Nguyên nhân vụ lở đất, lũ quét kinh hoàng nhấn chìm cửa khẩu Nepal - Trung Quốc

Ngày 26/8, một khối lượng lớn bùn và đá đã đổ sập xuống dòng sông tại khu vực biên giới dãy Himalaya giữa Nepal và Tây Tạng (Trung Quốc), khiến ít nhất 95 người thiệt mạng và hàng trăm du khách mất tích.

Các video được xác thực cho thấy hàng chục người bị cuốn trôi tại khu vực biên giới. Giới chức hai bên lo ngại số thương vong và mức độ tàn phá có thể còn cao hơn nhiều.

Hình ảnh kinh hoàng từ camera an ninh

Hình ảnh từ camera an ninh đặt tại phía Trung Quốc của biên giới Nepal - Tây Tạng cho thấy nhiều người đang tháo chạy ngay trước khi dòng đất đá, bùn và nước ập đến, nhấn chìm các tòa nhà, phương tiện.

Với dòng nước đục ngầu cuồn cuộn đổ xuống từ độ cao ước tính gần 2.000 m so với mực nước biển, cảnh báo lũ lụt đã được ban hành tại các bang đông dân cư ở miền bắc Ấn Độ là Uttar Pradesh và Bihar – những nơi giáp ranh với Nepal và là nơi nhiều con sông chảy từ vùng núi xuống đồng bằng.

Chính quyền bang Bihar cho biết đã sơ tán khoảng 5.000 người từ sáu quận và có kế hoạch sơ tán tổng cộng từ 10.000 đến 12.000 người.

Bộ Du lịch Nepal cho biết, có ít nhất 341 du khách nước ngoài đang mất tích, bao gồm hơn 100 người Ấn Độ, ba công dân Mỹ và 12 công dân Anh. Hàng chục người dân địa phương cũng được ghi nhận là mất tích.

Các đội cứu hộ tại Nepal đã tìm thấy 95 thi thể tính đến thời điểm hiện tại. Truyền thông địa phương đưa tin, có 65 người đang được điều trị tại các bệnh viện trong khu vực và tại thủ đô Kathmandu.

Hàn Quốc thông báo riêng, rằng 8 công dân nước này đang làm việc tại một nhà máy thủy điện hiện cũng mất tích.

Nguyên nhân chính xác của vụ sạt lở bùn đất chưa thể xác định ngay lập tức, nhưng Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Trái đất Đức (GFZ) cho biết, đã có một trận động đất mạnh 4,4 độ xảy ra khoảng 7 phút trước thời điểm thảm họa ập đến.

Cơ quan Quốc gia về Quản lý và Giảm thiểu Rủi ro Thiên tai của Nepal thông báo trên mạng xã hội X rằng, phân tích ban đầu từ hình ảnh vệ tinh của Planet Labs cho thấy một vụ sạt lở tuyết và đá đã gây ra trận lũ quét trên sông Lhende, cách cửa khẩu biên giới Rasuwagadhi giữa Nepal và Trung Quốc khoảng 20 km về phía đông bắc.

Hình ảnh so sánh trước và sau sự cố do Planet Labs cung cấp cho thấy một dải tàn phá rộng lớn ở hai bên dòng chảy thông thường của con sông.

"Do vẫn còn vật cản chặn dòng ở thượng nguồn con sông nằm trên biên giới Nepal - Trung Quốc, giới chức cảnh báo nguy cơ xảy ra đợt lũ thứ hai”, ông Zhang nói.

Các quan chức cho biết trực thăng cứu hộ không thể hạ cánh xuống những khu vực bị ảnh hưởng tại Nepal là Syapru Besi và Timure thuộc huyện miền núi Rasuwa, do mực nước sông dâng cao vượt mức bình thường.

Chủ tịch Trung Quốc ra chỉ đạo khẩn

Hãng thông tấn chính thức Tân Hoa Xã đưa tin vụ sạt lở đất đã nhấn chìm cửa khẩu mà Trung Quốc gọi là Gyirong, làm gián đoạn giao thông, thông tin liên lạc và hệ thống điện tại khu vực Shigatse gần biên giới.

Đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV đưa tin, chính quyền đã huy động 601 nhân sự và 113 phương tiện, cùng với chó nghiệp vụ và thiết bị cứu hộ, để triển khai công tác ứng cứu khẩn cấp.

Một nhân viên cứu hộ trả lời phỏng vấn CCTV cho biết, họ đã cố gắng liên lạc với cửa khẩu Gyirong nhưng "cho đến nay vẫn chưa có kết quả".

Người này nói thêm rằng qua kiểm tra sơ bộ bằng thiết bị bay không người lái, tất cả các con đường dẫn đến cửa khẩu đều đã bị "phá hủy hoàn toàn".

"Tình hình sạt lở đất thực sự rất nghiêm trọng”, nhân viên cứu hộ nói. "Lớp bùn rất dày và thời tiết là một mối lo ngại lớn. Mưa vẫn đang trút xuống liên tục, vì vậy mực nước có thể dâng cao bất cứ lúc nào”.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chỉ đạo nỗ lực tìm kiếm những người mất tích với "quyết tâm cao nhất", đồng thời yêu cầu tăng cường giám sát và hệ thống cảnh báo sớm để ngăn ngừa các thảm họa thứ cấp.