Người dùng máy tính có thể bị phạt tới 1 tỷ đồng hoặc phạt tù tới 3 năm nếu thực hiện hành vi này

Mới đây, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) đã chia sẻ thông tin thu hút sự quan tâm của nhiều người dùng máy tính.

Theo đó, hành vi cài đặt và sử dụng Windows, Office lậu trong một số trường hợp không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan” theo Điều 225 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi.

Cụ thể, người không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan xâm phạm đến quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại hoặc để thu lợi bất chính từ 50-300 triệu đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan từ 100 đến dưới 500 triệu đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100 đến dưới 500 triệu đồng, thì bị phạt tiền từ 50-300 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm đối với một trong các hành vi: Sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình; Phân phối đến công chứng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình.

Không dừng lại ở đó, khung hình phạt sẽ nặng hơn nếu hành vi vi phạm thuộc các trường hợp có tổ chức, tái phạm nhiều lần hoặc gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo quy định, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm nếu thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả từ 500 triệu đồng trở lên hoặc hàng hóa vi phạm có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên.

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị áp dụng các hình thức xử lý bổ sung như phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc cấm hành nghề trong thời hạn từ 1 đến 5 năm.

Trong thực tế, việc sử dụng phần mềm không có bản quyền thường xuất hiện ở các cửa hàng sửa chữa máy tính, đơn vị kinh doanh dịch vụ công nghệ hoặc các tổ chức sử dụng phần mềm trái phép để phục vụ hoạt động thương mại. Đây là những trường hợp có nguy cơ bị xử lý nghiêm nếu cơ quan chức năng phát hiện hành vi vi phạm.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp sử dụng phần mềm lậu đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu hành vi vi phạm chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm vẫn có thể bị xử phạt hành chính theo quy định.

Điều 16 Nghị định 341/2025/NĐ-CP quy định mức xử phạt dựa trên số lợi bất hợp pháp thu được, thiệt hại gây ra cho chủ sở hữu quyền tác giả hoặc giá trị hàng hóa vi phạm.

Theo đó, trường hợp thu lợi bất hợp pháp dưới 10 triệu đồng, gây thiệt hại dưới 20 triệu đồng hoặc hàng hóa vi phạm có giá trị dưới 20 triệu đồng sẽ bị phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng.

Mức phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng được áp dụng đối với trường hợp thu lợi bất hợp pháp từ 10 triệu đồng đến dưới 20 triệu đồng, gây thiệt hại từ 20 triệu đồng đến dưới 40 triệu đồng hoặc hàng hóa vi phạm có giá trị từ 20 triệu đồng đến dưới 40 triệu đồng.

Nếu số lợi bất hợp pháp thu được từ 20 triệu đồng đến dưới 30 triệu đồng, thiệt hại gây ra từ 40 triệu đồng đến dưới 60 triệu đồng hoặc giá trị hàng hóa vi phạm nằm trong khoảng tương ứng, mức xử phạt sẽ từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng.

Trong trường hợp thu lợi bất hợp pháp từ 30 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng, gây thiệt hại từ 60 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng hoặc hàng hóa vi phạm có giá trị từ 60 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng, người vi phạm có thể bị phạt từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng.

Các chuyên gia cho rằng việc sử dụng phần mềm có bản quyền không chỉ giúp người dùng tránh các rủi ro pháp lý mà còn bảo đảm an toàn dữ liệu và hạn chế nguy cơ bị tấn công mạng. Nhiều phiên bản phần mềm lậu hiện nay thường bị chỉnh sửa hoặc cài cắm mã độc, có thể khiến người dùng bị đánh cắp thông tin cá nhân, dữ liệu doanh nghiệp hoặc tài khoản ngân hàng.

Người dùng cá nhân và các tổ chức được khuyến cáo cần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, đồng thời sử dụng các phần mềm có nguồn gốc hợp pháp để tránh những hậu quả pháp lý không đáng có.