Nóng: Kiện Amazon đòi bồi thường 840 triệu USD, doanh nghiệp Việt bị Tòa án Mỹ kết luận nộp hơn 90 tài liệu giả

Cổ phiếu GIL của CTCP Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (Gilimex) bất ngờ giảm hết biên độ xuống 10.650 đồng/cp. Tính đến 10h30, mã này còn dư bán giá sàn hơn 170.000 đơn vị, trong khi thanh khoản tăng đột biến lên hơn 820.000 cổ phiếu với lực bán chiếm ưu thế.

Diễn biến tiêu cực của GIL xuất hiện sau khi thông tin liên quan đến vụ kiện với Amazon.com Services LLC (Amazon), phát sinh từ việc tập đoàn này chấm dứt quan hệ với tư cách nhà cung cấp của doanh nghiệp dệt may Việt Nam. Đáng chú ý, Gilimex từng yêu cầu Amazon bồi thường gấp ba với tổng giá trị lên tới 840 triệu USD.

Trong đơn khởi kiện nộp cuối năm 2022, Gilimex cho rằng Amazon đã vi phạm hợp đồng cung ứng giữa hai bên, khiến công ty tồn đọng hơn 68 triệu USD nguyên vật liệu và linh kiện không thể hoàn trả cho các nhà cung cấp.

Tuy nhiên, trong quá trình tố tụng, Amazon phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường trong các tài liệu Gilimex sử dụng để chứng minh khoản thiệt hại này và đề nghị Tòa án áp dụng chế tài.

Theo phán quyết mới được công bố, Tòa án kết luận Gilimex đã thực hiện hành vi "gian lận đối với Tòa án theo tiêu chuẩn chứng minh "rõ ràng và thuyết phục".

Tòa xác định hành vi gian lận của Gilimex gồm 3 nhóm chính.

Thứ nhất, Gilimex đã giao nộp hơn 90 tài liệu giả, gồm các đơn đặt hàng và thư yêu cầu thanh toán của nhà cung cấp nhằm chứng minh khoản thiệt hại nguyên vật liệu khoảng 68 - 69 triệu USD. Sau đó, chính Gilimex cũng thừa nhận các tài liệu này là giả.

Thứ hai, Tòa cho rằng Gilimex đã đưa ra những lời khai và cách giải thích thiếu thuyết phục nhằm hợp thức hóa sự xuất hiện của các tài liệu giả. Doanh nghiệp cho rằng toàn bộ chứng từ do một nhân viên cấp thấp tên Tiến Lương tự ý làm giả để trục lợi. Tuy nhiên, Thẩm phán nhận định lời giải thích này mâu thuẫn với chứng cứ kỹ thuật số và nhiều tài liệu khác trong hồ sơ vụ án.

Thứ ba, Tòa kết luận đơn đặt hàng đề ngày 18/11/2021 trị giá khoảng 69 triệu USD giữa Gilimex và Blazemax Hong Kong Limited - chứng cứ quan trọng nhất nhằm chứng minh khoản thiệt hại nguyên vật liệu - cũng là tài liệu được tạo dựng.

Theo Tòa, tài liệu này hoàn toàn không xuất hiện trong hơn 68.000 tài liệu điện tử mà Gilimex đã giao nộp trước đó. Đồng thời, không có email, báo cáo nội bộ hay chứng từ kế toán nào xác nhận sự tồn tại của giao dịch. Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2022 của Gilimex cũng không ghi nhận khoản nguyên vật liệu hoặc nghĩa vụ thanh toán khoảng 69 triệu USD đối với Blazemax, mà chỉ phản ánh khoảng 3 triệu USD phải trả thương mại và khoảng 1,1 triệu USD các khoản phải trả khác.

Bên cạnh đó, các chuyên gia giám định do Amazon thuê cũng phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường liên quan đến dữ liệu điện tử, metadata, chữ ký và con dấu trên các tài liệu. Theo Tòa, các lời giải thích của Gilimex liên tục thay đổi trong suốt quá trình tố tụng và không được chứng minh bằng các tài liệu được lập tại thời điểm xảy ra sự việc.

Sau khi xem xét toàn bộ hồ sơ, Tòa nhận định những hành vi trên đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính toàn vẹn của quá trình tố tụng. Các biện pháp xử lý nhẹ hơn, như loại bỏ chứng cứ hoặc chỉ bác một phần yêu cầu khởi kiện, được đánh giá là không đủ để khắc phục hậu quả.

Trên cơ sở đó, Tòa quyết định bác toàn bộ vụ kiện của Gilimex với hiệu lực vĩnh viễn, đồng nghĩa doanh nghiệp không thể khởi kiện lại cùng nội dung này tại tòa án liên bang Mỹ.

Đồng thời, Tòa cho phép Amazon nộp đơn yêu cầu Gilimex hoàn trả các khoản phí luật sư và chi phí tố tụng phát sinh trong quá trình điều tra, chứng minh hành vi gian lận. Ngược lại, đề nghị của Gilimex về việc áp dụng chế tài đối với Amazon đã bị bác bỏ.

Theo Thẩm phán, việc bác toàn bộ vụ kiện là biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ tính liêm chính của hệ thống tư pháp, ngăn một bên hưởng lợi từ hành vi gian lận, đồng thời bảo đảm tính răn đe đối với các hành vi tương tự trong tương lai.