Ông Nguyễn Trùng Khánh: Không chỉ cần nhiều khách, du lịch phải hút khách chi tiêu cao

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mới lần thứ 4 năm 2026 diễn ra chiều 3/10, ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cho rằng Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị đã mở ra dư địa chính sách lớn để du lịch phát triển thành ngành kinh tế mũi nhọn trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, dư địa này chỉ có thể trở thành sức bật nếu được chuyển hóa thành hành động cụ thể của cơ quan quản lý, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Theo ông Nguyễn Trùng Khánh, sau gần một thập kỷ thực hiện Nghị quyết 08-NQ/TW năm 2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, du lịch Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ.

Từ mức gần 13 triệu lượt khách quốc tế, khoảng 73 triệu lượt khách nội địa và tổng thu khoảng 515.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 23 tỷ USD vào năm 2017, đến nay Việt Nam đã đón hơn 21 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ khoảng 130 triệu lượt khách nội địa và tổng thu du lịch vượt 1 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 40 tỷ USD.

Ngành du lịch đặt mục tiêu trong năm 2026 đón khoảng 25 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ khoảng 150 triệu lượt khách nội địa và tổng thu khoảng 1.025.000 tỷ đồng.

Ông Khánh cho biết đến nay, du lịch tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Việt Nam đã đón khoảng 17,7 triệu lượt khách quốc tế, tương đương khoảng 71% mục tiêu cả năm; phục vụ khoảng 126 triệu lượt khách nội địa, đạt khoảng 84% kế hoạch năm.

Theo báo cáo của Diễn đàn Kinh tế thế giới, Việt Nam cũng cải thiện đáng kể vị trí trong bảng xếp hạng về phát triển du lịch, từ vị trí 63 lên vị trí 52 trong báo cáo mới nhất được công bố ngày 25/9.

“Những con số đó cho thấy du lịch không còn là một ngành đơn lẻ mà đã thực sự trở thành một ngành kinh tế tổng hợp, giữ vai trò dẫn dắt và lan tỏa tới nhiều lĩnh vực khác như hàng không, thương mại, bất động sản, nông nghiệp, văn hóa và công nghệ số”, ông Khánh nói.

Theo ông, du lịch đồng thời là một hình thức xuất khẩu tại chỗ hiệu quả, góp phần tạo nguồn thu ngoại tệ, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển đô thị, nông thôn và quảng bá hình ảnh đất nước, con người, văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Do đó, phát triển du lịch không chỉ là câu chuyện của riêng ngành du lịch mà đã trở thành một nội dung trong chiến lược phát triển quốc gia.

Nghị quyết 26 mở rộng không gian chính sách

Trong bối cảnh thế giới và trong nước có nhiều thay đổi, yêu cầu đối với ngành du lịch cũng ngày càng cao. Ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 26 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong tình hình mới.

Theo ông Nguyễn Trùng Khánh, đây là lần thứ hai Trung ương ban hành một nghị quyết chuyên đề về du lịch, qua đó tiếp tục khẳng định tầm quan trọng chiến lược của ngành đối với nền kinh tế.

“Nếu Nghị quyết 08 năm 2017 tạo bước ngoặt về nhận thức, khẳng định vị trí của du lịch trong nền kinh tế, thì Nghị quyết 26 năm 2026 là một bước ngoặt về thể chế, mở rộng không gian chính sách để các thành phần cùng tham gia kiến tạo những động lực mới trong bối cảnh mới”, ông Khánh nhận định.

Theo định hướng này, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo; doanh nghiệp, người dân và cộng đồng là chủ thể tham gia; các địa phương chủ động phát huy lợi thế riêng để hình thành hệ sinh thái du lịch.

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị quyết 26 là xác định lại không gian phát triển du lịch. Theo đó, định hướng hình thành 3 trung tâm du lịch lớn tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng; 10 trung tâm du lịch trọng điểm; 20 khu du lịch quốc gia và 15 tập đoàn, doanh nghiệp du lịch có thương hiệu toàn cầu.

Nghị quyết cũng định hướng phát triển Phú Quốc trở thành một trung tâm du lịch mới, đồng thời đề xuất các mô hình kinh doanh mới như khu du lịch, giải trí, thương mại hoạt động 24/7 và phát triển kinh tế đêm.

Về thị trường, ông Khánh cho rằng Việt Nam cần tiếp tục đa dạng hóa nguồn khách, không phụ thuộc vào một thị trường cụ thể, đồng thời hướng tới những phân khúc khách có khả năng chi tiêu cao, lưu trú dài ngày và mức chi tiêu lớn.

Do đó, chính sách thị thực trong thời gian tới cần tiếp tục được nghiên cứu theo hướng linh hoạt hơn, trong đó có đề xuất miễn thị thực song phương, áp dụng chính sách thị thực linh hoạt cho từng nhóm thị trường và cơ chế ưu đãi riêng đối với các phân khúc khách có mức chi tiêu cao.

Ngành du lịch cũng nghiên cứu thí điểm chính sách lưu trú dài ngày đối với người làm việc từ xa, tương tự một số mô hình đang được triển khai tại các quốc gia trong khu vực ASEAN.

Bên cạnh thể chế và thị trường, chuyển đổi số và nguồn nhân lực cũng được xác định là những yếu tố quan trọng. Nghị quyết 26 đặt định hướng phát triển du lịch trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hình thành đồng bộ hệ sinh thái du lịch thông minh, cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia và nền tảng số quốc gia trong giai đoạn đến năm 2030.

Đồng thời, cần có chính sách đột phá để thu hút chuyên gia, nhân lực chất lượng cao tới làm việc tại các khu vực du lịch trọng điểm.

“Nghị quyết phải được chuyển hóa thành hành động”

Theo Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, thách thức lớn nhất hiện nay là đưa những định hướng của Nghị quyết 26 vào thực tiễn.

“Dư địa chính sách đã mở ra rất lớn, nhưng Nghị quyết chỉ thực sự trở thành sức bật khi có sự chủ động và tích cực của các địa phương, doanh nghiệp”, ông Khánh nói.

Với vai trò cơ quan quản lý nhà nước về du lịch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang triển khai các công việc nhằm đưa những nội dung của Nghị quyết 26 vào thực tế.

Trong đó, Bộ đang xây dựng và hoàn thiện dự án Luật Du lịch sửa đổi; nghiên cứu đề xuất Quốc hội ban hành nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển du lịch.

Cùng với đó là hàng loạt chương trình phát triển sản phẩm, xúc tiến quảng bá, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số được triển khai trong nhiệm kỳ này.

Ông Khánh cho rằng cần tiếp tục tăng cường phối hợp liên ngành, liên vùng để chính sách của Trung ương thực sự được chuyển hóa thành hành động tại địa phương và doanh nghiệp.

Ông đề nghị các địa phương mạnh dạn rà soát quy hoạch, quỹ đất và chủ động đề xuất cơ chế, chính sách để phát triển các công viên, trung tâm và các tổ hợp du lịch trên địa bàn, thay vì chờ đợi hoàn toàn từ Trung ương.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn kinh tế lớn, ông Khánh kỳ vọng khu vực này tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong đầu tư vào các tổ hợp du lịch, văn hóa, giải trí quy mô lớn, hạ tầng hàng không, chuyển đổi số và du lịch xanh.

“Doanh nghiệp cần đồng hành cùng Nhà nước và đưa thương hiệu Việt Nam ra thế giới”, ông nói.

Theo ông Khánh, nếu Nghị quyết 08 năm 2017 là bước ngoặt về nhận thức đối với vai trò của du lịch trong nền kinh tế, thì Nghị quyết 26 là bước ngoặt mới về thể chế, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn với những mục tiêu tăng trưởng cụ thể.

“Thời cơ đã đến, quyết sách đã có. Điều còn lại là tốc độ và sự quyết liệt trong triển khai của tất cả chúng ta”, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhấn mạnh.