Ông Trump ấn định thời điểm tấn công Iran, đòi thu phí 20% hàng hóa qua eo biển Hormuz
Ngay sau tuyên bố của ông Trump, giá dầu tăng mạnh, trong khi các chỉ số chứng khoán đồng loạt giảm điểm.
Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Mỹ sẽ áp dụng mức phí đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz, với mức 20% giá trị toàn bộ hàng hóa được vận chuyển.
Diễn biến này xảy ra sau khi ông tuyên bố Washington sẽ trở thành "người bảo vệ" tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển dầu mỏ của thế giới.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cũng cho biết Mỹ sẽ tái áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran nằm gần eo biển Hormuz - khu vực đang là tâm điểm của cuộc xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), hoạt động phong tỏa sẽ được nối lại vào 16 giờ chiều thứ Ba theo giờ miền Đông nước Mỹ (ET) - tương ứng 3 giờ sáng thứ Tư (15/7) theo giờ Việt Nam.
Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng vào chiều cùng ngày, ông Trump tuyên bố: "Chúng tôi sẽ tấn công họ ngay tối nay và phá hủy mọi năng lực liên quan đến eo biển. Và tôi nghĩ cuối cùng chúng tôi sẽ kiểm soát toàn bộ khu vực này".
Trước đó, Mỹ từng bác bỏ kế hoạch của Iran về việc thu phí các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Các chuyên gia hàng hải, cơ quan quản lý quốc tế và ngay cả nhiều quan chức cấp cao trong chính quyền Trump đều cho rằng việc này vi phạm luật pháp quốc tế.
Tuy nhiên, thay vì kêu gọi khôi phục tình trạng eo biển Hormuz là tuyến hàng hải quốc tế được tự do lưu thông như trước chiến sự, bài đăng mới của ông Trump khẳng định rằng các tàu thương mại muốn đi qua eo biển sẽ phải trả phí cho Mỹ như một khoản chi phí bảo đảm an ninh.
Ngay sau tuyên bố của ông Trump, giá dầu tăng mạnh, trong khi các chỉ số chứng khoán đồng loạt giảm điểm.
Trước khi chiến sự bùng phát vào cuối tháng 2, eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu. Hoạt động vận tải tại đây đã suy giảm nghiêm trọng kể từ khi xung đột nổ ra.
Trong bài đăng, ông Trump viết: "Eo biển đang MỞ và sẽ tiếp tục MỞ, dù có hay không có Iran". Ông cũng khẳng định mọi quốc gia, ngoại trừ Iran, sẽ được "tiếp cận công bằng và tự do" đối với eo biển Hormuz.
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran tiếp tục tiến hành các đợt tấn công qua lại, khiến triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình ngày càng xa vời, đồng thời khiến lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển tiếp tục giảm xuống mức rất thấp.
Ông Trump tuyên bố: "Kể từ thời điểm này, nước Mỹ sẽ được biết đến với danh xưng 'NGƯỜI BẢO VỆ EO BIỂN HORMUZ'".
Ông nói thêm: "Với vai trò đó và vì sự công bằng, Mỹ sẽ được hoàn trả chi phí với mức 20% trên toàn bộ hàng hóa vận chuyển để bù đắp mọi khoản chi cần thiết nhằm bảo đảm an toàn và an ninh cho khu vực đầy biến động này của thế giới."
Ông khẳng định quá trình triển khai chính sách sẽ được bắt đầu ngay lập tức.
Hiện vẫn còn nhiều điểm chưa rõ về chính sách hoàn trả chi phí mà ông Trump đề xuất. Nhà Trắng chưa phản hồi ngay các câu hỏi của CNBC liên quan đến nội dung bài đăng của Tổng thống.
Về phía Iran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi viết trên mạng xã hội X rằng Iran, chứ không phải Mỹ, mới là quốc gia kiểm soát eo biển Hormuz và vì vậy xứng đáng được nhận khoản bồi hoàn cho việc bảo đảm hoạt động hàng hải.
Ông Araghchi bình luận mỉa mai: "20% rõ ràng là quá cao. Chúng tôi sẽ công bằng hơn".
Trong khi đó, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hợp Quốc - cơ quan quản lý vận tải biển quốc tế - tuyên bố sau bài đăng của ông Trump rằng tổ chức này kiên quyết phản đối việc thu phí đối với tàu thuyền đi qua các eo biển phục vụ hoạt động hàng hải quốc tế.
IMO nhấn mạnh trong tuyên bố gửi CNBC: "Không có bất kỳ cơ sở pháp lý nào cho phép áp đặt các khoản phí bắt buộc chỉ để được đi qua một eo biển quốc tế".
Quan điểm này cũng tương đồng với phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hồi tháng trước: "Không quốc gia nào được phép thu phí hoặc áp đặt lệ phí đối với một tuyến đường thủy quốc tế. Đó là nguyên tắc của luật pháp quốc tế hiện hành".
