Pháp rung chuyển vì bạo loạn: Công trình 143 năm tuổi bị thiêu rụi, hàng trăm cửa hàng bị cướp phá

Cuối tuần qua, Pháp đã trải qua làn sóng bất ổn tồi tệ nhất trong nhiều năm. Các cuộc biểu tình trên toàn quốc nhằm phản đối chi phí sinh hoạt cao và chất lượng dịch vụ công suy giảm đã biến thành bạo lực, ngay trước thềm cuộc bỏ phiếu quan trọng về ngân sách của Chính phủ.

Các cuộc biểu tình bùng phát thành bạo loạn hôm thứ Bảy (17/10), với gần 2.400 người bị bắt giữ. Nhiều cửa hàng bị cướp phá hoặc hư hại, các tòa nhà bị phủ đầy hình vẽ graffiti, trong khi những nhóm người quá khích đụng độ với cảnh sát tại các thành phố trên khắp cả nước, theo Bộ Nội vụ Pháp. Bộ này cho biết gần 1.000 cảnh sát và hiến binh đã bị thương.

Trong những tháng cuối nhiệm kỳ, Tổng thống Emmanuel Macron đang phải đối mặt với làn sóng bất mãn ngày càng gia tăng về chính trị, ngân sách và xã hội. Ông đã yêu cầu rà soát để xác định liệu có sai sót nào trong công tác thu thập thông tin tình báo hoặc chuẩn bị lực lượng cảnh sát hay không.

Ông cũng đề nghị Chính phủ triệu tập đại diện sinh viên, giáo viên, các Nghị sĩ, công đoàn và giới doanh nghiệp trong tuần này nhằm đưa ra những “đề xuất cụ thể” để giải quyết cuộc khủng hoảng.

Tình trạng bất ổn diễn ra trong bối cảnh Thủ tướng Sébastien Lecornu đang tìm cách cắt giảm 54 tỷ euro (61 tỷ USD) trong ngân sách năm 2027, nhằm thu hẹp mức thâm hụt ngân sách ngày càng gia tăng của đất nước. Quốc hội Pháp dự kiến tổ chức cuộc bỏ phiếu chính thức về phần đầu tiên của dự luật vào thứ Ba (20/10).

Trong những năm gần đây, Pháp gặp khó khăn trong việc kiềm chế chi tiêu và kiểm soát gánh nặng nợ công. Nợ công của nước này đã tăng vọt lên mức kỷ lục 3.600 tỷ euro trong quý II, tương đương 119% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Chi phí trả nợ cũng ngày càng đắt đỏ khi lãi suất tăng mạnh trên toàn cầu.

Theo số liệu của giới chức, khoảng 550.000 người đã xuống đường biểu tình tại hàng chục thành phố trên khắp nước Pháp hôm thứ Bảy, trong đó có 110.000 người tại Paris.

Làn sóng biểu tình mới nhất diễn ra sau phong trào đấu tranh kéo dài một tháng của sinh viên nhằm phản đối tình trạng thiếu giáo viên và điều kiện học tập tại các trường học, đồng thời hòa vào làn sóng bất bình rộng lớn hơn từ các tổ chức công đoàn.

Dù hàng trăm nghìn người biểu tình một cách ôn hòa, các nhóm quá khích hoạt động bên lề phong trào đã tấn công những tòa nhà công cộng, cướp phá cửa hàng và hành hung cảnh sát.

Trong bài phát biểu được truyền hình trực tiếp vào tối Chủ nhật (18/10), Tổng thống Macron nói: “Khi nhìn vào những hình ảnh này, tất cả chúng ta đều tự hỏi: Điều gì đã diễn ra trong đầu họ? Làm sao người Pháp lại có thể đối xử với nước Pháp như vậy?”.

“Không có gì biện minh được cho những hành động này, không có gì giải thích được và cũng không có gì có thể bào chữa cho chúng”, ông tuyên bố, đồng thời cam kết sẽ có biện pháp ứng phó “không khoan nhượng” đối với “những kẻ kích động thuộc các nhóm cực tả bên lề, cùng với đông đảo phần tử phạm pháp”.

Tuy nhiên, ông Macron không đi đến mức tuyên bố tình trạng khẩn cấp hay áp đặt lệnh giới nghiêm. Thay vào đó, ông cho biết các Tỉnh trưởng và Thị trưởng sẽ được phép cấm một số cuộc tụ tập khi cần thiết nhằm bảo vệ các công trình công cộng và cơ sở kinh doanh tại địa phương.

Tòa thị chính thành phố Limoges, miền Trung nước Pháp, được xây dựng cách đây 143 năm, đã bị phóng hỏa. Vụ việc xảy ra sau khi những kẻ cướp phá đập vỡ cửa sổ và phóng hỏa, khiến phần lớn tòa nhà bị thiêu rụi.

“Rõ ràng đã có ý đồ được tính toán từ trước nhằm thiêu rụi tòa thị chính và những người bên trong đã lo sợ cho tính mạng của mình”, Thị trưởng Guillaume Guérin nói với Reuters hôm Chủ nhật trong trạng thái bàng hoàng.

Tại thành phố Marseille, người biểu tình xông vào trụ sở tòa thị chính, trong khi một văn phòng du lịch ở Lyon bị phóng hỏa.

Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez hôm Chủ nhật cho biết hàng trăm cửa hàng đã chịu thiệt hại vật chất đáng kể. Trong khi đó, Thị trưởng thành phố Bordeaux, ông Thomas Cazenave, cho biết có tới 100 cửa hàng tại địa phương này bị cướp phá.

Cảnh sát cho biết một người biểu tình đã tử vong do ngừng tim trong các cuộc biểu tình tại Paris. Thông báo của cảnh sát không cung cấp thêm chi tiết về vụ việc.

Chiều Chủ nhật, cảnh sát đã sử dụng hơi cay và lựu đạn gây choáng để giải tán cuộc tụ tập tại quảng trường Place de la République ở Paris. Một số xe đạp cũng bị đốt cháy.

Bộ trưởng Kinh tế Pháp Roland Lescure cam kết Chính phủ sẽ hỗ trợ những chủ doanh nghiệp chịu tổn thất do bạo loạn gây ra. “Những kẻ phá hoại sẽ phải trả giá, khắc phục thiệt hại và chịu trách nhiệm về ý đồ gieo rắc hỗn loạn của mình”, Reuters dẫn một tuyên bố cho biết.

Lãnh đạo phe đối lập cực hữu Marine Le Pen, người đang dẫn đầu trong cuộc đua giành vị trí ứng viên Tổng thống cho cuộc bầu cử năm tới, cho rằng tình trạng hỗn loạn cho thấy Chính phủ của ông Macron đang “kiệt quệ, cạn kiệt nguồn lực và mất phương hướng”.

Trong khi đó, lãnh đạo phe cực tả Jean-Luc Mélenchon, người cũng đang hướng tới cuộc đua Tổng thống, cho rằng ông Macron cần đáp ứng những yêu cầu của các học sinh Trung học đang biểu tình. Ông cảnh báo nước Pháp có thể đang tiến gần tới những “sự kiện cuối cùng sẽ trở nên không thể kiểm soát”.