'Ông lớn' nào đứng sau siêu dự án Hồ Tây hơn 30.000 tỷ, diện mạo hồ nước ngọt lớn nhất nội thành sẽ thay đổi ra sao?

Là một trong những không gian cảnh quan đặc trưng của Thủ đô, Hồ Tây được ví như “viên ngọc quý” hội tụ các giá trị lịch sử, văn hóa và sinh thái. Với vai trò như một “lá phổi xanh” của Hà Nội, khu vực này đang được thành phố chuẩn bị đầu tư cải tạo, chỉnh trang quy mô lớn, với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 30.000 tỷ đồng, hướng tới hình thành một Trung tâm Văn hóa, Du lịch và Kinh tế sáng tạo mới cho Thủ đô.

Mới đây, danh tính nhà đầu tư được lựa chọn thực hiện Dự án đầu tư, cải tạo, phát huy giá trị khu vực Hồ Tây và tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ đã được công bố. Theo quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư dự án đầu tư cải tạo, phát huy giá trị khu vực Hồ Tây và tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), đơn vị được Hà Nội lựa chọn là Công ty TNHH Thành phố Mặt Trời, thành viên của Tập đoàn Sun Group.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 30.151 tỷ đồng. Trong đó, vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư khoảng 4.500 tỷ đồng, tương đương 15% tổng mức đầu tư; phần còn lại được huy động từ các nguồn vốn hợp pháp khác. Dự án được thực hiện theo hợp đồng BT, với phương thức thanh toán bằng quỹ đất.

Phạm vi nghiên cứu của dự án rộng khoảng 568 ha trên địa bàn phường Tây Hồ. Nhằm bảo tồn nguyên vẹn các giá trị tự nhiên cốt lõi, thành phố yêu cầu giữ nguyên hiện trạng diện tích mặt nước Hồ Tây với hơn 521 ha. Phần diện tích đất nghiên cứu khoảng 47 ha, bao gồm cả các hồ nhỏ khác trong khu vực.

Một trong những hạng mục trọng tâm là cải tạo, chỉnh trang hệ thống đường ven Hồ Tây dài khoảng 13,5 km. Hà Nội sẽ nghiên cứu mở rộng một số đoạn đường lên mặt cắt ngang khoảng 21 m, các đoạn còn lại được mở rộng với quy mô phù hợp theo quy hoạch.

Đáng chú ý, việc mở rộng đường không thực hiện về phía khu dân cư hiện hữu. Thiết kế dự án phải bảo đảm các yêu cầu về kỹ thuật, cảnh quan đô thị và bảo vệ môi trường; đồng thời bố trí hệ thống thu gom, ngăn chặn rác thải dưới lòng hồ tại các khu vực mở rộng. Các công trình quảng trường, sàn ngắm cảnh ven hồ, cầu cảnh quan, bến thuyền, công viên và vườn hoa cũng được bố trí phù hợp với quy hoạch khu vực Hồ Tây.

Theo tiến độ được phê duyệt, dự án dự kiến hoàn thành toàn bộ vào năm 2030 và được chia thành hai giai đoạn, bao gồm:

- Giai đoạn 1, từ quý III/2026 đến quý IV/2028, tập trung cải tạo các tuyến đường ven hồ và thi công sàn cảnh quan; riêng khu vực Quảng An dự kiến hoàn thành trong quý III/2027.

- Giai đoạn 2 kéo dài từ quý I/2027 đến quý IV/2030, tập trung đầu tư đồng bộ các công trình cảnh quan, công viên và hạ tầng kỹ thuật theo quy hoạch.

Cũng tại khu vực Hồ Tây, Sun Group đang triển khai một dự án khác là Nhà hát Opera Hà Nội và công viên văn hóa nghệ thuật chuyên đề tại hồ Đồng Trị, thuộc bán đảo Quảng An. Dự án khởi công vào tháng 10/2025, có quy mô khoảng 19 ha, tổng vốn đầu tư gần 12.800 tỷ đồng và dự kiến hoàn thành Nhà hát Opera vào năm 2027.

Mặc dù dự án cải tạo Hồ Tây được kỳ vọng góp phần thay đổi diện mạo đô thị và nâng cao đời sống người dân, công tác chuẩn bị triển khai vẫn gặp những nút thắt về tiến độ.

Trước đó, cuối tháng 1, HĐND TP Hà Nội đã thông qua sơ bộ chủ trương đầu tư. Đến ngày 12/6, UBND TP Hà Nội có tờ trình phê duyệt chủ trương đầu tư dự án. Theo chương trình kỳ họp thứ tư ngày 15/6, HĐND TP Hà Nội sẽ xem xét, thông qua nhóm nghị quyết liên quan đến lĩnh vực đô thị, trong đó đề án cải tạo Hồ Tây là một trong 14 nội dung trọng tâm.

Tuy nhiên, báo cáo thẩm tra ngày 14/6 của Ban Đô thị thuộc HĐND TP Hà Nội chỉ rõ, sau gần 5 tháng kể từ khi thông qua sơ bộ, đơn vị đề xuất đầu tư vẫn chưa tổ chức khởi công dự án, chưa đáp ứng tiến độ của một nhóm dự án cấp bách cần triển khai ngay.

Do đó, Ban Đô thị đề nghị UBND TP Hà Nội chỉ đạo kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các sở, ngành và cá nhân có liên quan; đồng thời tổ chức lựa chọn nhà thầu đủ năng lực nhằm bảo đảm tiến độ triển khai.

Bên cạnh tiến độ, các yêu cầu về bảo vệ sinh thái và bảo đảm lợi ích của người dân ven hồ cũng được đặt ra. Ban Đô thị nhấn mạnh nhà đầu tư cần nhận diện rõ các yếu tố có thể tác động đến hệ sinh thái của cả Hồ Tây và Hồ Trúc Bạch, bao gồm ảnh hưởng đến di tích lịch sử, cảnh quan ven hồ, hoạt động du lịch, dịch vụ và đời sống của cư dân trong khu vực.

Ban Đô thị đề nghị UBND TP Hà Nội xem xét, làm rõ các tác động này để đánh giá chính xác hiệu quả kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng của dự án. Cơ quan thẩm tra cũng yêu cầu lập phương án đầu tư theo hướng không xâm lấn, không làm giảm diện tích mặt hồ, thể tích lòng hồ cũng như các ao hiện trạng, bảo đảm giữ nguyên vẹn các yếu tố gốc liên quan đến cảnh quan sinh thái và môi trường Hồ Tây.

Cơ chế quản lý, vận hành và giám sát tài sản công sau đầu tư cũng là nội dung được lưu ý. Ban Đô thị đề nghị thành phố làm rõ cơ chế quản lý, khai thác, vận hành và bảo vệ các tài sản công hình thành sau đầu tư; xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong quản lý công trình, quản lý mặt nước Hồ Tây và bảo đảm quyền tiếp cận không gian Hồ Tây của người dân.

Để dự án triển khai hiệu quả, UBND phường Tây Hồ cùng các đơn vị liên quan được giao thực hiện công tác giải phóng mặt bằng. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội làm đầu mối thương thảo, ký kết và quản lý hợp đồng, đồng thời kiểm tra việc huy động, sử dụng vốn của nhà đầu tư.

Hà Nội yêu cầu nhà đầu tư khẩn trương hoàn thiện các thủ tục liên quan đến quy hoạch, đầu tư, đất đai và môi trường; lập báo cáo nghiên cứu khả thi để trình thẩm định, phê duyệt. Quá trình triển khai phải bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, ổn định đời sống nhân dân, đồng bộ hạ tầng và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.