Nhạc sĩ nổi tiếng của Việt Nam thắng kiện

Ngày 26/6, TAND TP. Hà Nội tuyên án vụ tranh chấp quyền sở hữu bản ghi âm, ghi hình ca khúc Giấc mơ trưa giữa 2 đồng tác giả là nhạc sĩ Giáng Son, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến và Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ truyền thông Bihaco (BH Media).

Căn cứ vào hồ sơ vụ án, các tài liệu, chứng cứ cùng lời trình bày của các bên tại phiên tòa, Hội đồng xét xử xác định nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến là đồng tác giả, đồng thời là đồng chủ sở hữu quyền tác giả đối với ca khúc Giấc mơ trưa. Cụ thể, nhạc sĩ Giáng Son là người sáng tác phần nhạc, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến đảm nhiệm phần lời. Tác phẩm được pháp luật bảo hộ quyền tác giả kể từ thời điểm hoàn thành và được công bố lần đầu vào năm 2005.

Đối với bản ghi âm gốc ca khúc do ca sĩ Khánh Linh thể hiện, Hội đồng xét xử kết luận nhạc sĩ Giáng Son là chủ sở hữu duy nhất. Nữ nhạc sĩ là người trực tiếp đầu tư toàn bộ kinh phí sản xuất tạo nên bản ghi âm hoàn chỉnh.

Với tư cách là chủ sở hữu bản ghi âm, nhạc sĩ Giáng Son có đầy đủ quyền quyết định việc công bố, phân phối, khai thác và quản lý việc sử dụng bản ghi trên mọi phương tiện kỹ thuật, bao gồm cả các nền tảng số như YouTube.

Về phía bị đơn, BH Media cho rằng doanh nghiệp chỉ quản lý bản ghi âm do ca sĩ Dương Thùy Anh thể hiện theo hợp đồng ký với Hồ Gươm Audio. Tuy nhiên, Hội đồng xét xử xác định, bản ghi này sử dụng phần hòa âm, phối khí từ bản ghi gốc của nhạc sĩ Giáng Son và chưa được chủ sở hữu cho phép. Chính vì thế, việc BH Media tự xác lập quyền sở hữu bản ghi trên hệ thống Content ID của YouTube là xâm phạm quyền phân phối bản ghi âm cũng như các quyền lợi kinh tế hợp pháp của nhạc sĩ Giáng Son. Doanh thu quảng cáo phát sinh từ bản ghi bị chuyển hướng sang phía BH Media.

Tòa cũng đánh giá, với vị thế là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực truyền thông số và là đối tác của YouTube, BH Media có trách nhiệm kiểm tra, xác minh tính hợp pháp của nguồn gốc bản phối trước khi đăng ký và xác nhận quyền sở hữu trên nền tảng số. Việc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ này đã dẫn đến hành vi xâm phạm quyền của chủ sở hữu bản ghi âm.

Liên quan đến yêu cầu bồi thường, ban đầu nhạc sĩ Giáng Son đề nghị BH Media bồi thường 1 tỷ đồng do ảnh hưởng đến danh dự và uy tín. Tuy nhiên, tại phiên tòa, bà tự nguyện rút yêu cầu này với mong muốn vụ việc sớm được khép lại trên tinh thần thiện chí.

BH Media cũng từng nộp đơn phản tố, yêu cầu nhạc sĩ Giáng Son công khai xin lỗi vì cho rằng bà có những phát ngôn mang tính vu khống trên mạng xã hội, đồng thời yêu cầu bồi thường 143 triệu đồng. Trước khi tòa tuyên án, doanh nghiệp cũng đã rút toàn bộ yêu cầu phản tố.

Ghi nhận sự tự nguyện của các bên, Hội đồng xét xử quyết định buộc BH Media chấm dứt mọi hành vi xâm phạm quyền liên quan đến bản ghi âm Giấc mơ trưa; gỡ bỏ toàn bộ thông tin xác nhận quyền sở hữu không đúng trên các nền tảng và dừng mọi hoạt động khai thác thương mại đối với bản ghi cho đến khi có sự đồng ý bằng văn bản của các đồng tác giả.

Ngoài ra, bản án cũng tuyên buộc BH Media phải đăng lời xin lỗi công khai đối với nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến trên 3 cơ quan báo in theo quy định.

Vụ tranh chấp bắt đầu từ năm 2021, thời điểm đó, nhạc sĩ Giáng Son đăng tải ca khúc Giấc mơ trưa do ca sĩ Khánh Linh thể hiện lên kênh YouTube cá nhân nhằm lưu trữ và giới thiệu tác phẩm. Tuy nhiên, ngay sau đó, hệ thống Content ID của YouTube đã phát đi thông báo xác nhận bản quyền liên quan đến BH Media đối với chính bản ghi này.

Cho rằng quyền lợi của mình bị xâm phạm, nhạc sĩ Giáng Son khởi kiện và khẳng định, bản ghi âm do ca sĩ Khánh Linh thể hiện thuộc quyền sở hữu của mình.

Trong khi đó, BH Media cho biết doanh nghiệp được Hồ Gươm Audio chuyển nhượng quyền quản lý, khai thác các bản ghi âm số theo hợp đồng ký năm 2020. Danh mục chuyển nhượng có bản ghi Giấc mơ trưa do nghệ sĩ đàn nhị Dương Thùy Anh thể hiện.

Đại diện BH Media lý giải, thông báo bản quyền mà nhạc sĩ Giáng Son nhận được chỉ là kết quả của cơ chế đối chiếu tự động trên hệ thống Content ID sau khi doanh nghiệp tải tệp âm thanh lên để bảo vệ bản ghi thuộc phạm vi quản lý. Doanh nghiệp khẳng định không có mục đích khai thác thương mại đối với bản ghi của nguyên đơn và đã chủ động gỡ bỏ xác nhận bản quyền ngay sau khi nhận được phản ánh vào tháng 10/2021.

Về phía nguyên đơn, nhạc sĩ Giáng Son cho rằng bản chất vụ việc nằm ở sự khác biệt giữa hai bản ghi âm. Theo bà, trước đây bà từng đồng ý cho nghệ sĩ Dương Thùy Anh sử dụng phần hòa âm, phối khí của ca khúc để thực hiện đĩa CD cho Hồ Gươm Audio. Tuy nhiên, bản ghi của Dương Thùy Anh và bản ghi do ca sĩ Khánh Linh thể hiện là 2 bản ghi âm độc lập, có chủ sở hữu khác nhau, nên không thể đồng nhất quyền đối với 2 bản ghi.

Nhạc sĩ Giáng Son tên đầy đủ là Tạ Thị Giáng Son, sinh năm 1975 tại Hà Nội. Bà sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật. Trước khi chuyển hướng sang sáng tác, bà là thành viên nhóm nhạc 5 Dòng Kẻ.

Với tư cách nhạc sĩ, Giáng Son để lại dấu ấn qua nhiều ca khúc như Cỏ và mưa, Hà Nội 12 mùa hoa…

Ca khúc Giấc mơ trưa do nhạc sĩ Giáng Son và Nguyễn Vĩnh Tiến đồng sáng tác vào năm 2004. Tác phẩm này từng mang về cho nữ nhạc sĩ giải Nhạc sĩ ấn tượng tại chương trình Bài hát Việt 2005, trở thành một trong những tác phẩm tiêu biểu của nhạc nhẹ Việt Nam.