Nhiều thành phố ở Đông Nam Á đang ‘chìm dần’, có nơi lún hơn 4cm mỗi năm
Nhiều thành phố ven biển trên thế giới, đặc biệt tại Đông Nam Á, đang đối mặt với nguy cơ ngập lụt ngày càng nghiêm trọng khi cùng lúc chịu tác động của hai hiện tượng: nước biển dâng do biến đổi khí hậu và sụt lún mặt đất do hoạt động của con người.
Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Kỹ thuật Munich (Đức) và Đại học Tulane (Mỹ) thực hiện, vừa được công bố trên tạp chí Nature Communications, cho thấy mực nước biển tương đối tại các thành phố và khu vực ven biển đông dân cư đang tăng trung bình khoảng 6mm mỗi năm.
Con số này gần gấp 3 lần tốc độ trung bình dọc các bờ biển trên thế giới (2,1 mm/năm) và gần gấp đôi tốc độ nước biển dâng tuyệt đối do biến đổi khí hậu, hiện ở mức khoảng 3,15 mm/năm.
Các nhà khoa học cho biết sự chênh lệch này chủ yếu xuất phát từ hiện tượng sụt lún mặt đất. Trong khi mực nước biển tiếp tục tăng do băng tan và nhiệt độ đại dương cao hơn, nhiều đô thị ven biển lại đang dần hạ thấp cao độ, khiến nguy cơ ngập lụt gia tăng nhanh hơn dự báo.
Ông Julius Oelsmann, tác giả chính của nghiên cứu và là nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu Trắc địa Đức, cho biết việc khai thác quá mức nước ngầm và các tài nguyên dưới lòng đất là nguyên nhân quan trọng khiến nhiều khu vực ven biển lún nhanh. Bên cạnh đó, sức nặng của các công trình xây dựng cùng các quá trình địa chất tự nhiên cũng góp phần làm tình trạng này nghiêm trọng hơn.
Nghiên cứu xác định Thái Lan, Bangladesh, Nigeria, Ai Cập, Trung Quốc và Indonesia là những quốc gia có tốc độ mực nước biển tương đối tăng nhanh nhất, dao động từ 7 đến 10mm mỗi năm.
Đông Nam Á được xem là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Tại Jakarta (Indonesia), mặt đất lún trung bình khoảng 13,7mm mỗi năm, trong khi một số khu vực ghi nhận mức sụt lún lên tới 42mm mỗi năm, tương đương hơn 4cm. Bangkok (Thái Lan) cũng lún khoảng 8,5mm mỗi năm.
Ngoài Đông Nam Á, Thiên Tân (Trung Quốc) ghi nhận tốc độ sụt lún khoảng 13,5mm mỗi năm, Lagos (Nigeria) khoảng 6,7mm và Alexandria (Ai Cập) khoảng 4mm.
Các nhà nghiên cứu lưu ý tình trạng sụt lún không diễn ra đồng đều trong cùng một đô thị. Chẳng hạn tại Jakarta, một số khu vực chìm rất nhanh, trong khi những nơi khác gần như ổn định hoặc thậm chí có dấu hiệu nâng lên. Vì vậy, việc đánh giá rủi ro và xây dựng các giải pháp ứng phó cần được thực hiện ở quy mô chi tiết thay vì chỉ dựa trên số liệu trung bình của toàn thành phố.
Theo CNA
