẵn sàng" - phong trào thi đua yêu nước của Đoàn Thanh niên với tinh thần sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng nhập ngũ và sẵn sàng đi bất cứ nơi nào Tổ quốc cần đến. Không lâu sau đó, ông viết đơn tình nguyện nhập ngũ, xung phong vào chiến trường miền Nam và được điều động đến chiến trường Quảng Trị - Thừa Thiên.

Từ năm 1967 đến năm 1970, Anh hùng Trịnh Tố Tâm trực tiếp chiến đấu tại chiến trường Trị Thiên. Trong thời gian này, ông chỉ huy đơn vị tham gia 58 trận đánh, tiêu diệt 1.500 tên địch, phá hủy 61 xe quân sự, đánh bật 19 đoàn tàu hỏa. Riêng bản thân ông đã tiêu diệt 272 tên địch, bắn rơi và phá hủy 3 máy bay lên thẳng.

Trong những năm tháng chiến đấu ác liệt, đèo Hải Vân là một trong những tuyến giao thông huyết mạch của đối phương. Nhận thấy đây là vị trí có ý nghĩa đặc biệt, Anh hùng Trịnh Tố Tâm cùng đồng đội nhiều lần tổ chức đánh phá nhằm gây tổn thất cho địch. Năm 1968, trong một lần đi trinh sát, ông phát hiện lực lượng Mỹ thường co cụm tại một điểm cao gần đường vào rạng sáng. Sau khi nắm chắc quy luật hoạt động của đối phương, ông dẫn một tổ chiến đấu lên đặt mìn, tiêu diệt và làm bị thương 60 tên địch.

Đầu năm 1970, khi giữ cương vị Đại đội phó, Anh hùng Trịnh Tố Tâm phán đoán chính xác địa điểm địch sẽ đổ quân, từ đó chỉ huy đơn vị bố trí mìn ngay tại khu vực này, tiêu diệt 2 trung đội của đối phương.

Những chiến công liên tiếp trên chiến trường đã đưa tên tuổi của Anh hùng Trịnh Tố Tâm trở nên nổi tiếng. Ông 53 lần được phong tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, được đồng đội trìu mến gọi là "vua mìn đèo Hải Vân". Trong khi đó, phía đối phương treo thưởng hậu hĩnh cho bất kỳ ai bắt được "con hùm xám đèo Hải Vân - Trịnh Tố Tâm".

Năm 1971, khi vừa tròn 27 tuổi, Anh hùng Trịnh Tố Tâm được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cùng năm, ông được giao đảm nhiệm cương vị Đại đội trưởng Đại đội 21 công binh, Đoàn 4, Quân khu Trị Thiên.

Bên cạnh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ông còn được trao tặng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất; 13 Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba cùng 3 Huân chương Giải phóng hạng Nhất.

Năm 1976, khi con gái đầu lòng chào đời, Anh hùng Trịnh Tố Tâm đã đặt tên con là Trịnh Hải Vân như một cách lưu giữ ký ức về những tháng năm chiến đấu gian khổ nhưng đầy hào hùng trên đèo Hải Vân. Hiện nay, chị Trịnh Hải Vân công tác tại Bộ Nội vụ (sau khi Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hợp nhất với Bộ Nội vụ).

Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, Anh hùng Trịnh Tố Tâm tiếp tục đảm nhận nhiều trọng trách của Đảng và Nhà nước như Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, đồng thời kiêm nhiệm Tổng Biên tập Báo Lao động và Xã hội trong gần 3 năm. Dù ở bất kỳ cương vị nào, ông đều hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và trở thành người truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ thanh niên bằng tinh thần năng động, nhiệt huyết, tận tụy với công việc và lòng yêu nước.

Anh hùng Trịnh Tố Tâm qua đời vì bệnh hiểm nghèo khi mới 51 tuổi. Tuy nhiên, những cống hiến của ông vẫn luôn được nhiều thế hệ ghi nhớ.

Từ chiến trường khốc liệt đến những năm tháng xây dựng đất nước trong thời bình, cuộc đời của Anh hùng Trịnh Tố Tâm gắn liền với tinh thần cống hiến không ngừng nghỉ. Những chiến công, sự tận tụy và lối sống khiêm nhường của ông đã trở thành tấm gương sáng về lòng yêu nước, ý chí vượt khó và trách nhiệm đối với Tổ quốc.