Nhiều kết quả quan trọng từ chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng tới Nga

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN – Nga từ ngày 17-18/6, tại TP Kazan, Liên bang Nga.

Trả lời phỏng vấn báo chí sau chuyến công tác, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung khẳng định, Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga đến nay đã thành công tốt đẹp, với nhiều kết quả rất tích cực và toàn diện.

Hội nghị đã khẳng định vị trí, sức sống và ý nghĩa chiến lược của mối quan hệ ASEAN-Nga trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực có nhiều biến động phức tạp. Sự tham dự trực tiếp của hầu hết lãnh đạo các nước ASEAN và Tổng thống Nga Putin sau 8 năm kể từ khi quan hệ ASEAN - Nga được nâng cấp lên Đối tác chiến lược năm 2018, cũng như những cam kết mạnh mẽ tại hội nghị, cho thấy hai bên rất coi trọng mối quan hệ này, coi đây là một kênh hợp tác chủ chốt để thúc đẩy đối thoại và hợp tác, củng cố lòng tin chiến lược, đóng góp vào hòa bình, ổn định, phát triển ở hai khu vực.

Hội nghị đã xác lập khuôn khổ và định hướng chiến lược cho quan hệ ASEAN-Nga trong giai đoạn mới, đặc biệt là tạo bước chuyển về chất trong hợp tác hai bên. Tuyên bố chung Kazan 2026 đã định hình khuôn khổ chiến lược và các nguyên tắc lớn cho hợp tác hai bên, trong khi Kế hoạch hành động ASEAN - Nga 2026-2030 cụ thể hóa các định hướng với các lĩnh vực ưu tiên, giải pháp và cơ chế triển khai.

Đáng chú ý, Tuyên bố chung về hợp tác năng lượng đã đưa năng lượng thành một trụ cột hợp tác mới, vừa đáp ứng yêu cầu cấp bách về an ninh năng lượng hiện nay, vừa phục vụ nhu cầu hợp tác dài hạn của hai bên.

Đây là lần đầu tiên các lãnh đạo ASEAN và Nga có phiên trao đổi riêng về hội nhập Á-Âu, cùng chia sẻ tầm nhìn về một không gian hợp tác rộng và dài hạn hơn. Trên cơ sở đánh giá các tiềm năng và tính bổ trợ giữa ASEAN với không gian Á - Âu, nhất là về thị trường, năng lượng, logistics, khoáng sản, khoa học, công nghệ…

Các nước đã đưa ra nhiều đề xuất nhằm khai thác hiệu quả hơn các khuôn khổ như hợp tác ASEAN - EAEU, ASEAN-SCO, hợp tác với Trung Á và các hành lang vận tải Á-Âu…

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, với các kết quả quan trọng đạt được tại Hội nghị lần này, có thể nói hợp tác ASEAN-Nga đang chuyển mạnh theo hướng thực chất, có trọng tâm và cơ chế triển khai rõ ràng hơn, giúp nâng cao vị thế của ASEAN và Nga, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác ở khu vực và trên thế giới.

Nhiều đóng góp quan trọng

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Thủ tướng Lê Minh Hưng dẫn đầu đã có nhiều đóng góp quan trọng vào các kết quả của Hội nghị và để lại những dấu ấn nổi bật.

Đoàn Việt Nam đã chủ động và tích cực đóng góp nhiều hơn vào kiến tạo môi trường chiến lược ổn định, cân bằng và bền vững hơn. Trong các phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chia sẻ những đánh giá sâu sắc, khách quan của Việt Nam về tình hình khu vực, quốc tế và những vấn đề ASEAN và Nga cần cùng nhau xử lý.

Thông điệp của Thủ tướng Chính phủ về một Việt Nam luôn đề cao đối thoại, hợp tác, xây dựng lòng tin, giải quyết hòa bình các tranh chấp, tuân thủ luật pháp quốc tế, và những nguyên tắc, giá trị cốt lõi này phải trở thành phương thức ứng xử chung giữa các quốc gia được lãnh đạo các nước đánh giá rất cao.

Việt Nam cũng đã góp phần quan trọng vào việc tái định vị quan hệ ASEAN-Nga chiến lược hơn, tự cường hơn, thực chất hơn và bám sát hơn quan tâm của cả hai bên. Các đề xuất của Việt Nam nhằm thúc đẩy quan hệ ASEAN - Nga đóng góp hiệu quả hơn vào duy trì môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác để phục vụ phát triển ở hai khu vực cũng được các nước tham dự Hội nghị hết sức ủng hộ.

Đặc biệt sáng kiến thúc đẩy hợp tác ASEAN - Nga về năng lượng, đã góp phần nâng tầm quan hệ, bổ sung những nội hàm chiến lược và dài hạn cho hợp tác hai bên. Cùng với đó, các biện pháp tăng cường liên kết Á - Âu giúp gia tăng giá trị và gắn kết lợi ích thực tế giữa ASEAN và Nga.

Việt Nam cũng góp phần chuyển hóa các tiềm năng hợp tác thành những lợi ích cụ thể cho người dân và doanh nghiệp hai bên. Căn cứ nhu cầu hợp tác, tiềm năng và thế mạnh của ASEAN và Nga, Thủ tướng đã đề xuất nhiều biện pháp cụ thể, thiết thực, trong đó có các hướng đi mới như thiết lập đối thoại doanh nghiệp ASEAN - EAEU và các nền tảng trực tuyến liên kết doanh nghiệp hai bên, phát triển hành lang vận tải đa phương thức liên khu vực và bản đồ số logistics, thuận lợi hóa thương mại…

Các đề xuất về hợp tác chuỗi cung ứng nông nghiệp thích ứng, thiết lập cơ chế ưu tiên cung ứng phân bón, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và công nghệ nông nghiệp cũng nhằm hỗ trợ ngành nông nghiệp ASEAN và Việt Nam tăng khả năng chống chịu và phát triển ổn định hơn.

Thông qua Hội nghị lần này, “có thể nói chúng ta tự tin sẵn sàng đóng vai trò cầu nối, góp phần thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư giữa ASEAN và với Liên bang Nga trong thời gian tới, qua đó biến tiềm năng thành dự án cụ thể, biến kết nối thành cơ hội kinh doanh, và biến lòng tin thành động lực tăng trưởng mới, qua đó đóng góp hơn nữa thúc đẩy quan hệ hai bên phát triển toàn diện và thực chất”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định.

Năng lượng, dầu khí và điện hạt nhân

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, dù đây là chuyến công tác tham dự hội nghị đa phương, nhưng Thủ tướng Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dành nhiều thời gian cho các hoạt động song phương, trao đổi với phía Nga về các phương hướng, biện pháp cụ thể để triển khai thực hiện các thỏa thuận cấp cao.

Tổng thống Nga V. Putin cũng dành thời gian dài để trao đổi với Thủ tướng Lê Minh Hưng, qua đó thể hiện sự coi trọng đặc biệt của Nga đối với Việt Nam cũng như đối với ASEAN để từ đó tăng cường hiểu biết lẫn nhau.

Hai bên khẳng định đặc biệt coi trọng việc củng cố quan hệ chính trị tin cậy ở mức cao, quyết tâm định vị lại và tiếp tục nâng tầm toàn diện quan hệ Việt – Nga nhằm đáp ứng nhu cầu hiện đại hóa ở mỗi nước trong thời kỳ lịch sử mới.

Hai bên nhất trí sáu định hướng lớn nhằm phát triển quan hệ Việt Nam – Nga trong giai đoạn mới được hai bên khẳng định bao gồm: Lấy quan hệ tin cậy chính trị làm nền tảng; Coi hợp tác quốc phòng - an ninh là trụ cột chiến lược; Xác định hợp tác năng lượng, dầu khí và điện hạt nhân là đột phá chiến lược; Tận dụng tối đa các tiềm năng để tăng cường hợp tác kinh tế - thương mại, đầu tư; Thúc đẩy hợp tác hiệu quả về khai khoáng, đóng tàu, hiện đại hóa đường sắt, kết nối các tuyến vận tải; Củng cố hợp tác khoa học, công nghệ, giáo dục và đào tạo.

Hai nhà lãnh đạo đều thống nhất quan hệ Việt – Nga đang đi đúng hướng và có những kết quả nổi bật.

Hợp tác năng lượng là điểm sáng với việc ký Hiệp định về xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1, dự án có ý nghĩa lịch sử, là biểu tượng mới trong quan hệ Việt - Nga, đặt nền móng cho sự phát triển ngành hạt nhân của Việt Nam.

Hai bên cũng đã đạt các thỏa thuận quan trọng trong lĩnh vực thăm dò, khai thác dầu khí tại Việt Nam và Nga, đang đàm phán tích cực để nghiên cứu khả năng mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới như năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, thương mại dầu khí, LNG, xây dựng hạ tầng dự trữ năng lượng tại Việt Nam.

Hợp tác khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, giao thông vận tải, văn hóa, du lịch đạt nhiều kết quả khích lệ. Hai bên đang thúc đẩy thiết lập mạng lưới các trung tâm nghiên cứu và phát triển số, triển khai các dự án nghiên cứu khoa học chung.

Thứ ba, hai bên nhất trí triển khai tích cực và hiệu quả những cơ chế, thỏa thuận đã có trong các lĩnh vực chính trị, quốc phòng - an ninh, năng lượng - dầu khí, điện hạt nhân và các lĩnh vực khác. Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Putin đều nhất trí cao cần coi đây là cơ sở quan trọng để định hướng và giám sát tổng thể việc triển khai các hoạt động và dự án hợp tác song phương, kịp thời giải quyết các vướng mắc nhằm đưa quan hệ phát triển thực chất, hiệu quả.